Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcachz 13 października 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 435/16

Uzasadnienie

1. 1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
2. 1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. ("Agencja", "ARiMR") decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. w sprawie przyznania S.S.płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 r.
3. 1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. S. [..] r. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie i płatności do owiec na rok 2015. Do jednolitej płatności obszarowej (JPO) zgłoszono działki rolne główne o łącznej powierzchni 1,40 ha. Wraz z wnioskiem strona złożyła załącznik graficzny, na którym wrysowała położenie działek rolnych, oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności (148 szt. owiec) i informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności.

Kierownik Agencji decyzją z [...] r. przyznał wnioskodawcy jednolitą płatność obszarową w wysokości 635,18 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 426,03 zł i odmówił przyznania płatności do owiec.

1. 1.3. Dyrektora Agencji wskazał, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2015.1551) dalej "Ustawa", wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U.2015.351, ze zm.) dalej "Rozporządzenie" oraz przepisy unijne. Jednocześnie organ przywołał treść przepisów regulujących termin składania wniosków, zasady ich rozpatrywania, warunki przyznania płatności bezpośrednich, płatności obszarowych (tj. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw), płatności związanych do zwierząt gatunków owca domowa i koza domowa, sposób obliczania wysokości płatności, uprawnienie do przeprowadzania kontroli administracyjnych i na miejscu.

1. 1.4. Dyrektor Agencji wskazał, że wnioskodawca ubiegał się o przyznanie płatności do 148 sztuk owiec. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, zgodnie z informacjami zawartymi w systemie rejestracji i identyfikacji zwierząt stwierdzono, że do płatności kwalifikuje się 113 sztuk. Różnica między liczbą zwierząt zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, a liczbą zwierząt zatwierdzonych wynosiła 35 szt. Zgodnie z art. 31 ust. A akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w przypadku, gdy stwierdza się różnicę pomiędzy zadeklarowaną kwalifikowaną liczbą zwierząt, a liczbą zatwierdzoną i stwierdzone nieprawidłowości dotyczą więcej niż trzech zwierząt oraz odsetek ustalony zgodnie z art. 31 ust 3 jest większy niż 20%, odmawia się płatności. W celu ustalenia procentu obniżki, owce objęte wnioskiem, w odniesieniu, do których stwierdzono nieprawidłowości, są dzielone przez łączną liczbę zatwierdzonych owiec. Mając na uwadze wyliczony procent obniżki 31%, organ nie przyznał do niej płatności.

1. 1.5. Odnosząc się do wyjaśnień strony zawartych w odwołaniu, organ wskazał, że to wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o ilości sztuk owiec kwalifikujących się do płatności oraz decyduje o treści wniosku, który podpisuje i składa w Agencji. W niniejszej sprawie S. S. własnoręcznym podpisem na formularzu wniosku oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności do owiec na rok 2015, w związku z powyższym odpowiedzialność za treść znajdującą się we wniosku ponosi wnioskujący.

1. 1.6. Organ natomiast w pełni uwzględnił żądanie strony w przedmiocie jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o system identyfikacji działek rolnych stwierdzono, że obszar zadeklarowany w całości kwalifikuje się do wnioskowanych płatności. W związku z powyższym, na podstawie art. 19 ust. 1 Ustawy ustalono wysokość przysługującej jednolitej płatności obszarowej na rok 2015, a na podstawie art. 8 ust. 1 Ustawy wysokość płatności za zazielenienie.
2. 2. Skarga do Sądu
3. 2.1. Na powyższą decyzję S. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do płatności do owiec za 2015 r., względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy przy uwzględnieniu stanu faktycznego i wyjaśnień skarżącego w dacie przeprowadzonej kontroli administracyjnej. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw.

z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego w postaci wyjaśnień skarżącego, co do rozbieżności w ilości owiec kwalifikowanych, a co miało decydujące znaczenie przy wydawaniu decyzji odmownej w przedmiotowej sprawie. Przez tę wadę proceduralną nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

1. 2.2. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że we wniosku o przyznanie płatności do owiec zadeklarował 148 owiec, przy czym 35 z nich było urodzonych w maju 2014 r. i jedynie tylko przez niedopatrzenie zostały one uwzględnione w przedmiotowym wniosku. Taka sytuacja mogła zostać spowodowana tym, że te 35 zakwestionowanych owiec mogło osiągnąć wiek 12 miesięcy w dacie składania wniosku o dopłaty bezpośrednie. Skarżący nie rozumie sytuacji, w której tak mało istotne niedopatrzenie miało tak ogromne znaczenie dla odmówienia mu prawa do płatności nie tylko za te 35 owiec, ale także za 113 owiec, które zadeklarował, a które to owce zostały zgłoszone w sposób prawidłowy. Stwierdził, że jest to dla niego bardzo krzywdzące, szczególnie w sytuacji, że jest wieloletnim beneficjentem Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej i zawsze w sposób bardzo staranny dba o dopełnianie wszelkich formalności związanych z produkcją roślinną i hodowlą zwierząt, jakie są wymagane przez instytucje wspierające działalność rolniczą.

1. 2.3. Skarżący wskazał na obowiązki organu wynikające z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. W ocenie skarżącego wykładnia prawa dokonana przez organ ma charakter dyskryminujący skarżącego (rolnika) prowadzącego gospodarstwo rolne. O wnioskowane wsparcie, jako akcesoryjne do JPO, mógł się w rozpatrywanej sprawie ubiegać skarżący i niniejszym to uczynił, a wykluczenie wniosku skarżącego pozbawiło jego gospodarstwo rolne tego wsparcia. Na te okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 3 grudnia 2013 r. (sygn. P 40/12). W ocenie skarżącego organy nie wyczerpały pełnego materiału dowodowego.

1. 2.4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
2. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
3. 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2016.718) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę, w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego. Znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a Sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań.

3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Agencji w przedmiocie przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie na 2015 r. oraz odmowy przyznania płatność do owiec.

Spór dotyczy kwestii odmowy przyznania skarżącemu płatności do owiec. Skarżący wskazał bowiem, że deklarując do płatności 148 sztuk owiec, zamiast 113 popełnił jedynie pomyłkę, która nie powinna skutkować odebraniem omawianej płatności w całości. Zdaniem organu natomiast, wyjaśnienia skarżącego nie mają wpływu na prawo do otrzymania spornej płatności. Skarżący nie mógł otrzymać tej płatności, ponieważ w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że różnica pomiędzy zadeklarowaną kwalifikowaną liczbą zwierząt, a liczbą zwierząt zatwierdzonych wynosi 35 sztuk, co skutkuje 31% stopniem obniżki. Konsekwencją takiej sytuacji, w świetle art. 31 ust. A akapit drugi Rozporządzenia UE nr 640/2014, jest odmowa płatności.

Sąd stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu.

1. 3.3. Organ prawidłowo powołał podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Płatność do owiec przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki z art. 7 ust. 1 Ustawy, tj. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha oraz który złożył wniosek o przyznanie tej płatności. Z kolei zgodnie z art.
2. 16. ust. 1 Ustawy płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt następujących gatunków: bydło domowe, owca domowa i koza domowa. Ponadto rolnikowi przysługuje płatność do owiec, jeżeli posiada co najmniej 10 samic owiec w dniu złożenia wniosku oraz w okresie od 20 października do 20 listopada roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 12 miesięcy (art. 16 ust. 5 Ustawy). Jednocześnie, zgodnie z § 12 ust. 1 i 2 Rozporządzenia płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt w odniesieniu, do których: do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w, przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Do obliczania wieku zwierząt stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące obliczania terminów z tym, że termin upływa z początkiem ostatniego dnia (art.
3. 16. ust. 6 Ustawy).

Zgodnie z art. 16 Ustawy płatności związane do zwierząt są przyznawane na złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Określenie "na wniosek" oznacza, że organ związany jest bezpośrednio zakresem wniosku, a rozstrzygnięcie wydawane jest w oparciu o zgromadzone we wniosku dane. Stosownie zaś do art. 30 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonych zwierząt. W przypadku, gdy stwierdza się różnicę pomiędzy zadeklarowaną kwalifikowaną liczbą zwierząt, a liczbą zatwierdzoną i stwierdzone nieprawidłowości dotyczą więcej niż trzech zwierząt oraz odsetek ustalony zgodnie z art. 31 ust. 3 jest większy niż 20 %, odmawia się płatności (art. 31 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014).

3.4. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że we wniosku o przyznanie płatności do owiec zostało zadeklarowanych 148 zwierząt. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 113, bowiem 35 owiec w dniu 15 maja, w roku składania wniosku, nie osiągnęło wieku 12 miesięcy. Z powyższego wynika, że organ prawidłowo stwierdził różnicę pomiędzy zadeklarowaną kwalifikowaną liczbą zwierząt, a liczbą zatwierdzoną. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły więcej niż trzech zwierząt, a obliczony na podstawie art. 31 ust. 3 ww. rozporządzenia odsetek wyniósł 31 %, tj. więcej niż 20 %.

W konsekwencji organ prawidłowo odmówił skarżącemu płatności do owiec na rok 2015 r.

3.5. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mają zarzuty naruszenia przepisów postępowania Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Jak wyżej wykazano, ustalony stan faktyczny jest bezsporny. Organ nie pominął ponadto wyjaśnień skarżącego zgodnie, z którymi stwierdzona nieprawidłowość była konsekwencją dokonanej przez skarżącego pomyłki. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z akt sprawy wynika, że do dnia wydania decyzji skarżący nie wycofał błędnie zadeklarowanych sztuk owiec, ani nie poinformował organu o zaistniałej pomyłce, do czego miał prawo zgodnie z art. 3 rozporządzenia UE nr 809/2014. To wnioskodawca natomiast decyduje o treści wniosku, on też posiada wiedzę o ilości sztuk owiec kwalifikujących się do płatności. Organ nie może natomiast wychodzić poza zakres żądania wnioskodawcy. Skarżący, zgodnie ze złożonym we wniosku oświadczeniem, miał ponadto świadomość warunków i procedury otrzymania płatności.

Niezrozumiały z kolei jest zarzut dyskryminacji skarżącego poprzez wykładnię prawa dokonaną przez organ. W kontekście całej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego oraz właściwie je zastosował. Zarzut dyskryminacji byłby uzasadniony dopiero w sytuacji przyznania skarżącemu płatności do owiec, w stanie faktycznym sprawy i dotyczyłby innych producentów, którzy również nie spełniają warunków do przyznania omawianej płatności i płatność ta została im odmówiona. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają bowiem jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu praw do przyznania płatności.

1. 3.6. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.