Uzasadnienie
- 1. Postanowienie organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
- 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (Kolegium) postanowieniem z dnia z [...] 2012 r. nr [...] uchyliło postanowienie Kolegium z dnia [...]2012 r. nr [...]pozostawiające zażalenie wniesione przez J. P. i M. P. bez rozpatrzenia i umorzyło postępowanie.
- 1.2. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że J. P. i M. P. złożyli zażalenie na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...]2012 r. nr [...] o uznaniu za uzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.
Powołując art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej Kolegium wezwało J.P. i M. P. do wskazania zarzutów przeciw ww. postanowieniu Burmistrza Miasta i Gminy P. oraz określenia istoty i zakresu żądania oraz wskazania dowodów uzasadniających to żądanie. Z uwagi na fakt, że ww. wezwanie nie zostało wykonane, na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, Kolegium postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2012 r., pozostawiło zażalenie J. P. i M. P. bez rozpatrzenia.
- 1.3. Uchylając ww. postanowienie z dnia [...]2012 r. Kolegium wskazało, że na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej "u.p.e.a.") w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ("K.p.a."). W związku z tym zażalenie J.P. i M. P. winno zostać rozpatrzone przez Kolegium w oparciu o przepisy u.p.e.a. i K.p.a. Powyższe oznacza, że wezwanie żalących się do sprecyzowania zarzutów przeciwko postanowieniu Burmistrza P. i pozostawienie ich zażalenia bez rozpatrzenia, nie miało żadnego uzasadnienia i zostało wydane bez podstawy prawnej, jako że zastosowania do nich nie znajdują przepisy Ordynacji podatkowej. Kolegium dodało, że przepisy u.p.e.a. i K.p.a., w oparciu o które winno zostać rozpatrzone przedmiotowe zażalenie, nie zawierają wymogu, by zażalenie (odwołanie) zawierało konkretnie sprecyzowane zarzuty przeciw postanowieniu (decyzji), a tym samym brak jest podstaw do wzywania strony do ich skonkretyzowania.
- 1.4. Kolegium wskazało, że uchylenie postanowienia z dnia [...]2012 r. i umorzenie tego postępowania, powoduje że zażalenie J. P. i M. P. na postanowienie Burmistrza P. z dnia [...]2012 r. zostanie rozpatrzone przez Kolegium w odrębnym postępowaniu.
- 2. Skarga do Sądu
- 2.1. Na postanowienie Kolegium J. P. i M. P. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
- 2.2. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia skarżący zarzucili, że postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym bez ich obecności i bez konfrontacji dowodów. Wyrażając obawę, co do legalności podejmowanych wobec nich działań organów administracji, wskazali na wydane w stosunku do nich postanowienia i decyzje Kolegium w przedmiocie podatku rolnego i łącznego zobowiązania pieniężnego.
- 2.3. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
- 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
- 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. Nr 153, poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę, między innymi na postanowienie, uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd również stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części w myśl przywołanej regulacji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (np. art. 247 Ordynacji podatkowej).
Realizując powyższe uprawnienia należy wskazać, że przywołany art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. nakłada na Sąd obowiązek wyjścia poza granice zaskarżenia. Granice te nie pokrywają się bowiem z granicami rozpoznania sprawy przez Sąd. Zakresem rozpoznania Sądu, stosownie do art.135 ustawy p.p.s.a. objęte są wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie zostały podjęte, jeżeli dotyczą tej samej sprawy administracyjnej.
- 3.2. W poddanej sądowej kontroli sprawie należy stwierdzić, że Kolegium przekroczyło swe uprawnienia procesowe, dopuszczając się naruszenia przepisów postępowania w sposób kwalifikowany.
Po pierwsze, należy wskazać, że brak było podstawy prawnej dla Kolegium, jako organu odwoławczego, do wzywania do usunięcia braków formalnych zażalenia złożonego na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...]2012 r. Zażalenie to nie zawierało bowiem braków formalnych, a tym bardziej w kontekście, nie mającej w postępowaniu egzekucyjnym zastosowania, normy wyrażonej w przepisie art.222 Ordynacji podatkowej.
Po drugie, na gruncie mającego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednie zastosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. art. 18 u.p.e.a.), pozostawienie podania bez rozpoznania (art.64 Kpa), czy też stwierdzenie przez organ odwoławczy niedopuszczalności zażalenia (art.134 Kpa w zw. z art.144 Kpa) nie następuje w formie postanowienia od którego przysługuje zażalenie (por. także art.228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej – który stanowi podstawę dla organu odwoławczego do pozostawienia zażalenia bez rozpoznania). Niedopuszczalne więc i nie znajdujące oparcia w przepisach prawa było dalsze procedowanie przez Kolegium (rozpoznanie "zażalenia" od postanowienia z [...]2012 r.) i podjęcie zaskarżonego postanowienia.
Wydane, w nieznanym przepisom prawa postępowaniu, postanowienia dotknięte są wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
3.3. Konsekwencją stwierdzenia przez Sąd powyższych wad postępowania jest wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 134 i 135 ustawy p.p.s.a.
Pozwoli to na rozpoznanie, w oparciu o u.p.e.a. przy odpowiednim zastosowaniu K.p.a., zażalenia wniesionego na stanowisko wierzyciela przez strony (zobowiązanych).
- 3.4. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd działając w warunkach art.145 § 1 pkt 2, art. 135 ustawy p.p.s.a. oraz art. 152 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.