Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcachz 5 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 597/14

Uzasadnienie

1. 1.1. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego K. z dnia [...] r. nr [...] określającą P. K. i I. K., wspólnikom spółki cywilnej Stacja Paliw Płynnych w Z., zobowiązanie w podatku akcyzowym za sierpień 2009 r. w kwocie 5507 zł, za wrzesień 2009 r. w kwocie 6097 zł, za październik 2009 r. w kwocie 5460 zł i za listopad 2009 r. w kwocie 2130 zł.

1. 1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że firma Stacja Paliw Płynnych w Z.., P. i I. K. s.c. w ustawowym terminie przesłała do Urzędu Celnego w K. zestawienia sprzedanego oleju opałowego za miesiące sierpień, wrzesień, październik i listopad 2009 r. Organ stwierdził, że zestawienia te nie spełniały wymogów zawartych w art. 89 ust. 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. nr 3 poz. 11 ze zm.) dalej "u.p.a.", tj. nie zawierały wszystkich wymaganych ww. przepisem informacji. W ocenie organu w związku z powyższym zostały naruszone warunki zastosowania preferencyjnej stawki opodatkowania (art. 89 ust. 16 u.p.a.), co stanowiło podstawę do określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za ww. miesiące. Dodatkowo organ wskazał na wyrok TK z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt P 24/12 potwierdzający zgodność z Konstytucją art. 89 ust. 16 u.p.a.
2. 2.1. W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zarzucili naruszenie:
3. 1. art. 89 ust. 14 u.p.a. polegające na jego błędnej wykładni poprzez wadliwe przyjęcie, że braki w złożonych w ustawowym terminie zestawieniach nieistotne z punktu widzenia celów regulacji były wystarczającą przesłanką pozwalającą na zastosowanie niepreferencyjnej stawki akcyzy, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że sprzedaż oleju opałowego objętego złożonymi zestawieniami miała miejsce na cele zgodne z ich przeznaczeniem, zaś same wadliwości w zestawieniach nie skutkowały brakiem możliwości bądź utrudnieniem weryfikacji obrotu olejem opałowym;
4. 2. art. 89 ust. 16 u.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, w szczególności zastosowanie tej regulacji bez względu na wagę stwierdzonych uchybień, co z kolei prowadziło do
5. 3. naruszenia zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zastosowanie sankcyjnej stawki z powodu stwierdzenia uchybień niemających żadnego wpływu na identyfikację odbiorców oraz możliwość weryfikacji materialnej treści oświadczeń;
6. 4. art. 89 ust. 4 pkt 1 i art. 89 ust. 16 u.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie polegającą na nałożeniu zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące sierpień, wrzesień, październik i listopad 2009 r. w stawce określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1, pomimo iż brak jest podstaw do zastosowania tejże stawki z uwagi na fakt, że olej opałowy został przez nabywcę wykorzystany zgodnie z jego przeznaczeniem, tj. na cele grzewcze;
7. 5. skarżący zarzucili nadto sprzeczność art. 89 ust. 16 w zw. z art. 89 ust. 14 u.p.a., z prawem wspólnotowym, to jest z art. 21 ust. 1 Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. UE L. 03.283.51 ze zm.), poprzez naruszenie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz zasady bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności przepisów prawa unijnego w zakresie, w jakim pozbawia podatnika prawa do stosowania obniżonej stawki akcyzy pomimo zużycia oleju opałowego zgodnie z jego przeznaczeniem.

1. 2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

1. 2.3. W piśmie procesowym z dnia 30 stycznia 2015 r. skarżący wskazali na wejście w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. ustawy z 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1662), w której odmiennie niż dotychczas uregulowano kwestię skutków uchybień formalnych w zakresie zestawień oświadczeń. Dodali, że w świetle nowego brzmienia art. 89 ust. 16 u.p.a. nie można obciążyć ich należnościami jak w treści skarżonej decyzji. Zgodnie zaś z art. 40 ww. ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepis art. 89 ust. 16 u.p.a. w brzmieniu nadanym ustawą o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej.
2. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
3. 3.1. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

1. 3.2. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 562/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE") pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: 1) czy art. 5 w zw. z art. 2 ust. 3 i w zw. z art. 21 ust. 4 dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. Urz. UE z dnia 31 października 2003 r. nr L 283, str 51 i nast. dalej dyrektywa 2003/96) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on regulacji krajowej przewidzianej w treści art. 89 ust. 16 u.p.a., która nakazuje zastosowanie stawki podatki akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych do oleju opałowego na skutek braku spełnienia przez podatnika wymogu formalnego przewidzianego w art. 89 ust. 14 -15 u.p.a.? 2) czy zasada proporcjonalności nie sprzeciwia się wymogowi formalnemu przewidzianemu w art. 89 ust. 14-15 u.p.a. uzależniającemu zastosowanie obniżonej stawki akcyzy przewidzianej dla olejów opałowych od konieczności sporządzenia i złożenia zestawienia oświadczeń nabywców w ustawowym terminie, abstrahując od zaistnienia warunku materialnego w postaci sprzedaży paliwa na cele opałowe?
2. 3) czy zgodna z zasadą proporcjonalności jest sankcja przewidziana w art. 89 ust. 16 u.p.a., polegająca na obciążeniu sprzedawcy podatkiem akcyzowym, jak w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wyliczonym według stawki przewidzianej dla paliw silnikowych (art. 89 ust 4 pkt 1 u.p.a.) w odniesieniu do oleju opałowego na skutek niespełnienia warunku formalnego przewidzianego w treści art. 89 ust. 14-15 u.p.a.?

1. 3.3. Z treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że zawieszenie postępowania z przyczyn określonych w tym przepisie ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, z tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia przez inny organ, sąd lub Trybunał Konstytucyjny musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu danego postępowania sądowoadministracynego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Uznać przy tym należy, że to, iż w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nie przesądza o braku możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na postawione w innej sprawie pytanie prejudycjalne, pod warunkiem, że zagadnienie będące przedmiotem rozstrzygnięcia przez Trybunał, będzie miało wpływ na wynik sprawy zawieszanej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest bowiem sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (zob. A. Wróbel, [w:] pr. zb. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich /Unii Europejskiej/, Zakamycze 2002, s. 154), zatem postępowanie prowadzone przed nim jest postępowaniem sądowym, które mieści się w pojęciu "postępowania sądowego", użytym w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Podnieść także należy, że wpływ na wynik postępowania sądowego, o jakim mowa wyżej, nie musi być rzeczywisty; może to być wpływ potencjalny. Dla zawieszenia postępowania nie jest zatem konieczna identyczność (tożsamość) stanu faktycznego i stanu prawnego.

Zauważenia wymaga fakt, że przepis art. 89 ust. 16 w zw. z art. 89 ust. 14 u.p.a. był już przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. P 24/12 nie stwierdził jego niezgodności z Konstytucją RP. Jednakże rozpatrując sprawę należy mieć na uwadze zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego, zgodnie z którą prawo krajowe może być stosowane jedynie w zakresie, w jakim nie jest sprzeczne z normami wspólnotowymi, a polskie organy i sądy mają obowiązek uwzględniania dorobku orzecznictwa TSUE (por. postanowienie NSA z 23 maja 2014 r. sygn. akt I FZ 138/14).

W ocenie Sądu odpowiedź Trybunału na przytoczone wyżej (pkt. 3.2.) pytanie prejudycjalne będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy z uwagi na tożsamość przedstawionego w nim zagadnienia i kwestii spornej między stronami w przedmiotowej sprawie.

1. 3.4. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.