Uzasadnienie
Pismem z 30 września 2022 r. zatytułowanym "Wniosek o wydanie decyzji" K. Ś. zwrócił się do Starosty o stwierdzenie bezskuteczności czynności wpisu daty ważności uprawnienia kategorii B1, B w rubryce 11 prawa jazdy do dnia 16 czerwca 2035 r., jako czynności wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w 2021 r. zwrócił się do organu o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A. W dokumencie prawa jazdy w polu nr [...] "ważne do" wpisano datę 16 czerwca 2035 r. dla wszystkich kategorii uprawnień do kierowania pojazdami.
Następnie podniósł, że w dacie wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami posiadał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, których data ważności nie została ograniczona żadnym orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, ani decyzją administracyjną, organ nie posiadał uprawień do wpisania daty ważności wszystkich kategorii prawa jazdy. Strona wielokrotnie wskazywała, że uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B uzyskała bezterminowo, co wynika z orzeczeń lekarskich i dokumentach jakie posiada organ. W starym dokumencie prawa jazdy w rubryce 11 widnieje znak "-‘’ co potwierdza bezterminowy charakter uprawnień.
Zatem wpisanie daty ważności uprawnienia kategorii B1, B zostało dokonane przez organ bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. W ten sposób doszło do naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2016 r. poz. 231).
Organ wpisując datę ważności uprawnień w rubryce 11 prawa jazdy wnioskodawcy ograniczył czasowo jego uprawnienia w sposób niedozwolony, nie mając podstaw do dokonywania weryfikacji nadanych uprawnień. Złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o którym mowa w art. 18 ustawy o kierujących pojazdami nie stwarza podstawy do prowadzenia powtórnej weryfikacji posiadanych przez osobę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo.
W reakcji na złożony wniosek Starosta pismem z 20 października 2022r. nr [...] poinformował stronę, że nie ma podstawy prawnej do wydania decyzji w żądanym we wniosku zakresie. Organ wyjaśnił, że wpis w dokumencie prawa jazdy jest czynnością materialno-techniczną, od której nie przysługuje odwołanie. Jednocześnie poinformował, że w tej sprawie strona może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Pismo doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 27 października 2022r.
K. Ś. pismem z 8 listopada 2022 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Starosty z dnia 20 października 2022 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia bezskuteczności czynności wpisu daty ważności kategorii B1, B w rubryce 11 prawa jazdy.
Zarzucił naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
- 1. art. 16 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie powtórnej weryfikacji posiadanych przez skarżącego uprawnień, co stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych;
- 2. art. 18 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy w dacie wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami skarżący posiadał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, których data ważności nie została ograniczona żadnym orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym ani decyzją administracyjną, w związku z czym organ nie miał podstawy prawnej do wpisania daty ważności uprawnień;
- 3. § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, przez jego niezastosowanie i wypisanie w pozycji "data ważności uprawnienia" daty 16 czerwca 2035 r. w sytuacji gdy w dacie wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami skarżący posiadał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B oznaczone jako bezterminowe.
Skarżący sformułował w skardze wniosek o stwierdzenie bezskuteczności czynności wypisu daty ważności uprawnienia kategorii B1, B, w rubryce 11 prawda jazdy do dnia 16 czerwca 2035 r. jako czynności wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy wpisu daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B1, B zamiast wpisu dotychczasowej kreski oznaczającej bezterminową ważność tego uprawnienia, organ uczynił to bez jakiejkolwiek podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Wyjaśnił, że strona wywiodła skargę na "decyzję Starosty z 20 października 2022 r." Podkreślił, że w/w pismo nie było decyzją administracyjną. Nie miało też jakiegokolwiek charakteru rozstrzygającego. W piśmie tym Starosta informował jaki charakter miało określenie ważności uprawnień do kategorii B1, B wskazując, że jest to czynność materialno- techniczna, od której służy skarga do sądu administracyjnego. Nie jest to więc jak twierdzi strona sprawa z art. 3 § 2 pkt 1, ani też sprawa z art 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym w ocenie organu skarga podlega odrzuceniu z uwagi na swoją niedopuszczalność.
Zdaniem Starosty, nawet przy założeniu, że strona w przedmiotowym piśmie składa skargę na wpis daty ważności uprawnienia kategorii B1, B w rubryce 11 prawa jazdy, to i w tym przypadku skarga podlega odrzuceniu, jako wniesiona po terminie. Skargę na czynność wnosi się bowiem w terminie trzydziestu dni do dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu czynności. Dokument prawa jazdy strona otrzymała natomiast 28 czerwca 2021r. Następnie ponad rok nie kwestionowała w żaden sposób rozstrzygnięć Starosty. Nadto strona nie wyjaśniła dlaczego nie złożyła skargi w terminie prawem przypisanym.
Na rozprawie w dniu 23 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarga dotyczy decyzji Starosty z 20 października 2022 r.
Pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Skargę w niniejszej sprawie należało odrzucić.
Podkreślenia wymaga, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie.
Stwierdzenie braku którejkolwiek z przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Według art. 3 § 2 pkt 1 - 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.)
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Skarga K. Ś. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, albowiem zaskarżone pismo Starosty z dnia 20 października 2022 r. znak: [...] nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kontroli sądu administracyjnego.
Brak jest również przepisów szczególnych, które dopuszczałyby taką kontrolę.
Podkreślić należy, że zaskarżone pismo – wbrew treści skargi oraz oświadczeniu pełnomocnika na rozprawie nie jest decyzją administracyjną.
Zaskarżone pismo jest pismem wyłącznie informacyjnym i nie zawiera elementów charakteryzujących i niezbędnych do uznania go za jeden z wydawanych przez organ administracji aktów administracyjnych.
Stanowiło ono reakcję na skierowane do organu pismo strony z wnioskiem o "wydanie decyzji stwierdzającej bezskuteczność czynności wpisu". Organ wyjaśnił w piśmie, że wpis w prawie jazdy jest czynnością materialno – techniczną, na którą służy skarga do sądu.
Zatem skarga wywiedziona na pismo informacyjne organu podlegała na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzuceniu.
Należy nadto zauważyć, że nawet w przypadku przyjęcia, że skarga dotyczy czynności wpisu daty ważności uprawnienia kategorii B1 i B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy do 16 czerwca 2035 r., skarga taka również podlegałaby odrzuceniu, jako wywiedziona z uchybieniem terminu.
Zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Z kolei art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia.
Badając zatem zachowanie terminu do wniesienia skargi na czynność wpisu daty ważności w dokumencie prawa jazdy należy ustalić, kiedy skarżący dowiedział się o podjętej czynności.
Z akt administracyjnych dołączonych do sprawy wynika, że skarżący uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B bezterminowo w 2005 roku.
Decyzją z 17 czerwca 2021 r. przyznano K. Ś. uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, A1, A2.
W dniu 28 czerwca 2021 r. stronie wydano prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B o numerze [...]/[...] na druku [...] W dokumencie tym w rubryce 11 (data ważności) wpisano datę "16 czerwca 2035 roku" przy każdej z wymienionych wyżej kategorii.
Zatem skarżący dowiedział się o podjętej czynności – wpisie daty ważności "16 czerwca 2035" w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B1 i B w dniu 28 czerwca 2021 roku, kiedy odbierał dokument.
To od tej daty należy liczyć 30 – dniowy termin do złożenia skargi na czynność wpisu w dokumencie prawa jazdy. Skarga do sądu administracyjnego, w której skarżący oprotestowuje prawidłowość dokonanej w opisanym zakresie czynności wpisu została natomiast wniesiona w dniu 9 listopada 2022 roku, zatem po roku i 4 miesiącach od powzięcia wiedzy o dokonanej czynności.
Zatem skargę K. Ś., rozumianą jako skargę na czynność wpisu, należało ocenić jako spóźnioną.
W treści skargi strona w żaden sposób nie wyjaśnia przyczyn uchybienia terminowi. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 86 § 7 p.p.s.a po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W realiach sprawy nie było podstaw do uznania, że uchybienie terminu do wniesienia skargi (skargi na czynność wpisu) nastąpiło bez winy skarżącego.
Mając na względzie powyższe sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.