Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ("Kolegium" i "SKO") postanowieniem z dnia 9 stycznia 2013 r. nr (...) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 4 stycznia 2012 r. nr (...) w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za uzasadnione.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że J.P. wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułów wykonawczych (...) (...) z dnia 15 lipca 2010 r., a obejmującego zadłużenie III i IV raty za 2009 r. oraz I i II raty za 2010 r. w podatku rolnym oraz tytułu wykonawczego (...) z dnia 15 lipca 2010 r., obejmującego zadłużenie III i IV raty za 2010 r. w podatku leśnym.
SKO powołało wyrok WSA w Kielcach z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt
I SA/Ke 276/11, w którym stwierdzono, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o nr (...) było prowadzone na podstawie nieostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 21 stycznia 2010 r., nr (...). W ocenie Sądu oznacza to, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego będącego przedmiotem sprawy nie istniał obowiązek o charakterze pieniężnym podlegający wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym wynikający z decyzji stanowiącej według tytułu wykonawczego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. Sąd ponadto stwierdził, że wierzyciel wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, dalej "u.p.e.a."), nie wskazał w tytułach wykonawczych (...) oraz (...) podstawy egzekwowanego obowiązku za I i II kwartał 2010 r. Wskazane jako podstawa decyzje z dnia 22 stycznia 2009 r. nr (...) oraz nr (...) nie dotyczą zobowiązania w podatku rolnym za 2009 r. co oznacza rozbieżność między treścią obowiązku opisanego w tytułach egzekucyjnych, a treścią obowiązku określonego orzeczeniem stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
W związku z powyższym SKO uznało za zasadny zarzut nieistnienia obowiązku oraz stwierdziło rozbieżność między treścią obowiązku opisanego w tytułach egzekucyjnych, a treścią obowiązku określonego orzeczeniem stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Kolegium podkreśliło, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., po uzyskaniu przymiotu ostateczności przez postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. o uznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za uzasadnione, może orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).
Na postanowienie Kolegium J.P. i M.P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organów podatkowych uznających zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za uzasadnione. Wskazali, że nieopłacanie przez nich podatku rolnego wynika z nieistnienia tego obowiązku. Podnieśli, że zaskarżone postanowienie, wydane po raz drugi jest sprzeczne z postanowieniem SKO z dnia 6 lipca 2012 r. oraz wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 276/11.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiot postępowania dotyczy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie trzech tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 15 lipca 2010 r. przez Burmistrza Miasta i Gminy w P. zobowiązanej J.P. (nr...,...,...). Postępowanie egzekucyjne obejmuje zadłużenie w podatku leśnym za I i II kwartał 2010 r. oraz w podatku rolnym za III i IV kwartał 2009 r. oraz I i II kwartał 2010 r. Jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazano na decyzje Burmistrza Miasta i Gminy w P., tj. odpowiednio decyzję z dnia 21 stycznia 2010 r. nr..., decyzję z dnia 22 stycznia 2009 r. nr... oraz decyzję z dnia 22 stycznia 2009 r. nr...
Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
- 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
- 4. błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
- 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
- 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
W przedmiotowej sprawie podniesione zostały zarzuty; nieistnienia obowiązku, odroczenia terminu wykonania obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.
W świetle art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wypowiedź wierzyciela przyjmuje formę postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 34 § 1 u.p.e.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela, tj. Burmistrza Miasta i Gminy P., który uznał zarzuty nieistnienia obowiązku i określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia za uzasadnione.
Istotne jest, że ww. rozstrzygnięcia zostały wydane w związku z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach: z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 276/11 i z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 488/12. Pierwszy z powołanych wyroków uchylił postanowienie SKO z dnia 21 lutego 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 20 września 2010 r. uznające zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. W wyroku tym Sąd nie podzielił stanowiska organu o uznaniu zarzutów nieistnienia obowiązku oraz określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia za niezasadne. Sąd stwierdził także naruszenie przepisów postępowania, poprzez niedoręczenie rozstrzygnięć wierzyciela ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, M.P.
Drugi z ww. wyroków stwierdził nieważność postanowienia SKO z dnia 6 lipca 2012 r. uchylającego postanowienie SKO z dnia 17 kwietnia 2012 r. pozostawiające zażalenie wniesione przez J.P. i M.P. bez rozpatrzenia i umarzającego postępowanie oraz ww. postanowienia SKO z dnia 17 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stwierdzenie nieważności wymienionych rozstrzygnięć pozwoli na rozpoznanie zażalenia wniesionego na stanowisko wierzyciela przez zobowiązanych, tj. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. w z dnia 4 stycznia 2012 r. nr (...) w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za uzasadnione.
Stosownie do przepisu art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym ponowny proces decyzyjny organów odbywał się w warunkach związania wyrażoną przez sąd oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. Również aktualna kontrola sądowa zaskarżonego postanowienia odbywa się w kontekście uwzględnienia przez organ tej oceny prawnej oraz prawidłowego wypełnienia wskazań, co do dalszego postępowania.
Sąd stwierdził, że organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględnił podniesione przez Sąd w obu ww. wyrokach uwagi dotyczące uchybień w zakresie prowadzonego postępowania.
Konsekwencją realizacji wytycznych wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt
I SA/Ke 488/12 było rozpatrzenie przez SKO zażalenia zobowiązanych na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 4 stycznia 2012 r. w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za uzasadnione.
Z kolei w wyniku uwzględnienia wskazań zawartych w wyroku z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 276/11. organ stwierdził zasadność zarzutu określonego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzutu nieistnienia obowiązku. W dacie wystawienia tytułu egzekucyjnego nr..., w dniu 15 lipca 2010 r., nie istniało bowiem zobowiązanie w podatku leśnym za III i IV kwartał 2010 r., podlegające wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tego tytułu wykonawczego. Zobowiązanie to zostało ustalone, wskazaną w tytule wykonawczym, decyzją Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 21 stycznia 2010 r. nr... uchyloną w dniu 20 czerwca 2010 r. decyzją SKO nr....
Organ ponadto uwzględnił zarzut określony w art. 33 pkt 3 u.p.e.a., tj. zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a. W tytułach wykonawczych nr... i nr... egzekwowany obowiązek dotyczył zobowiązań podatkowych za rok 2009 r. i 2010 r. Treść obowiązku wynikająca z orzeczeń wskazanych w ww. tytułach wykonawczych jako podstawa prawna egzekwowanego obowiązku, dotyczy natomiast wyłącznie 2009 r. (decyzja Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 22 stycznia 2009 r. nr... i z dnia 22 stycznia 2009 r. nr...).
Sąd stwierdził także, że zarówno postanowienie wierzyciela wydane w pierwszej instancji jak i wydane na skutek zażalenia, postanowienie SKO zostały prawidłowo doręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi M. P., zgodnie z art. 40 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267).
Z tych względów skarga, jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw, nie zasługiwała na uwzględnienie. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.