Uzasadnienie
ISA/Ke70/10
Postanowieniem z dnia 9 listopada 2009r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło postanowienie Wójta Gminy S.-N. z dnia 23 czerwca 2009r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia na Gminny Klub Sportowy "N." obowiązku zwrotu kosztów postępowania w wysokości 3 416 zł w sprawie dotyczącej zwrotu dotacji udzielonej Klubowi z budżetu Gminy, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) umorzyło postępowanie.
Gmina S.-N., reprezentowana przez Wójta Gminy, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższe postanowienie Kolegium, zaskarżając w/w akt w całości i zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia tj. przepisu art. 138 § 2 k.p.a. polegające na uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowienia Wójta w/w Gminy pomimo, iż dopuszczalność wydania orzeczenia kasacyjnego ograniczona jest tylko do sytuacji wyjątkowych, gdy nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w ogóle lub w znacznej części, czego w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy nie wskazał, a także poprzez uchylenie orzeczenia organu pierwszej instancji pomimo faktu, iż uprzednia decyzja Kolegium uchylająca decyzję pierwszoinstacyjną zawierała precyzyjnie określone wytyczne co do konieczności powołania biegłego w przedmiotowej sprawie, do których organ pierwszej instancji się zastosował.
Nadto Gmina zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych przez organ odwoławczy, polegający na wadliwym przyjęciu, że koszty postępowania w niniejszej sprawie nie wynikły z winy strony, a winien je ponieść organ, skoro to z winy strony spowodowanej niewłaściwym rozliczeniem przez stronę przyznanej jej z budżetu gminy dotacji, doszło do postępowania w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o odrzucenie skargi z tym uzasadnieniem, iż w postępowaniu odwoławczym Gminie S.-N. reprezentowanej przez Wójta Gminy nie przysługiwały prawa strony. Stroną bowiem był Gminny Klub Sportowy "N.".
Tym samym Gminie S.-N. reprezentowanej przez Wójta Gminy nie przysługuje przymiot strony i nie ma ona umocowania do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje ugruntowany pogląd, iż organ administracji publicznej, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji, nie jest uprawniony do zaskarżania orzeczenia organu odwoławczego do sądu administracyjnego. Nie można bowiem na gruncie tej samej sprawy występować w charakterze organu administracji publicznej, innym zaś razem, powołując się na interes prawny jednostki samorządu terytorialnego, skarżyć zapadłe w sprawie orzeczenie do sądu administracyjnego.
Organ powołał się nadto na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 29 października 2009r., sygn. akt K 32/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Skarga, zanim zostanie poddana kontroli merytorycznej, podlega na wstępie ocenie pod kątem spełnienia wymogów kwalifikujących ją do rozpoznania. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr. 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej jako p.p.s.a. skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przesłanką niedopuszczalności skargi jest brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwóm kategoriom podmiotów; każdemu, kto ma w tym interes prawny oraz w sprawach dotyczących interesu innych osób - prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a).
Zgodnie z powyższym unormowaniem, co do zasady, posiadanie interesu prawnego jest warunkiem koniecznym do wniesienia skargi. O interesie prawnym można mówić tylko wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. NSA w wyroku z dnia 24 listopada 2004r., OSK 919/04 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną 2 normą prawną. Może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji swoich uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony swoich praw lub obowiązków".
Kwestia, czy gmina ma interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy jej organ wydał decyzję w postępowaniu administracyjnym była przedmiotem rozstrzygnięć w orzecznictwie sądowym i zgodnie z dominującą linią orzeczniczą, potwierdzoną w uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 9 października 2000r. sygn. akt OPK 14/00 (dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), gmina nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, jeżeli do wydania decyzji w określonej sprawie uprawniony jest wójt (burmistrz, prezydent) tej gminy. Podobny pogląd został wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003r., sygn. akt OPS 1/03 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).."Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tą jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowo-administracyjnego.
W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego."
Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której w tej samej sprawie ten sam podmiot kumulowałby rolę organu prowadzącego postępowanie z rolą strony w tym postępowaniu. Jakkolwiek włączenie organu samorządu do systemu organów administracji publicznej ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek, to ograniczenie powyższe nie pozostaje w sprzeczności z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009r., K 32/08 wskazał, "że art. 165 ust.1 i 2 Konstytucji nie wymaga zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, ale sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Konstytucja nie nakłada obowiązku przyznania w 3 takiej sytuacji jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego.
Istotne znaczenie ma tu m. in. fakt, że - jak wspomniano wyżej - jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach z administrowanymi. Dotyczy to również sytuacji, kiedy decyzja administracyjna wydawana przez organ jednostki samorządu terytorialnego dotyka stosunków cywilnoprawnych, których jednostka jest stroną.' Konkludując Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zaskarżone przepisy (art. 33 i art. 50 § 1 p.p.s.a.) " (...) są zgodne z wymienionym przepisem konstytucyjnym również przy takiej interpretacji, która odmawia jednostkom samorządu terytorialnego prawa uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji."
W niniejszej sprawie skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została wniesiona przez Gminę S. – N., której organ - Wójt orzekał w sprawie zwrotu dotacji oraz zwrotu kosztów postępowania związanych z tą sprawą. Kompetencje do rozstrzygania w sprawie w przedmiocie zwrotu dotacji z budżetu gminy zostały powierzone wójtowi stosownie do przepisu art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005r. Nr 249, poz. 2104 ze zm.).
W związku z powyższym skarżąca Gmina nie jest podmiotem uprawnionym, w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. do żądania kontroli postanowienia wydanego w sprawie, zaś skarga przez nią wniesiona podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Z podniesionych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy p.p.s.a orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu, uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie skarga została odrzucona, a skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 100 zł. 4