Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 12 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1016/22

Uzasadnienie

1.1. Postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków - Śródmieście odmówił uwzględnienia sprzeciwu Z.L. – nazywanego dalej "Skarżącym", dotyczącego zawiadomienia o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.

1.2. Na skutek wniesienia przez Skarżącego zażalenia, postanowieniem z 4 lipca 2022 r. (nr 1201-IEW-1.720.3.2022.3) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Wskazując między innymi na art. 18a § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479; dalej jako "u.p.e.a.") organ stwierdził, że w sprawie wystąpiła podstawa, aby skierować do Skarżącego zawiadomienie, o którym jest mowa w art. 18 c § 1 u.p.e.a.

Dalej zaś organ wyjaśnił, że zawiadomienie to dotyczyło zaległości Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2020 i 2021 r. Zaległości te wynikały z deklaracji oraz korekt złożonych przez Skarżącego, czyli dokumentów, o których jest mowa w art. 18b § 1 pkt 1 u.p.e.a. Następnie organ wymienił kwoty zaległości w odniesieniu do poszczególnych okresów i powiązał je z tytułami wykonawczymi. Na podstawie tych tytułów organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy Skarżącego. W toku postępowania egzekucyjnego pobrane zostały kwoty, które w przypadku zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za III kwartał 2020 r. zmniejszyły ją do 63 zł. Ponieważ kwota ta jest mniejsza aniżeli czterokrotna wysokość upomnienia, okres ten nie został objęty zawiadomieniem (art. 18c § 4 u.p.e.a.). Natomiast pozostałe zaległości zostały objęte zawiadomieniem tylko w tym zakresie, w którym nie zostały one zaspokojone.

Organ wskazał również, że w świetle art. 18i § 4 u.p.e.a., w sprzeciwie należy określić okoliczności i dowody uzasadniające ten sprzeciw. W sprzeciwie Skarżący domagał się przeprowadzenia dowodu z jego przesłuchania na okoliczności, które mogły stanowić podstawę ujawnienia stosownych kwot w rejestrze oraz dokonanie powtórnego obliczenia, weryfikacji wysokości kwot wskazanych w zawiadomieniu. W konsekwencji Skarżący został wezwany do przedstawienia dowodów uzasadniających sprzeciw. W odpowiedzi na wezwanie strona powtórzyła, że domaga się przeprowadzenia dowodu z przesłuchania. Postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków – Śródmieście odmówił przeprowadzenia tego dowodu. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 75 § 1 oraz art. 78 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej jako "k.p.a.").

Skarżący nie zgłaszał zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W świetle powyższego, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że Skarżący nie przedłożył żadnych informacji, czy dokumentów oraz nie przedstawił żadnego uzasadnienia wskazującego, że dysponuje on dowodami mającymi znaczenie dla sprawy. Czyli dowodami takimi jak deklaracje, zeznania, dowody wpłat, które dokumentowałyby wysokość zaległości podatkowych.

1. 2.1. W skardze wywiedzionej od powyższej decyzji Skarżący podniósł zarzuty naruszenia następujących przepisów:
2. - art. 78 §1 oraz art. 78 § 2 w związku z art. 77 §1 k.p.a. poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z zeznań Skarżącego pomimo tego, że miało ono znaczenie dla sprawy w świetle formułowanej tezy dowodowej przez co nie dokonano wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
3. - art. 7 w zw. z art. 8 § 1 oraz art. 77 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, przy naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do organów władzy państwowej, co skutkowało niezasadnym przyjęciem, że zaległości Skarżącego kształtują się w wysokości ustalonej w zaskarżanym postanowieniu i poprzedzającego go postanowieniu organu I Instancji;
4. - art. 7 w zw. z art 77 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia sposobu rozumowania i wyliczeń, które doprowadziły organy obu Instancji do przyjęcia określonych kwot - jako kwot zaległości z tytułu określonych zobowiązań podatkowych.

1. 2.2. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, jak również zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

1. 2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, utrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko.
2. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
3. 3.1. Skarga okazała się niezasadna, dlatego została oddalona.

1. 3.2. Zgodnie z art. 18i § 4 u.p.e.a. jednym z warunków skutecznego sformułowania sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych (art. 18i § 1 pkt 1 u.p.e.a.) jest wskazanie przez zobowiązanego okoliczności oraz dowodów uzasadniających ten sprzeciw. Przy czym, jak stanowi art. 18i § 5 u.p.e.a. prawo do wniesienia tego sprzeciwu przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie. Ponadto w myśl art. 18b § 1 u.p.e.a., w Rejestrze Należności Publicznoprawnych gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, wynikających z tytułów wskazanych w tym przepisie. Należą do nich m.in. powinności ukształtowane w decyzjach ostatecznych, a także wynikające wprost z przepisów prawa. Tym samym w tej kategorii pojęciowej mieszczą się zaległości podatkowe oraz, będące ich konsekwencją, odsetki za zwłokę. Racją dla ujawnienia należności we wspomnianym rejestrze jest istnienie zobowiązań publicznoprawnych, których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego lub jednostka samorządu terytorialnego.

Odczytując łącznie powyższe przepisy należy dojść do wniosku, że w tego rodzaju sprzeciwie zobowiązany powinien wskazać takie okoliczności, które podważyłyby istnienie albo wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu jej niezapłacenia, czyli danych ujawnianych w rejestrze, o których jest mowa w art. 18b § 2 pkt 3 u.p.e.a. Z przepisów tych wynika również, że ciężar udowodnienia danych okoliczności spoczywa na zobowiązanym.

Samo pojęcie "okoliczności" należy przy tym rozumieć jako konkretne zdarzenia, sytuacje, fakty, które są istotne dla zastosowania danej normy prawnej. W tym przypadku powinny być to zatem zdarzenia mające znaczenie dla istnienia zaległości, której dotyczyło zawiadomienie, albo wysokości tej zaległości i kwoty odsetek, takie jak chociażby dokonanie wpłaty na poczet zaległości, która nie została jednak odnotowana przez organ.

3.3. Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy w sprzeciwie Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań zobowiązanego oraz "dokonanie powtórnego obliczenia, weryfikacji wysokości kwot wskazanych w zawiadomieniu" (k. 55). Natomiast w piśmie z 13 kwietnia 2022 r. Skarżący sprecyzował, że dowód z jego zeznań miałby zostać przeprowadzony "na okoliczność istotne dla ustalenia wysokości należności zobowiązanego". Ponadto mogły one "podstawę ujawnienia stosownych kwot w rejestrze oraz dokonanie powtórnego obliczenia, weryfikacji wysokości kwot wskazanych w zawiadomieniu". (k. 60).

Z powyższego wynika zatem, że w sprzeciwie Skarżący nie wskazał okoliczności w przedstawionym powyżej znaczeniu, a jedynie ogólnikowo odwołał się do wyrażonych w art. 18i § 5 u.p.e.a. przesłanek decydujących o zasadności sprzeciwu. Tym samym sprzeciw Skarżącego nie mógł odnieść oczekiwanych przezeń skutków. Samo stwierdzenie, że należy powtórnie obliczyć i zweryfikować kwoty zaległości i odsetek jest niewystarczające.

Oznacza to również, że – wbrew temu co wywodzi strona skarżąca – odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego dowodu organ nie naruszył art. 78 § 1 i 2 k.p.a. W świetle tych przepisów strona postępowania może bowiem domagać przeprowadzenia wskazanego przez nią dowodu, o ile jego przedmiotem jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy – czyli taka, która dotyczy przedmiotu sprawy i ma znaczenie prawne dla jej rozstrzygnięcia. Niemniej jednak to do strony należy wykazanie tych okoliczności. Należy również zaznaczyć, że organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody zebrane w toku postępowania. W takiej sytuacji obowiązkiem strony jest również wykazanie, że kwestie, wyjaśnienia których oczekuje na skutek zgłoszonych wniosków dowodowych, nie były do tej pory przedmiotem badania przez organy, a bez ich rozstrzygnięcia nie dojdzie do rzetelnego rozpoznania sprawy. Tym samym, skoro Skarżący nie wskazał okoliczności, na które miałby zostać przeprowadzony dowód z jego przesłuchania – organ nie miał obowiązku uwzględnienia tego żądania.

1. 3.4. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329).