Uzasadnienie
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi "T" Spółka z o.o. na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego z dnia 31 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Pełnomocnikiem strony jest firma prawnicza "K" Sp.komandytowa.
Sprawa po zarejestrowaniu w tut. sądzie została skierowana na rozprawę, na której sędzia WSA M. Z. złożyła wniosek z dnia 19.08. 2009 r. o wyłączenie jej od orzekania w sprawie I SA/KR 1019/09 w trybie art. 19 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek ten został uzasadniony tym, iż Jej córka w okresie od 1 sierpnia do 30 września 2009r. odbywa płatną praktykę studencką w firmie "K" w K. Córka jest studentką 3-ciego roku Prawa, a praktyka polega na bezpośredniej współpracy z radcami prawnymi i doradcami podatkowymi tej Firmy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Instytucja wyłączenia sędziego uregulowana jest przepisami art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej p.p.s.a.. Ratio legis tych przepisów, we wszystkich procedurach sądowych, sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy.
W myśl art. 19 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego od udziału w sprawie na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Regulacja tego przepisu nie jest jednoznaczna i pozostawia istotne pole do interpretacji sądowi rozpoznającemu wniosek o wyłączenie sędziego, głównie właśnie z uwagi na nieprecyzyjne sformułowanie "istnieją okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie". Wobec braku bliższego wyjaśnienia o jakie okoliczności może tutaj chodzić, sądowi rozpoznającemu wniosek pozostawiono możliwość dokonywania oceny, czy w konkretnej sprawie takie okoliczności faktycznie mają miejsce.
Stosownie do art. 22 § 1 p.p.s.a., o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym przedmiotowy wniosek, w niniejszej sprawie przesłanki wyłączenia sędziego nie zachodzą.
Dla wyjaśnienia charakteru stosunków łączących sędziego ze stroną przepis art. 21 p.p.s.a., nakłada na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia odpowiedniego oświadczenia. W złożonym w tym trybie wniosku o wyłączenie sędzia M. Z. nie podała żadnych okoliczności, które nasuwałyby jakąkolwiek wątpliwość co do jej bezstronności. We wniosku zawarła bowiem jedynie informację o dwumiesięcznej praktyce studenckiej swojej córki w firmie prawniczej będącej jednocześnie pełnomocnikiem strony w sprawie rozpatrywanej m.in. przez Sędzię M. Z. Nie zasygnalizowała natomiast w jaki sposób fakt odbywania praktyki przez córkę może mieć wpływ na jej bezstronność.
Zwrócić należy uwagę, iż podniesiona okoliczność nie może mieć żadnego wpływu na sytuację procesową sędziego. Praktyki studenckie odbywane przez studentów prawa są naturalną konsekwencją przyjętego w Polsce systemu kształcenia prawnika. Praktyki te odbywają się zarówno w instytucjach państwowych jak i prywatnych, a podstawowym ich zadaniem jest właściwe przygotowanie studenta do zawodu poprzez styczność z zagadnieniami praktycznymi. Praktyki takie odbywają się również w tut. Sądzie, gdzie studenci, bądź aplikanci radcowscy i adwokaccy poznają od strony praktycznej zasady funkcjonowania sądu administracyjnego. W trakcie tych praktyk studenci zaznajamiają się charakterem funkcjonowania danego podmiotu oraz biorą udział w prostych pracach pomocniczych związanych z jego funkcjonowaniem, niekiedy studenci późniejszych roczników przygotowują projekty uzasadnień decyzji, czy nawet projekty rozstrzygnięć merytorycznych.
Z uwagi na charakter praktyk, student nie ma żadnego wpływu na meritum podjętych decyzji, ich treść, jak również nie występuje tutaj stosunek podległości w takim stopniu, jak w przypadku stosunku pracy. W kontekście krótkotrwałego i przemijającego charakteru praktyk nie ma również problemu związania, zależności studenta z praktykodawcą. Charakteru tego również nie zmienia fakt, iż praktyki mogą być płatne. Przyjmujący studenta na praktykę podmiot poprzez, z reguły, symboliczne wynagrodzenie chce mieć bardziej wydajnego praktykanta. Sam fakt wynagrodzenia nie zmienia charakteru praktyki i pozycji praktykanta w firmie.
Podstawą wyłączenia sędziego mogą być natomiast stosunki o charakterze emocjonalnym (przyjaźń, sympatia, niechęć, nienawiść), ale także osobiste powiązania gospodarcze, np. powiązania majątkowe, kredytowe (zob. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 212/71, OSNC 1972, nr 3, poz. 55). Okoliczności te nie zachodzą w niniejszej sprawie. Nie uzasadniają także wyłączenia sędziego również stosunki wyłącznie służbowe, czy też kontakty urzędowe sędziego z innymi osobami (zob. postanowienie SN z dnia 13 grudnia 1984 r., II CZ 133/84, Lex, nr 8660).
Zatem odbywanie praktyki studenckiej przez córkę sędzi w firmie prawniczej reprezentującej stronę w sprawie rozpatrywanej przez Nią zdaniem sądu nie stanowi okoliczności o której mowa w art. 19 p.p.s.a.
Wobec bezzasadności wniosku podlega on oddaleniu w oparciu o art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i § 2 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr l53 poz. l27)