Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. Sp. z o.o. B. spółka komandytowo – akcyjna w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25.11.2016r., nr [...], w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2015r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów kapitał zakładowy spółki wynosi 185 000 zł. a kapitał zapasowy 54 093 240 zł. W okresie od 01.10.2015r. do 30.09.2016r. spółka poniosła stratę podatkową w wysokości 1 409 931,24 zł., przy przychodzie podatkowym na poziomie 35 868 531,13 zł. Strata bilansowa w tym okresie wyniosła natomiast 395 232,71 zł.
Spółka posiada konto w [...] Banku S.A., na którym zgromadzona jest kwota 3 665,82 zł.
Kapitał zakładowy S. Sp. z o.o. w W.h wynosi z kolei 5000 zł., nie zatrudnia ona pracowników. W 2016r. spółka ta poniosła stratę podatkową w wysokości 8 377,44 zł., przy przychodzie podatkowym na poziomie 35 264,41 zł. Jej strata bilansowa w tym okresie wyniosła 9 524,25 zł. Saldo konta prowadzonego przez Bank P. S.A. dla tego podmiotu na dzień 05.04.2017r. wynosiło 2 195,689 zł. Stan kasy spółki wynosi natomiast 19 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy.
Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy (w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r., sygn. akt II FZ 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym, to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).
Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Jak najbardziej zasadna jest też teza, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r., sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r., sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r., sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r., sygn. akt II FZ 646/14).
W rozpatrywanym przypadku spółka spełnia w/w kryteria tj. funkcjonuje w obrocie gospodarczym i nie ogłosiła upadłości czy likwidacji.
Ponadto w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Istotniejsze zatem jest to, że spółka uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie (postanowienie WSA w Warszawie z 14.02.2012r., sygn. III SA/Wa 3114/11, postanowienie NSA z dnia 18.02.2016r., sygn. I OZ 155/16), co też ma miejsce w analizowanej sytuacji.
Odnosząc się natomiast, do kwestii poniesienia straty przez spółkę w ubiegłym roku, podkreślić należy, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11, postanowienie NSA z dnia 20.01.201r., sygn. akt I FZ 375/15, postanowienie NSA z dnia 20.01.2016r., sygn. akt I GZ 889/15).
Biorąc więc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych, pozbawione jest podstaw w rozpatrywanym przypadku.
W związku z tym, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.