Uzasadnienie
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. S. zakwestionował decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 sierpnia 2020r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.
W związku z podpisaniem skargi przez O. S. (pisownia nazwiska zaczerpnięta ze skargi i zgodnie z oświadczeniem, podanym na karcie nr 32 akt sądowych), w wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 27 stycznia 2021r., pismem z dnia 19 lutego 2021r. wezwano O. S. do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu, upoważniającego do działania w imieniu R. S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, a także o wykazanie dokumentem lub jego uwierzytelnionym odpisem, że O. S. jest osobą, która w świetle art. 35 § 1 p.p.s.a., może być pełnomocnikiem R. S. - w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone O. S. w dniu 12 marca 2021r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, karta nr 29 akt sądowych). Termin do usunięcia ww. braku formalnego skargi, upływał w dniu 19 marca 2021r.
W dniu 24 marca 2021r. O. S. nadała w placówce pocztowej pełnomocnictwo procesowe, na którym umieściła dodatkowo: "prośbę o przywrócenie terminu sprawy w związku z opóźnieniem wysłania dokumentu przez brak dyspozycji (najprawdopodobniej Covid)". Do pełnomocnictwa dołączono tłumaczenie uwierzytelnione z języka rosyjskiego dotyczące świadectwa zawarcia związku małżeńskiego i skan paszportu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Z treści powołanych przepisów wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, termin do dokonania przez stronę czynności, któremu uchybiła należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:
- 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;
- 2. wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
- 3. jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin;
- 4. we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci przedłożenia pełnomocnictwa procesowego został złożony z zachowaniem terminu do jego wniesienia, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a.
Sąd zauważa, że równocześnie z wnioskiem zostały dokonane czynności, których pełnomocnik nie dokonał w terminie. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono bowiem pełnomocnictwo procesowe wraz z załącznikami.
Oceny zatem wymaga spełnienie przesłanki uprawdopodobnienia okoliczności, wskazujących na brak winy pełnomocnika strony w uchybieniu terminu.
W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 86 p.p.s.a. Sąd może przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeśli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, brak winy w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda, uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998r., I SA/Ka 1718/96, niepubl.). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych.
Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu, zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (zob. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 248/14; LEX nr 1499799).
W przedmiotowej sprawie żadna z wyżej wymienionych okoliczności dotyczących niezawinionych przyczyn uchybienia terminu nie wystąpiła. Nie uprawdopodobniono też okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik skarżącego nie dochował należytej staranności w dbałości o interesy swojego mocodawcy.
Mając na uwadze argumentację pełnomocnika dotyczącą braku dyspozycji, najprawdopodobniej przez wirus COVID-19 – należy wskazać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności, powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (zob. postanowienia NSA: z dnia 17 października 2013r., sygn. akt I FZ 397/13, z dnia 3 października 2013r., sygn. akt I FZ 410/13, z dnia 4 kwietnia 2012r., sygn. akt II OZ 245/12).
Tymczasem pełnomocnik skarżącego nie przedstawił żadnych dokumentów lekarskich, wskazujących na wystąpienie u niego opisywanych we wniosku problemów zdrowotnych, które uniemożliwiłyby dokonanie czynności w terminie, czy też skorzystanie z pomocy innych osób.
W kontekście wskazanych we wniosku okoliczności, nie można zatem uznać, że pełnomocnik skarżącego nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
Reasumując, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie, pełnomocnik skarżącego bezskutecznie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wniosek ten został wprawdzie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, co pozwoliło na jego merytoryczną ocenę, dokonano jednocześnie czynności, dla której określony był termin, jednak we wniosku nie uprawdopodobniono okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Powyższe warunki nie zostały więc spełnione łącznie i skutecznie.
Wobec powyższego, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowiono, jak w punkcie I sentencji postanowienia.
Natomiast w myśl art. 49 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jeżeli pismo strony (skarga) nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników, ponadto z art. 35 § 1 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne, jednakże na mocy art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.
Z powyższego wynika, że brak dokumentu, określającego umocowanie do wniesienia skargi, stanowi brak formalny tej skargi, który uniemożliwia nadanie jej biegu. Zgodnie natomiast z regulacją art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie obliguje Sąd do jej odrzucenia. Z kolei z art. 58 § 3 wynika, że Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W przedmiotowej sprawie, pismem z dnia 19 lutego 2021r. wezwano O. S. do usunięcia braków skargi, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu, upoważniającego do działania w imieniu R. S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, a także o wykazanie dokumentem lub jego uwierzytelnionym odpisem, że O. S. jest osobą, która w świetle art. 35 § 1 p.p.s.a., może być pełnomocnikiem R. S. - w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone O. S. w dniu 12 marca 2021r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, karta nr 29 akt sądowych). Termin do usunięcia ww. braku formalnego skargi, upływał w dniu 19 marca 2021r. Wprawdzie O. S. w dniu 24 marca 2021r. nadała w placówce pocztowej pełnomocnictwo procesowe, do którego dołączyła tłumaczenie uwierzytelnione z języka rosyjskiego dotyczące świadectwa zawarcia związku małżeńskiego i skan paszportu, jednak uczyniła to po terminie, który został zakreślony w ww. wezwaniu przez Sąd.
W świetle powyższych regulacji prawnych i okoliczności faktycznych sprawy, działanie pełnomocnika nie czyni zadość wezwaniu Sądu i obliguje do odrzucenia skargi, tym bardziej, że wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi został oddalony.
Sąd zauważa, że w przesyłce kierowanej do pełnomocnika skarżącego, zawarta była informacja o siedmiodniowym terminie wykonania wezwania oraz o rygorze, mającym zastosowanie w przypadku niewykonania wezwania (odrzucenie skargi), a ponadto pouczono go o treści art. 35 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego, mimo prawidłowego wezwania z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższego, nie wypełnił nałożonego na niego obowiązku w terminie, zakreślonym przez Sąd.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., obowiązany był skargę odrzucić, o czym orzekł w punkcie II sentencji postanowienia.