Uzasadnienie
Roczne sprawozdanie Wójta Gminy [...] z wykonania budżetu za 2003r. wpłynęło zgodnie z art. 136 ustawy o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2003r., Nr 15, póz. 148 z późn. zm.) do Regionalnej Izby Obrachunkowej w dniu [...] marca 2004r.
Na podstawie art. 13 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych Skład Orzekający Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej podjął w dniu [...] kwietnia 2004r. uchwałę Nr [...] pozytywnie opiniującą przedłożone sprawozdanie z wykonania budżetu Gminy za 2003r. Przedmiotem opinii była ocena poprawności opracowanych sprawozdań z wykonania budżetu oraz ocena legalności ujawnionych w sprawozdaniach decyzji dotyczących gospodarki finansami, w tym ocena poziomu wykonania obowiązkowych zadań gminy.
W dniu [...] kwietnia 2004r. do RIO w [...] wpłynął wniosek Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. w sprawie nieudzielenia absolutorium Wójtowi Gminy za rok 2003r. z tytułu wykonania budżetu Gminy za rok 2003. W treści przedmiotowego wniosku Komisja Rewizyjna Rady Gminy [...] dokonała analizy wykonania budżetu za rok 2003 z uwzględnieniem kryteriów rzetelności, legalności tj. w szczególności zgodności wykonania budżetu z uchwałą budżetową i zmianami budżetowymi, gospodarności i celowości działań organu wykonawczego, opiniując negatywnie sprawozdanie z wykonania budżetu za rok 2003 oraz wnioskując o nieudzielenie przez Radę Gminy [...] absolutorium Wójta Gminy za wykonanie budżetu za 2003r. Komisja Rewizyjna zarzuciła Wójtowi Gminy [...] m.in.:
- 1) stosując kryterium rzetelności - rozbieżności rachunkowe pomiędzy sprawozdaniem finansowym Rb NDS dotyczące wysokości kwoty przychodów w postaci kredytu a uchwałą budżetową polegające na tym, że w sprawozdaniu z wykonania budżetu podano jako przychody kredyt [...] zł na sfinansowanie niedoboru budżetu, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że uchwała budżetowa upoważniała Wójta jedynie do zaciągnięcia kredytu w kwocie [...] zł na sfinansowanie niedoboru budżetowego, ale związanego z rekultywacją gminnego wysypiska śmieci.
- 2) stosując kryterium legalności - brak uchwały zmieniającej uchwałę budżetową w zakresie upoważnień dla Wójta do zaciągania kredytu, w związku z czym zaciągnięcie kredytu celowego oraz nie zrealizowanie zadania, na które kredyt ten został zaciągnięty stanowi naruszenie przepisu art. 138 ust. 1 pkt 7 o finansach publicznych.
- 3) stosując kryterium gospodarności i celowości działań organu wykonawczego - Komisja stwierdziła uchybienia w gospodarowaniu mieniem i środkami finansowymi.
W oparciu o art. 18a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 13 pkt 8 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych Skład Orzekający Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w dniu 14 maja 2004r. podjął uchwałę w sprawie negatywnego zaopiniowania wniosku Komisji Rewizyjnej Rada Gminy [...] o nieudzielenie absolutorium Wójtowi Gminy za rok 2003r. z tytułu wykonania budżetu Gminy za rok 2003.
W uzasadnieniu uchwały Skład Orzekający Kolegium RIO podał, iż Komisja oparła się na nieprecyzyjnych i ogólnych ustaleniach, w niektórych przypadkach także niezgodnych ze stanem faktyczny, z których nie da się wyprowadzić jednoznacznych argumentów przemawiających za nieudzielaniem Wójtowi Gminy absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2003r. Nadto Skład Orzekający stwierdził, iż Komisja we wniosku nie odniosła się do oceny całości wykonanego budżetu, a ograniczyła się jedynie do oceny realizacji tylko niektórych dochodów i wydatków. Komisja nie wykazała bowiem, że budżet wykonany za rok 2003 nie odpowiada w znacznej części budżetowi uchwalonemu przez Radę Gminy, co byłoby podstawą do negatywnej oceny wykonania budżetu i tym samym nieudzielania absolutorium. Skład Orzekający podniósł ponadto, że Komisja Rewizyjna nie wykazała także w sposób jednoznaczny i niepodważalny, że Wójt Gminy w trakcie realizacji budżetu podejmował działania noszące znamiona naruszenia obowiązujących zasad wykonania budżetu określonych przez ustawę o finansach publicznych.
Pomimo tak ukształtowanego stanowiska Składu Orzekającego RIO Rada Gminy [...] w dniu [...] maja 2004r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie nieudzielenia absolutorium Wójtowi Gminy, zaznaczając w §1, iż przedmiotowego absolutorium nie udziela się Wójtowi po rozpatrzeniu sprawozdania z wykonania budżetu.
W dniu 16 czerwca 2004r. Kolegium RIO na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 11 ust. 1 pkt 6 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stwierdziło nieważność wyżej wymienionej uchwały.
Skarżąc powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rada Gminy w [...] przedstawiła przebieg procedury w wyniku, której doszło do nieudzielenia absolutorium Wójtowi.
W szczególności powtórzyło zarzuty zawarte we wniosku Komisji Rewizyjnej o nie udzielenie absolutorium Wójtowi.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in.
- - uchwalanie budżetu gminy,
- - rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu,
- - podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium zarządowi z tego tytułu.
Budżet, jako plan finansowy uchwalony jest przez radę gminy, która zatwierdza granice dochodów i wydatków gminy w sposób wiążący zarząd jako organ wykonawczy.
Dokonywana ocena działalności zarządu w tym względnie ma na celu ustalenie czy sposób gromadzenia dochodów oraz realizacja wydatków była zgodna z uchwalonym budżetem, a w przypadku występowania rozbieżności pomiędzy stanem planowanym a rzeczywistym ma ustalić czy winę za wystąpienie rozbieżności ponosi organ wykonawczy i w jakim nastąpiło to stopniu.
Ocena wykonania budżetu musi być dokonana na tle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i do podjęcia uchwały o nieudzieleniu absolutorium zarządowi gminy nie wystarczy samo stwierdzenie istnienia rozbieżności pomiędzy uchwalonym budżetem a jego wykonaniem, ale musi być ocena, że naruszenie prawa ma charakter istotny.
Drobne, mało znaczące i nie zmieniające materialnej konstrukcji budżetu odstępstwa od uchwalonego budżetu nie mogą stanowić podstawy do podjęcia przez radę miasta uchwały o nie udzieleniu zarządowi miasta absolutorium.
Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że Regionalna Izba Obrachunkowa obowiązana jest skontrolować uchwałę rady gminy pod kątem prawidłowej oceny działalności zarządu.
Brak jest podstaw do przyjęcia, że Regionalna Izba Obrachunkowa nieprawidłowo oceniła działalność Wójta Gminy [...].
Trafnie zauważa Regionalna Izba Obrachunkowa, że ocena wykonywania budżetu musi być dokonana na tle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, a do podjęcia uchwały o nie udzieleniu absolutorium wójtowi gminy nie wystarczy samo stwierdzenie istnienia rozbieżności pomiędzy uchwalonym budżetem a jego wykonaniem, gdyż musi być ocena, że naruszenie prawa ma charakter istotny.
W toku badania sprawozdania z wykonania budżetu Skład Orzekający Kolegium RIO ustalił, iż budżet w wielkościach sumarycznych dochodów i wydatków został wykonany w stopniu nieznacznie odbiegającym od wielkości zaplanowanych a wynikających z uchwał Rady Gminy i zarządzeń Wójta.
Nieudzielenie absolutorium Wójtowi Gminy w przedmiotowej sprawie nie jest zasadne, czego Strona Skarżąca nie uwzględniła przy podejmowaniu uchwały Nr [...]. Wprawdzie Komisja Rewizyjna we wniosku skierowanym do Rady Gminy podniosła zarzuty skierowane przeciwko Wójtowi, jednak zarzuty te zostały rozpatrzone przez RIO.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola rozpatrzenia zarzutów przeciwko Wójtowi nie dała podstaw do zakwestionowania ustaleń Regionalnej Izby Obrachunkowej, iż odmowa udzielenia absolutorium Wójtowi Gminy [...] nastąpiła z innych przyczyn niż z tytułu wykonania budżetu za 2003 rok.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).