Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: DIAS, organ II instancji) zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr 1201-IEW-1.711.15.2022.4 utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu (dalej: NUS, organ egzekucyjny) z dnia 21 czerwca 2022 r. nr 1217-SEW-2.720.541.2022, którym oddalono zgłoszony przez D.Ś. (dalej: Zobowiązany, Skarżący) zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Z akt sprawy wynika, że Sąd Okręgowy w Nowym Sączu II Wydział Karny przy piśmie z 27 stycznia 2020 r. przesłał odpis wyroku tego Sądu z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt [...], w którym Sąd w pkt III na mocy art. 45 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2017 r., poz. 2204 ze zm.; dalej: K.k.) orzekł wobec Zobowiązanego przepadek na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa w kwocie 192.384,00 zł., w celu wykonania orzeczonego przepadku.
NUS wystawił dnia 5 czerwca 2021 r. tytuł wykonawczy nr 1217-723.7018.2021 obejmujący należność z tytułu przepadku korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa w wysokości 192.384,00 zł. Podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego stanowił ww. wyrok. Przedmiotowy tytuł wykonawczy doręczono Zobowiązanemu w dniu 12 stycznia 2021 r.
NUS zawiadomieniem z dnia 25 kwietnia 2022 r. działając na podstawie art. 72 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479; dalej: u.p.e.a.) dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy Zobowiązanego G.M. Zawiadomienie o zajęciu zajęcie zostało doręczone Zobowiązanemu i pracodawcy w dniu 27 kwietnia 2022 r.
Pismem z dnia 27 maja 2022 r. Zobowiązany złożył zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej powołując się na zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. Uzasadniając ten zarzut Zobowiązany wskazał, że w ww. wyroku Sąd orzekł wobec Niego przepadek korzyści a nie przepadek równowartości korzyści, w związku z powyższym przedmiotem zajęcia mogą być tyko te składniki majątku, które pochodzą pośrednio lub bezpośrednio z popełnionego przestępstwa. Na podstawie tego zarzutu Zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości.
NUS wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r. oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 5 stycznia 2021 r.
Na powyższe postanowienie Zobowiązany wniósł do DIAS zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. Uzasadniając swój zarzut wskazał, że ww. wyrokiem Sąd orzekł wobec Niego przepadek na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa, a nie równowartości korzyści majątkowej, zatem niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji z wynagrodzenia za pracę. Na podstawie tego zarzutu Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Organ II instancji opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie NUS.
W uzasadnieniu postanowienia DIAS po przytoczeniu przepisów u.p.e.a. dotyczących wnoszenia i rozpatrywania zarzutów egzekucyjnych wskazał, że zarzut jest bezzasadny i wyjaśnił, że egzekwowany obowiązek musi być wskazany w tytule wykonawczym w sposób niewątpliwy, tj. taki, który musi wykluczać omyłki w tym zakresie, a także potencjalne zdublowanie egzekwowanego obowiązku poprzez jego ponowne dochodzenie.
Dalej organ odwoławczy wymienił źródła obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej i wskazał, że "prawidłowe jest stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu w zakresie zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2019 r. poz. 676 ze zm. - dalej kkw) egzekucję przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi naczelnik urzędu skarbowego według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.
Sąd bezzwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku przesyła jego odpis lub wyciąg naczelnikowi urzędu skarbowego, właściwemu ze względu na siedzibę sądu pierwszej instancji, w celu wykonania orzeczonego przepadku lub nawiązki na rzecz Skarbu Państwa (art. 187 kkw). W myśl art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Zgodnie z art. 4 u.p.e.a. do obowiązków, które wynikają z decyzji, postanowień lub innych orzeczeń niż określone w art. 3 i art. 3a, stosuje się egzekucję administracyjną tylko wówczas, gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Z akt sprawy wynika, że podstawą do wystawienia przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu tytułu wykonawczego z 5.01.2021r. nr 1217-723.7018.2021 był prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu - II Wydział Karny z 18.04.2018r. sygn. akt [...] (data uprawomocnienia 4.11.2019r.), w którym Sąd w pkt III na mocy art. 45 § 1 kk orzekł wobec Pana przepadek na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa w kwocie 192.450,00 zł. W piśmie z 9.08.2022r. nr 1217-SEW-2.720.541.2022 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu wyjaśnił, że na poczet ww. zaległości została zaliczona nadpłata wynikająca ze złożonej 30.04.2020r. deklaracji PIT-37 za 2019r. w wysokości 66,00 zł. W związku z powyższym przedmiotowy tytuł wykonawczy wystawiono na kwotę 192.384,00 zł.
Jak wyjaśnił Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu w zaskarżonym postanowieniu, w części D przedmiotowego tytułu wykonawczego "dane dotyczące należności pieniężnej" Wierzyciel prawidłowo jako identyfikacje podstawy prawnej obowiązku wskazał wyrok "[...]" z datą jego uprawomocnienia tj. "4.11.2019r." Aktem normatywnym powołanym w tytule wykonawczym jest wskazany w ww. wyroku Kodeks karny - art. 45, natomiast jako rodzaj należności wskazano "WPŁYWY Z KONFISKATY I PRZEPADKU MIENIA". W związku z powyższym określenie obowiązku w przedmiotowym tytule wykonawczym jest zgodne z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia - tj. wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu - II Wydziału Karnego z 18.04.2018r. sygn. akt [...].
Skoro podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest ww. wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, to z punktu widzenia wymagań tytułu wykonawczego powołanie go w ww. tytule wykonawczym przesądza o poprawności określenia egzekwowanego obowiązku (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 12.04.2022 r. Sygn. akt I SA/Gd 1606/21). W niniejszej sprawie nie doszło zatem do zniekształcenia w zakresie przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z ww. orzeczenia. Tytuł wykonawczy zarówno pod względem rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów jest zgodny z ww. orzeczeniem Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, jak również wszystkie wymagane przez ustawodawcę elementy pozwalające na prawidłową identyfikację zobowiązania.
Natomiast zastosowanie w Pana ocenie przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego niezgodnego z ww. wyrokiem Sądu Okręgowego w Nowym Sączu nie stanowi przesłanki będącej podstawą do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a. Przedstawione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej.
Reasumując wobec braku uchybień formalno-prawnych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu z 21.06.2022r. nr 1217-SEW-2.720.541.2022, jak również nie znajdując podstaw do jego zmiany bądź uchylenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanawia jak w sentencji."
Skarżący na opisane na wstępie postanowienie DIAS wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której zarzucił naruszenie przepisu art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: K.p.a.), poprzez błędne zinterpretowanie przepisu art. 45 § 1 K.k. i uznanie, że wystawiony przeciwko Niemu tytuł wykonawczy jest zgodny z prawem, w efekcie czego prowadzone postępowanie egzekucyjne jest swoim zakresem o wiele szersze, niż obowiązek orzeczony wyroku z dnia 18 kwietnia 2018 r.
Na podstawie tego zarzutu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia NUS "oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ I instancji".
W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył argumentację z zażalenia i wskazał, że "Prowadzenie egzekucji w niniejszej sprawie jest w jawny sposób sprzeczne z treścią orzeczonego wobec mnie wyroku. Zabierane są mi pieniądze, które nie są korzyścią z popełnionego przeze mnie przestępstwa. Zabierane są mi legalnie i uczciwie zarobione przeze mnie pieniądze, pochodzące ze stosunku pracy, jaki nawiązałem chcąc normalnie i uczciwie żyć. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu dysponował wachlarzem możliwości, w tym orzeczeniem obowiązku nawiązki lub przepadku równowartości korzyści, lecz świadomie ograniczył moją odpowiedzialność tylko i wyłącznie do przepadku samej korzyści. W związku z powyższym uważam, że rozszerzenie egzekucji na środki nie stanowiące korzyści z popełnionego przestępstwa jest w tej sytuacji bezprawne, a złożona w niniejszej sprawie skarga administracyjna zasługuje na uwzględnienie".
DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie w przedmiocie zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istota niniejszej sprawy koncentruje się więc wyłącznie na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zgłoszonego zarzutu dotyczących postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Skarżący w niniejszej sprawie zgłosił zarzut w oparciu o przepis art. 33 § 2 pkt 2 lit. a, u.p.e.a. czyli zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.
Sąd wyjaśnia, że w przypadku zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia bada się jedynie, czy nie doszło do zniekształcenia w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z orzeczenia.
Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że prawidłowe jest stanowisko DIAS w zakresie tego zarzutu. Z akt sprawy wynika, że podstawą do wystawienia przez wierzyciela (NUS) tytułu wykonawczego z dnia 5 stycznia 2021 r. nr 1217-723.7018.2021, był prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu II Wydział Karny z 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt [...], w którym Sąd w pkt III na mocy art. 45 § 1 K.k. orzekł wobec Skarżącego przepadek na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa w kwocie 192.450,00 zł. Skoro podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest ww. wyrok Sądu Okręgowego, to z punktu widzenia wymagań tytułu wykonawczego powołanie go przesądza o poprawności określenia egzekwowanego obowiązku. W niniejszej sprawie nie doszło zatem do zniekształcenia w zakresie przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z orzeczenia. Tytuł wykonawczy zarówno pod względem rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów, jest zgodny z ww. orzeczeniem Sądu Okręgowego w Nowym Sączu.
Tytuł wykonawczy zawiera również prawidłowe oznaczenie danych identyfikujących Zobowiązanego, jak również wszystkie wymagane przez ustawodawcę elementy pozwalające na prawidłową identyfikację zobowiązania. Z akt sprawy zaś, nie wynika aby w toku postępowania egzekucyjnego doszło do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego, bądź wystąpiły inne okoliczności powodujące utratę przymiotu jego wymagalności.
W konsekwencji należało przyjąć, że zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, jest bezzasadny, a w następstwie tego również zarzut sformułowany w skardze.
Sąd odnosząc się do zarzutów skargi wskazuje, że w ramach zgłoszonego zarzutu podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie mogły być badane. Okoliczności zgłoszone przez Skarżącego odnoszą się de facto do dokonanej konkretnej czynności egzekucyjnej. Zgodnie z przepisem 1a pkt 2 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej - rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego - w rozpatrywanej sprawie zajęcia wynagrodzenia za pracę. Skarżący chcąc zakwestionować powyższą czynność egzekucyjną powinien złożyć skargę na czynność egzekucyjną przewidzianą w przepisie art. 54 § 1 u.p.e.a.
Poza zakresem niniejszej sprawy jest również kwestia wykładni wydanego wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu w zakresie zakresu orzeczonego przepadku korzyści majątkowej z popełnienia przestępstwa. Sąd zwraca uwagę, że w myśl przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 127) organ wykonujący orzeczenie oraz każdy, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia lub zarzutów co do obliczenia kary.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 oddalił skargę.