Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. postanowieniem z dnia 9 czerwca 2017r. nr [...] odmówił A. M. -K. uwzględnienia zarzutu wykonania obowiązku dochodzonego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.
Organ wskazał, iż prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec w/wymienionej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...], którymi zostały objęte zaległości składkowe na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 3.2015r. do 07.2015r.
Pismem z dnia 3 marca 2016r. A. M. -K. działając przez pełnomocnika A. J. złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc zarzut wykonania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. W zarzutach powołano się na przeprowadzoną przez ZUS kontrolę, w wyniku której powstała nadwyżka na koncie Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) w wysokości 2.448,58 zł. Pełnomocnik zobowiązanej nie zgodził się z rozliczeniem tej kwoty dokonanej przez ZUS, zarzucając, że rozliczenie to było niezgodne z § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany ZUS (Dz.U. z 2008r. nr 78 poz. 465). Pełnomocnik stwierdził, że nadwyżkę należało w pierwszej kolejności zaliczyć na pokrycie należności na FP i FGŚP, a pozostałą kwotę rozliczyć na pozostałe konta.
Zd. organu, kwota 2448,58 zł nie stanowiła nadpłaty na koncie płatnika w rozumieniu § 16 ust. 1 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów, lecz w wyniku korekt deklaracji rozliczeniowych za okres od 01.2012. r. do 12.2012 r., złożonych w dniach 23 marca 2015 r. oraz 24 marca 2015 r., zgodnie z protokołem kontroli z dnia 6 lutego 2015 r. pomniejszyła należności na FP i FGŚP, dlatego też, z kwoty pozostałej po rozliczeniu, o którym mowa w § 16 pokrywa się proporcjonalnie należności funduszu emerytalnego i otwartych funduszy emerytalnych, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności, a następnie z kwoty pozostałej po rozliczeniu, pokrywa się proporcjonalnie należności funduszu rentowego, funduszu chorobowego i funduszu wypadkowego, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności. Zd. organu, kwota 2448,58 zl została rozliczona zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Nadto organ wskazał, że tytuły wykonawcze objęte niniejszym postępowaniem egzekucyjnym dotyczą zaległości na FP i FGŚP za okres [...] do [...], a zatem ani korekty deklaracji powołane w zarzutach przez zobowiązaną, ani rozliczenie powstałej na koncie FP i FGŚP różnicy w wysokości 2.448,58 zł. nie miało wpływu na wysokość dochodzonych należności.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanej złożył zażalenie podnosząc, że pismem z dnia 28 września 2015r. informował ZUS, że upomnienia wystawione na składki FP i FGŚP są bezpodstawne. Ponownie też powołał się na treść § 16 ust. 1 Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany ZUS i stwierdził, że nadpłaty powinny być zaliczone w pierwszej kolejności na zaległe FP i FGŚP, a pomimo tego w zaskarżonym postanowieniu stwierdzono, że nadpłata została zaliczona na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego (FUS).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca1960r.Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U.z 2017r. poz.1257- dalej Kpa) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 oraz 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1201 dalej u.p.e.a.) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ odwoławczy dokonał identycznych ustaleń faktycznych co organ I instancji, podzielając także stanowisko, iż kwota 2.448,58 zł. nie stanowiła nadpłaty składek na koncie płatnika w rozumieniu powyższego przepisu, lecz w wyniku korekt deklaracji rozliczeniowych za okres [...] do [...] złożonych w dniach 23 marca 2015r. oraz 24 marca 2015r., zgodnie z protokołem kontroli z dnia 6 lutego 2015 r. pomniejszyła należności na FP i FGŚP. Z kwoty pozostałej po rozliczeniu o którym mowa w § 16 ust.1 w/w rozporządzenia, pokrywa się proporcjonalnie należności funduszu emerytalnego i otwartych funduszy emerytalnych, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności.
Następnie z kwoty pozostałej po powyższym rozliczeniu pokrywa się proporcjonalnie należności funduszu rentowego, funduszu chorobowego i funduszu wypadkowego, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności. Organ odwoławczy wskazał również, za organem I instancji, iż tytuły wykonawcze objęte przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym dotyczą zaległości na FP i FGŚP za okres [...] do [...]., a zatem ani korekty deklaracji powołane w zarzutach przez zobowiązaną, ani rozliczenie powstałej na koncie FP i FGŚP różnicy w wysokości 2.448,58 zł. nie miało wpływu na wysokość dochodzonych należności. Organ podkreślił, że jest uprawniony do sprawowania nadzoru nad egzekucją należności pieniężnych poprzez kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne, z czego wynika, iż dyrektor izby administracji skarbowej nadzoruje prawidłowość stosowania przez wierzycieli i organy egzekucyjne przepisów ustawy egzekucyjnej.
Natomiast zarzuty zawarte w zażaleniu dotyczą czynności wierzyciela, a nie organu egzekucyjnego oraz dotyczą przede wszystkim stosowania przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 963), a nie ustawy egzekucyjnej. Dyrektor izby administracji skarbowej nie ma uprawnień do nadzorowania prawidłowości stosowania przez wierzycieli przepisów innych ustaw niż ustawa egzekucyjna.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. A. Mrówczyńska- Krzysiek zarzuciła, że powyższe postanowienie narusza przepisy prawa procesowego, a to:
1.art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w sprawie i a)niewłaściwe przyjęcie stanowiska wierzyciela i organu egzekucyjnego, że nadpłata w wysokości 2448,58 zl. nie stanowiła nadpłaty składek na koncie płatnika dotyczącego FP i FGŚP, b)niewłaściwe przyjęcie, że organ egzekucyjny w wystarczającym stopniu uzasadnił swoje stanowisko;
2.art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób ograniczający zaufanie uczestników do władzy publicznej, polegające na działaniach zmierzających do pozbawienia skarżącej możliwości obrony swoich praw.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji i zasądzenie koszów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko uprzednio wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Kontrolując zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, w oparciu o wyżej wskazane reguły, Sąd uznał, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezspornym w sprawie było, że Dyrektor Oddziału ZUS w K. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...], którymi zostały objęte zaległości składkowe na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 03/2015r. do 07/2015r. oraz, że w wyniku korekt deklaracji rozliczeniowych za okres od 01.2012r. do 12.2012r., złożonych w dniach 23 marca 2015 r. oraz 24 marca 2015 r., zgodnie z protokołem kontroli z dnia 6 lutego 2015 r., powstała nadwyżka na koncie Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) w wysokości 2.448,58 zł.
Zd. skarżącej, rozliczenie tej kwoty przez wierzyciela było niezgodne z § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany ZUS (Dz.U. z 2008r. nr 78 poz. 465), bowiem nadpłatę należało w pierwszej kolejności zaliczyć na pokrycie należności na FP i FGŚP, a pozostałą kwotę rozliczyć na pozostałe konta, co powodowałoby wykonanie obowiązku objętego przedmiotowymi tytułami wykonawczymi i do czego sprowadzał się zarzut zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym.
Zd. organów, powyższa kwota nie stanowiła nadpłaty składek na koncie płatnika w rozumieniu powyższego przepisu, lecz w wyniku korekt deklaracji rozliczeniowych dokonanych przez skarżącą pomniejszyła należności na FP i FGŚP., a nadto zd. organu odwoławczego, zarzut zgłoszony przez skarżącą dotyczył czynności wierzyciela dokonanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a nie ustawy egzekucyjnej, gdy tymczasem organ nie ma prawa do nadzorowania prawidłowości stosowania przez wierzyciela przepisów innych ustaw niż ustawa egzekucyjna.
Zakreślając ramy prawne przedmiotowej sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201- dalej u.p.e.a.) zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Według art. 33 § 1 pkt 1 cyt. ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, zaś zgodnie z art. 33 § 1 pkt 7 tej ustawy – brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 cyt. ustawy. Stosownie z kolei do art. 34 § 1 cyt. ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa między innymi w art. 33 § 1 pkt 1- 5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny był jednocześnie wierzycielem, dlatego nie był obowiązany uzyskać stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego przez skarżącą zarzutu. Nadto, zgodnie z treścią art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Analiza treści zarzutu zgłoszonego w toku postępowania egzekucyjnego przez skarżącą, odnoszącego się do nieprawidłowego, bo z naruszeniem treści § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r., rozliczenia nadwyżki w kwocie 2448,58ł, zd. Sądu, prowadzi do wniosku, że gdyby organ egzekucyjny badał w jaki sposób została rozliczona przez wierzyciela, czy zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r., w innym przecież postępowaniu, nie egzekucyjnym, kwota 2448,58 zł., to doszłoby do naruszenia zasady wynikającej z cyt. wyżej art. 29 § 1 u.p.e.a., co wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym ma na celu sprawdzenie i nadzorowanie prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. To w jaki sposób wierzyciel, w okolicznościach nin. sprawy, ten sam co organ egzekucyjny I instancji tj. Dyrektor Oddziału ZUS, dokonał rozliczenia kwoty nadwyżki pomiędzy już wpłaconymi, a wymaganymi składkami na FP i FGŚP za okres od 1.2012 r. do 12.2012 r., powstałej w wyniku korekty sporządzonej przez skarżącą po kontroli, niewątpliwie wykraczałoby poza ramy prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone, jak i poprzedzające postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu, a zarzuty zgłoszone w skardze są nieuzasadnione. To, że wynik postępowania nie był dla skarżącej zadowalający nie może przesądzać o naruszeniu wskazanych w skardze zasad.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.