Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30.04.2014r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia i rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za 2004r., 2006r. oraz za lata 2007 – 2013.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J. S. ur. w 1953r. choruje na przewlekłą niewydolność serca oraz nadciśnienie tętnicze. Jest po operacji wszczepienia rozrusznika i operacji ścięgna Achillesa. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną D.S. ur. w 1957r., która ma cukrzycę i leczy się dermatologicznie na liszaj płaski, obejmujący całe ciało. Małżonkowie mieszkają w domu, będącym własnością córki M.K., która pokrywa płatności związane z jego utrzymaniem.
J.S. pobiera z ZUS zasiłek przedemerytalny w wysokości 847,16 zł., miesięcznie, netto. W 2013r. uzyskał on 11 439,57 zł., dochodu. D.S. otrzymuje rentę z KRUS w wysokości 769,12 zł., miesięcznie, netto, a w 2013r. uzyskała z tego tytułu 11 251,34 zł., dochodu.
Małżonkowie wydają na leki 600 – 700 zł., miesięcznie a wnioskodawca na leczenie przeznacza ok. 400 zł. Ponadto spłaca zobowiązanie wobec Banku PKO BP w wysokości 330 zł., miesięcznie. Pomaga mu w tym syn. Stan zadłużenia na dzień 6 czerwca 2014r, wynosił 4 394,91 zł. Spłaca również zaległe składki na ZUS, w czym pomaga mu córka.
Strona skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Jest natomiast właścicielem samochodu ciężarowego marki Jelcz, rok prod. 1991.
Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy).
Przedstawiona przez stronę skarżąca sytuacja uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Uzyskiwane przez małżonków niewysokie dochody w łącznej wysokości 1 616,28 zł. (847,16 zł. + 769,12 zł. = 1 616,28 zł.) w większości wydawane są na lekarstwa i koszty leczenia, które pochłaniają ok. 1000 - 1100 zł. (600 zł. do 700 zł. + 400 zł. = 1000 zł. do 1 100 zł.) Pozostała część pieniędzy przeznaczana jest na bieżące utrzymanie i pokrycie zobowiązań. Małżonkowie zmuszeni są jednak, w tym zakresie, korzystać z pomocy finansowej syna i córki.
Stąd też, zdaniem orzekającego, w obecnych okolicznościach, wydatek rzędu 854 zł., stanowiący wysokość wpisu od skargi w niniejszym postępowaniu jest poza możliwościami płatniczymi strony skarżącej.
W związku z powyższym oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, należało przychylić się do wniosku strony skarżącej.
Orzeczono więc jak w sentencji, na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.).