Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] września 2020r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 8 czerwca 2020r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości za okres od dnia 13 marca 2020r. do dnia 4 maja 2020r.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Jak wynika z zaskarżonego postanowienia i akt administracyjnych sprawy, w dniu 27 maja 2020r. do Prezydenta [...] K. wpłynął wniosek G. Sp. z o.o. w K. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu podatku od nieruchomości. Z treści przedmiotowego pisma wynika, iż podatnik wnosi o zwolnienie z podatku od nieruchomości, w zakresie nieruchomości położonych w K. przy al. [...], za okres od dnia 13 marca do dnia 4 maja 2020r.
Uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania Prezydent Miasta K. wyjaśnił, że zamknięty katalog zwolnień zarówno przedmiotowych, jak i podmiotowych, zawiera art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dodatkowe zwolnienia przedmiotowe, zgodnie ze wspomnianą wyżej ustawą, może wprowadzić w drodze uchwały rada gminy. Organ l instancji stwierdził, że wnioskowana przez podatnika forma ulgi, tj. zwolnienie z podatku od nieruchomości, nie może być zastosowana. Zdaniem organu argumenty, na które się powołano nie znajdują się bowiem wśród enumeratywnie wymienionych we wskazanych przepisach przesłanek, powodujących zwolnienie z obowiązku podatkowego. W obowiązującym stanie faktycznym i prawnym podatnik nie spełnia więc warunków umożliwiających skorzystanie ze zwolnień ustawowych, o których mowa powyżej. Organ l instancji wskazał także, że Rada Miasta K. do chwili obecnej nie podjęła żadnej uchwały w trybie art. 15p ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Prezydent Miasta K. stwierdził zatem, że żądanie przez podatnika zwolnienia z podatku od nieruchomości nie może zostać zastosowane, bowiem przepisy prawa obowiązujące w Gminie Miejskiej K. nie przewidują tego rodzaju ulgi, w tym konkretnym przypadku. W tym stanie faktycznym i prawnym organ l instancji uznał, że zastosowanie znajdzie art. 165a§1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Inne przyczyny, o których mowa w art. 165a§1 Ordynacji podatkowej to w szczególności brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia żądania danej treści w trybie postępowania podatkowego, sytuacja, w której w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, czy też sytuacja, w której wydana już została decyzja podatkowa.
Na powyższe postanowienie zażalenie w ustawowym terminie złożyła Spółka Genet wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. Zdaniem Spółki organ podatkowy wydał postanowienie bez podstawy prawnej, organ I instancji rozstrzygnął sprawę merytorycznie wskazując, że zwolnienie nie przysługuje. Organ, zdaniem Spółki powinien wydać decyzję w przedmiocie odmowy zwolnienia z podatku. Twierdzenie, że Rada Miasta K. nie podjęła uchwały jest niewystarczające bowiem Spółka została pozbawiona możliwości zarobkowania,
Utrzymując w mocy ww. postanowienie Prezydenta Miasta K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pisemnych motywach swojego postanowienia wskazało, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania reguluje etap wstępny postępowania, które mimo złożenia wniosku inicjującego to postępowanie nie może zostać w ogóle wszczęte. Zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 (tj. żądanie wszczęcia postępowania podatkowego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że art. 15p ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych jest przepisem zawierającym upoważnienie dla rady gminy do wprowadzania w drodze uchwały na danym terenie preferencji podatkowej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości za część roku 2020 dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19. Na podstawie art. 15p ust. 1 ww. ustawy do wprowadzenia zwolnień z podatku od nieruchomości w formie stosownej uchwały będącej aktem prawa miejscowego uprawniona jest tylko rada gminy.
Za słuszne organ II instancji uznał zatem stanowisko Prezydenta Miasta K., że żądanie przez podatnika zwolnienia z podatku od nieruchomości nie może zostać zastosowane, bowiem przepisy prawa obowiązujące w Gminie Miejskiej K., nie przewidują tego rodzaju ulgi, w tym konkretnym przypadku.
Skargę do Sądu na powyższe postanowienie złożyła Spółka Genet zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
- - art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 256 ze zm. dalej-K.p.a.) poprzez jego niezastosowanie i przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,
- - art. 165a§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 1325 ze zm. dalej-O.p.) poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało brakiem wydania merytorycznego rozstrzygnięcia i odmową wszczęcia postępowania,
- - art. 32 Konstytucji RP poprzez pogwałcenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, równego traktowania przez władze publiczne.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przypisanych.
Uzasadniając skargę jej autor wskazał na szczególną sytuację związaną z epidemią a tym samym możliwość rozstrzygnięcia przez organ w drodze decyzji indywidualnej.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.
Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności zastosowania w sprawie przepisu art. 165a§1 O.p., uzasadniającego odmowę wszczęcia postępowania w związku z wnioskiem Skarżącej z 27 maja 2020r. o zwolnienie strony skarżącej z obowiązku opłacania należności-podatku od nieruchomości w zakresie nieruchomości położonej w K., przy al. [...] w oparciu o art. 15p ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 374 ze zm. dalej-ustawa COVID-19).
Zgodnie z art. 165§1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a (§3). Z kolei w myśl art. 165a§1 O.p., jeśli żądanie, o którym mowa w art. 165§1 O.p. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Szczególnego podkreślenia wymaga to, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania podatkowego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty.
Z treści art. 165a§1 O.p. wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Samo bowiem złożenie żądania wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia, gdyż na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ podatkowy przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019r., sygn. akt: II FSK 261/18 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl dalej-CBOSA).
Zdaniem Sądu na uwzględnienie zasługują poglądy podnoszone w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, że zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2007r. sygn. akt: III SA/Wa 3288/06; WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2008r. sygn. akt: I SA/Po 1228/08, WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2009r. sygn. akt: I SA/Po 1347/08, WSA w Olsztynie z dnia 4 lutego 2009r. sygn. akt: I SA/Ol 551/08 - CBOSA).
Przenosząc powyższe, poglądy z którymi Sąd się identyfikuje, na grunt niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że nie było podstaw prawnych umożliwiających organowi podatkowemu rozstrzyganie w sprawie wniosku G. Sp. z o.o. w K..
Art. 15p ust. 1 ustawy COVID-19 na który powołała się strona skarżąca, stanowi, że Rada gminy może wprowadzić, w drodze uchwały, za część roku 2020, zwolnienia z podatku od nieruchomości: gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19.
Rada Miasta K. nie podjęła (w dacie wydawania postanowień) uchwały w trybie art. 15p ustawy COVID-19 zatem nie było podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi. Art. 7 u.p.o.l. zawiera zamknięty katalog zwolnień zarówno przedmiotowych jak i podmiotowych. Przesłanka zwolnienia na którą powoływała się strona skarżąca, nie znajduje się wśród enumeratywnie wymienionych w przepisach.
Powyższe oznacza, że organy podatkowe prawidłowo dostrzegły w sprawie, iż nie ma podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w tej sprawie.
Sąd nie podzielił także zarzutów naruszenia przepisów wskazanych w skardze. Skoro postępowanie w sprawie nie zostało wszczęte to trudno by organ naruszył art. 8 K.p.a. (który nota bene nie miał i nie mógł mieć zastosowania w sprawie gdyż organy orzekały w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa).
Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.