Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 16.05.2011r., nr [...], w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach", oraz akt sprawy S.F. ur. w 1963r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Z.F. ur. w 1966r. synem P. F. ur. w 1990r. oraz córkami; J. F. ur. w 1993r. i M. F. ur. w 1999r.
Z.F. nie pracuje a S.F. uległ wypadkowi i pozostaje pod stałą opieką lekarską. Otrzymuje rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 687,72 zł. miesięcznie. P.F. zatrudniany jest okresowo i uzyskuje 1400 zł. wynagrodzenia, miesięcznie. J.F. jest uczennicą III klasy Technikum Budowlanego a M. F. uczennicą VI klasy szkoły podstawowej. Obie córki uzyskują zasiłek rodzinny J. w wysokości 98 zł., miesięcznie a M. w wysokości 91 zł., miesięcznie. Strona skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o łącznej pow. 7,46 ha, w skład którego wchodzi dom nr 97 o pow. 30 m2 i dom nr 97 A o pow. 246,39 m2 - bez pozwolenia na jego zamieszkanie. Po wypadku S. F. gospodarstwo zostało oddane w dzierżawę.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r., sygn. akt. FZ 794/04).
Obecna sytuacja S.F. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Praktycznie on i syn utrzymują pięcioosobową rodzinę, co nie jest rzeczą łatwą przy budżecie domowym na poziomie 2276,72 zł., miesięcznie. Ponadto wymagający leczenia stan zdrowia S. F. i fakt, że obie córki uczą się, stanowią czynniki zwiększające domowe wydatki. Należy też podkreślić, iż przed tut. Sądem toczy się pięć spraw o sygn. akt I SA/Kr 1217 - 21/11 (trzy ze skarg Z.F. i dwie ze skarg S. F.), w których łączna suma wpisów wynosi 500 zł. Kwota ta jest natomiast w obecnych okolicznościach poza możliwościami płatniczymi małżonków. Stąd też, konieczność poniesienia kosztów sądowych zagroziłaby realizacji podstawowych potrzeb życiowych strony skarżącej i jej rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.