Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 25.06.2009r. sygn. akt[...], w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku w sprawie weryfikacji nakazów płatniczych.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" S. W. ur. w 1949r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną H. W. ur. w 1949r. synami: T., D. W. ur. w 1983r., Z., D. W. ur. w 1987r. oraz córkami: P. W. ur. w 1976r. i S.W. ur. w 1977r. S. W. otrzymuje rentę z ZUS w wysokości 590 zł. miesięcznie a H. W. uzyskuje rentę z KRUS w wysokości 689,61 zł. miesięcznie. Ani synowie ani córki nie pracują, są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku.
Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: wydatki na lekarstwa dla małżonków – 270 zł., opłatę za węgiel – 150 zł., opłatę za gaz – 75 zł., opłatę za energię elektryczną – 125 zł. Pozostała kwota czyli 659,61 zł. wydatkowana jest na wyżywienie.
Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości o pow. 0,26 ha, którą stanowi dom (o pow. 50 m2) z ogrodem. Posiada też pole o pow. 1,02 ha, które zostało wydzierżawione ale rodzina nie uprawia go gdyż koszty uprawy przekraczają jej możliwości finansowe.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270) przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Obecna sytuacja S. W. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia sytuacji bytowej. Wraz z żoną utrzymują sześcioosobową rodzinę a uzyskiwany przez nich dochód stanowi kwota 1279,61 zł. miesięcznie. Nie mają oszczędności, nie są nawet w stanie wygospodarować środków pozwalających uprawiać wydzierżawione pole.
Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność poniesienia kosztów sądowych przez S. W., nawet w wysokości 100 zł., zagroziłaby egzystencji całej rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.