Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. I. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpisu od skargi, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14.11.2008r., nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2002r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" W. I. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem T. I. ur. w 1992r. Jest właścicielem mieszkania o pow. 80 m2 i samochodu osobowego Fiat P. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód rzędu 1000 zł. (1220 zł. brutto). Na miesięczne utrzymanie mieszkania wydaje natomiast 700 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84)
Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...)
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych W. I.. Stąd też jego pełnomocnik został wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni.
Nie nadesłała bowiem:
- - zeznania podatkowego za 2007r.
- - oświadczenia określającego osiągnięty przez W. I. przychód i dochód w 2008r.
- - ostatniego zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT,
- - ostatniego bilansu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej,
- - zaświadczenia z Urzędu Miasta, Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych samochodach tłumacząc jednocześnie, iż dokumenty te przesłane zostaną w terminie późniejszym a niemożność ich przesłania wynika z długich procedur, w wyniku których mają one być uzyskane.
Niniejsza argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze dlatego, że podniesiona przyczyna może mieć zastosowanie tylko co do zaświadczenia z Urzędu Miasta, Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Uzyskanie i przesłanie pozostałych dokumentów leży natomiast w zasięgu możliwości wyłącznie strony skarżącej. Pozyskanie ich nie wymaga zwracania się do jakichkolwiek urzędów, organów czy instytucji. Jest uzależnione tylko od chęci strony skarżącej, która powinna udzielić stosownych informacji i przekazać właściwe dokumenty gromadzone w ramach, racjonalnie prowadzonej działalności gospodarczej.
Po drugie natomiast warto zauważyć, iż strona skarżąca korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika, który w razie jakichkolwiek trudności z pozyskaniem danego dokumentu może zwrócić się do Sądu o przedłużenie terminu do jego przedłożenia. W niniejszym przypadku sytuacja taka nie miała jednak miejsca.
Trzeba też, zwrócić uwagę, iż nadesłane przez W. I. oświadczenie dotyczące miesięcznych wydatków określało tylko łączną ich kwotę, zatem trudno je potraktować jako wymagany "spis wydatków(...)".
W ramach złożonych przez W. I. oświadczeń zachodzą natomiast poważne rozbieżności. Z nadesłanego na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż jego dochód to 1000 zł. Tymczasem w przysłanym później oświadczeniu z dnia 24.03.2009r. podaje on, iż jego miesięczne wydatki wynoszą 2500 zł. – 3500 zł. Jest to fakt dziwny i nielogiczny, który w konsekwencji poddaje pod wątpliwość wiarygodność składanych przez W. I. jakichkolwiek oświadczeń. Wątpliwości te pogłębia jeszcze analiza rachunku bankowego z BS w L. Na koncie W. I. widnieją bowiem ostatnio wpływy dość znacznych kwot (por. 26.01.2009r. - 20 000 zł., 12.02.20009r. – 5000 zł., 27.02.2009r. – 5000 zł.), których wielkość świadczy o tym, iż kondycja finansowa strony skarżącej nie jest aż tak zła.
Tak więc zachowanie W. I., w szczególności niewiarygodność jego oświadczeń wyklucza spełnienie przez niego przesłanki wykazania niemożności uiszczenia wpisu od skargi.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 244§1, art.245§ 3, art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.