Uzasadnienie
Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 czerwca 2013 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn skarżąca B.J. złożyła wniosek o zwolnienie jej od opłaty sądowej.
W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku "PPF" celem jego wypełnienia oraz odesłania do tut. Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że strona domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
We wniosku strona oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jej dochodu jest emerytura w wysokości 1.425,46 zł brutto. B.J. jest współwłaścicielką domu jednorodzinnego o powierzchni 154 m² i współwłaścicielką mieszkania dwupokojowego o powierzchni 49 m². Nie dysponuje ona zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż nie jest w stanie uiścić należnych opłat sądowych bez uszczerbku we własnym utrzymaniu. Podała, iż jest osobą długotrwale chorą, utrzymującą się z emerytury w wysokości 1.153,27 zł netto. Koszty utrzymania lokalu, w którym zamieszkuje wynoszą średnio 530,23 zł miesięcznie. Na koszty te składają się opłaty za: gaz 249,63 zł, prąd 116,55 zł, telefon 68,30 zł, wodę i ścieki 42,58 zł, wywóz śmieci 8,50 zł, podatek od nieruchomości 44,67 zł. Środki pozostałe po opłaceniu powyższych kosztów wystarczają jedynie na zakup wyżywienia oraz najpotrzebniejsze leki. W tych okolicznościach strona nie jest w stanie poczynić oszczędności pozwalających pokrycie kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Jedynym źródłem utrzymania B.J. jest pobierane przez nią świadczenie emerytalne w wysokości 1.153,27 zł netto. Miesięczne koszty utrzymania strony, zgodnie z jej oświadczeniem, wynoszą 530,23 zł. Pozostała kwota 623,04 zł przeznaczana jest na skromne wyżywienie i zakup koniecznych lekarstw, które strona musi przyjmować ze względu na stan jej zdrowia. Wnioskodawczyni nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłaby spieniężyć. Z nieruchomości, których jest współwłaścicielką nie czerpie żadnych korzyści majątkowych. Dom, którego drugim współwłaścicielem jest były mąż skarżącej, od kilkunastu lat (od rozwodu) utrzymywany jest wyłącznie przez skarżącą. Małżonek nie łoży na konieczne remonty, ani nie wyraża zgody na sprzedaż nieruchomości.
Mieszkanie zaś, którego dotyczyło postepowanie spadkowe zamieszkiwane jest przez 92 letnią matkę skarżącej (współwłaścicielkę mieszkania). Strona nie ma zatem możliwości spieniężenia posiadanych składników majątkowych.
W ocenie orzekającego B.J. nie jest zatem w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.