Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] do [...] z dnia 19.06.2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął wobec E. K. postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2014 r. Podstawą wszczęcia ww. postępowania były ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej przeprowadzonej u podatniczki w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za powyższe okresy rozliczeniowe. W wyniku przeprowadzonej kontroli zakwestionowano E. K. prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur: - wystawionych przez firmę D. - M. i Ł. G. spółka jawna, ul. [...], K. (NIP [...]), jako niedokumentujących rzeczywistych czynności, wystawionych przez Spółdzielnię Pracy Wytwórnia [...] ul. [...], K. (NIP [...]), gdyż dokonane na ich podstawie zakupy nie miały związku ze sprzedażą opodatkowaną E. K..
Pismem z dnia 7.07.2017 r. E. K. wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., gdyż wobec firmy D. M. i Ł. G. nie zostało wydane żadne prawomocne rozstrzygnięcie kwestionujące transakcje pomiędzy nią a tą firmą. W związku z tym, zdaniem podatniczki, do czasu wydania takiego rozstrzygnięcia nie ma możliwości zakończenia prowadzonego wobec niej postępowania podatkowego, a zatem jego prowadzenie jest "w chwili obecnej bezcelowe i bezzasadne".
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia 23.08.2017 r. nr [...] do [...] odmówił zawieszenia postępowania podatkowego z uwagi na brak przesłanek do jego zawieszenia. Organ podatkowy stwierdził, że podnoszona przez E. K. we wniosku kwestia wydania prawomocnej decyzji w stosunku do jej kontrahenta nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Na powyższe postanowienie E. K. złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania.
Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 10 października 2017r. znak. [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ zażaleniowy w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 201§ 1 i § 1 b Ordynacji podatkowej. Następnie organ II instancji przypomniał, iż we wniosku o zawieszenie postępowania dotyczącego rozliczenia podatku VAT za miesiące od stycznia do grudnia 2014 r., które toczy się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P. E. K. wskazała, iż aby zakończyć prowadzone w stosunku do niej postępowanie podatkowe konieczne jest uprzednie wydanie prawomocnej decyzji w stosunku do jej kontrahenta - firmy D. M. i Ł. G. spółka jawna kwestionującej transakcje pomiędzy nią a tą firmą. Organ zauważył, iż we wniosku podatniczka nie podała przepisu prawnego na podstawie którego wnosi o zawieszenie.
Biorąc pod uwagę wskazany przez nią powód zawieszenia Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zasadnie rozpatrzył przedmiotowy wniosek w kontekście przesłanki określonej w art. art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
W odniesieniu do powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wskazał, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ podkreślił, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej może być wyłącznie zagadnienie prawne. Zagadnienie wstępne występuje w postępowaniu podatkowym wtedy, gdy organ podatkowy nie jest uprawniony do jego rozstrzygnięcia w takim postępowaniu i dlatego dalsze postępowanie podatkowe musi być wstrzymane do czasu rozstrzygnięcia takiego zagadnienia w innym postępowaniu. Wystąpienie takiego zagadnienia stanowi bowiem przeszkodę, która uniemożliwia w ogóle rozstrzygnięcie sprawy podatkowej zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W ocenie organu II instancji taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie występuje. Ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego w każdej sprawie podatkowej stanowi konieczny etap przed subsumcją tego stanu faktycznego pod konkretną normę prawa materialnego i brak jest podstaw do przyjęcia, iż ustalenie stanu faktycznego w innej sprawie - odrębnej od rozpatrywanej - jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. (wyrok NSA z 8.12.2010r. sygn. akt I FSK 2086/09). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podkreślił, że choć pożądane jest, aby wyniki postępowań wobec podatnika jak i jego kontrahentów były ze sobą wzajemnie skorelowane (stan faktyczny z nich wynikający był spójny), to jednak te postępowania są odrębnymi postępowaniami i w każdym z nich organy podatkowe powinny dokonać odpowiednich odrębnych ustaleń wobec każdego z tych podmiotów. Choć nie ma przeszkód, aby organy podatkowe w jednym postępowaniu korzystały z materiałów dowodowych zebranych w innym postępowaniu, jednakże nie zwalnia to ich z obowiązku zebrania materiału dowodowego w każdym z tych postępowań i nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania, brak jest bowiem podstaw, by działający w danej sprawie organ "czekał", aż zostanie wydana ostateczna decyzja w sprawie innego podatnika (w tym przypadku spółki jawnej D. M. i Ł. G.).
To do organu prowadzącego postępowanie należy podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (por. art. 122 Ordynacji podatkowej). Zdaniem wiec organu zażaleniowego zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie przez organ I instancji na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej z tego powodu, że postępowanie wobec kontrahenta E. K. nie zostało zakończone przez inny organ, byłoby działaniem wbrew przepisom prawa. Ustalenia zawarte w rozstrzygnięciu wobec spółki jawnej D. mogą być dodatkowym dowodem w sprawie, natomiast nie należy utożsamiać ich z zagadnieniem wstępnym. Zasadnie zatem w ocenie organu II instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił zawieszenia prowadzonego wobec E. K. postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2014 r.
Skargę na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła E. K.. W wywiedzionej skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, argumentując, iż prowadzone obecnie postępowanie, a zarazem ustalenia kontroli są bezpodstawne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ oba postanowienia nie naruszają prawa.
Ustawodawca w art. 201 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz.201 ze zm.) - dalej w skrócie O.p. - wymienił przypadki obligatoryjnego i fakultatywnego zawieszenia prowadzonego przez organ podatkowy postępowania.
Zgodnie z art. 201 § 1 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie:
1)w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe;
2)gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
3)w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;
4)w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;
5)(uchylony);
6)(uchylony);
7)w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji;
8)w razie wystąpienia o opinię Rady.
Natomiast zgodnie z § 1 b ww. przepisu organ podatkowy może zawiesić postępowanie:
- 1) w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli nie ma żadnych innych okoliczności poza objętymi wystąpieniem, które mogą być przedmiotem dowodu, albo
- 2) jeżeli wszczęta została procedura wzajemnego porozumiewania.
Mając na uwadze fakt, iż skarżąca jako powód zawieszenia dotyczącego jej postępowania podatkowego wskazała na konieczność uprzedniego wydania prawomocnej decyzji w stosunku do jej kontrahenta tj. firmy D. M. i Ł. G. spółka jawna zasadnie organy podatkowe obu instancji rozpatrzyły wniosek skarżącej w kontekście przesłanki określonej w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Zgodnie z treścią wskazanego przepisu organ podatkowy zawiesza więc postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Jak trafnie zauważył w zaskarżonym rozstrzygnięciu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. może być wyłącznie zagadnienie prawne. Zagadnienie wstępne występuje w postępowaniu podatkowym wtedy, gdy organ podatkowy nie jest uprawniony do jego rozstrzygnięcia w takim postępowaniu i dlatego dalsze postępowanie podatkowe musi być wstrzymane do czasu rozstrzygnięcia takiego zagadnienia w innym postępowaniu. Wystąpienie takiego zagadnienia stanowi bowiem przeszkodę, która uniemożliwia w ogóle rozstrzygnięcie sprawy podatkowej zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W realiach niniejszej sprawy opisana wyżej sytuacja nie ma miejsca. Trafnie zauważył organ zażaleniowy odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, iż ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego w każdej sprawie podatkowej stanowi konieczny etap przed subsumcją tego stanu faktycznego pod konkretną normę prawa materialnego i brak jest podstaw do przyjęcia, iż ustalenie stanu faktycznego w innej sprawie - odrębnej od rozpatrywanej - jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Wskazane postępowania są odrębnymi postępowaniami i w każdym z nich organy podatkowe powinny dokonać odpowiednich odrębnych ustaleń wobec każdego z tych podmiotów. Decyzja wydana w stosunku do kontrahenta skarżącej może oczywiście być dodatkowym dowodem w sprawie, nie można jej jednak utożsamiać z zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Mając wszystkie wskazane wyżej okoliczności na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.