Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 7.836 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 maja 2014 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2007 roku oraz za okres od lipca do grudnia 2010 roku skarżący R.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z danych zawartych w urzędowym formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M. K. oraz synem M. K. ur. 1991 r. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, a jego żona i syn są osobami bezrobotnymi. R.K. nie posiada żadnego majątku nieruchomego, nie dysponuje też oszczędnościami. Jest właścicielem samochodu osobowego Ford Galaxy, rok produkcji 1999 o wartości 5.000 zł. M.K. jest właścicielką domu w K. przy ul. S., stanowiącego darowiznę od jej ojca. M.K. nie posiada żadnego majątku.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż z uwagi na brak majątku i bieżących dochodów nie jest w stanie pokryć kosztów wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie. Małżonka skarżącego posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim. Skarżący z żoną i synem, do momentu znalezienia zatrudnienia, korzystają z pomocy rodziny.
Odnosząc się do wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy skarżący w piśmie z dnia 2 października 2014 roku, wyjaśnił, iż z dniem 5 lutego 2014 roku zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej i z dniem 10 września 2014 roku został zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Rodzina wnioskodawcy nie korzysta z pomocy społecznej. Pomocy udziela im rodzina dokonując opłat bieżących rachunków za media, zakupu żywności i środków czystości. Orientacyjne wydatki na żywność, utrzymanie samochodu, ubranie i ewentualne leczenie wynoszą 800 zł miesięcznie. W dniu 7 września 2014 roku syn skarżącego wyjechał za granicę celem poszukiwania pracy.
Do pisma załączone zostały kopie następujących dokumentów: wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 marca 2014 roku z potwierdzeniem zawieszenia z dniem 5 lutego 2014 roku prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą R.K. Firma Handlowo – Usługowa "M" w K., decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 10 września 2014 roku o uznaniu R. K. za osobę bezrobotną, oraz odmowie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy, zeznania PIT-36 o wysokości dochodu R. K. i M. K. w roku podatkowym 2013, zeznania PIT-37 o wysokości dochodu osiągniętego przez M. K. w roku podatkowym 2013, wyciągów z rachunku bankowego R. K. i M. K. w Banku Pekao za okres 24 czerwca do 23 lipca 2014 roku i za okres od 24 lipca do 24 sierpnia 2014 roku, wyciągów z rachunku bankowego firmy R. K. Firma Handlowo – Usługowa "M" w K. za okres od lipca do września 2014 roku, faktury z dnia 1 sierpnia 2014 roku za usługi telekomunikacyjne na kwotę 134,15 zł, odcinka płatności kwoty 327,65 zł za energię elektryczną, faktury z dnia 13 sierpnia 2014 roku za wodę i ścieki na kwotę 459,68 zł, faktury z dnia 21 sierpnia 2014 roku za gaz na kwotę 256,65 zł oraz decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 7 grudnia 2012 roku o uznaniu M. K. za osobę bezrobotną.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
W ocenie orzekającego R. K. uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych dochodów. Od 10 września bieżącego roku jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Bezrobotną jest również małżonka skarżącego, M. K. Aktualnie małżonkowie K. nie osiągają żadnych dochodów. Korzystają z pomocy finansowej rodziny, która opłaca bieżące rachunki za media, zakupuje żywność i środki czystości. Saldo rachunku bankowego R. K. i M.K. jest ujemne i na dzień 24 sierpnia 2014 roku wynosiło -5.716,08 zł. Syn skarżącego we wrześniu bieżącego roku wyjechał za granicę celem poszukiwania pracy.
Wnioskodawca, ani jego domownicy, nie dysponują żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. W takiej sytuacji wygospodarowanie przez stronę nawet niewielkich kwot na pokrycie kosztów sądowych może być bardzo utrudnione.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.