Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 5 lutego 2009 r., którą ustalono S. K. łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2009 w wysokości 552 zł, w tym podatek rolny w kwocie 221 zł, a podatek od nieruchomości w kwocie 331 zł.
Organ I instancji wysokość podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości ustalił na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, informacji o nieruchomościach i obiektach, informacji o lasach, stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych. Decyzja ta została wydana na S. K., a obok jego nazwiska i imienia wskazano "współwłasność".
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, podatnik wniósł odwołanie, w którym wniósł o "ostateczne rozwiązanie spornej sprawy w nawiązaniu do rzeczywistości". Podał, że podatek został naliczony nieprawidłowo, gdyż wydzielona z działki nr 501/1 powierzchnia 0,37 ha nie stanowi w całości gruntów ornych, które zajmują ½ tejże działki. Pozostała część to w najlepszym przypadku trawnik, czyli łąka.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie jest nieruchomość położona w N. o łącznej powierzchni 0,9002 ha (działka nr 501/1 i 580), zabudowana budynkiem mieszkalnym o pow. użytkowej 60 m². Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień 17 sierpnia 2006 r. wynika, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest A.K. W aktach sprawy znajduje się kopia postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt [...], z którego wynika, że zmarła ona w dniu 11 lipca 1984 r., a spadek po niej nabyli synowie: W.K. i S.K. po 1/3 części oraz wnuki: A.S., Z.S. i M.S.. po 1/9 części. Organ odwoławczy podkreślił, że nieuwierzytelniona kopia dokumentu nie może stanowić podstawy dokonywania ustaleń w toku postępowania podatkowego, a w konsekwencji Kolegium nie dysponując całością oryginalnych akt sprawy nie może dokonać weryfikacji prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na podstawie akt sprawy nie można zatem ustalić kręgu podatników przedmiotowego podatku. Powołując się na przepisy ustawy o podatku rolnym organ podkreślił, że nawet w sytuacji gdy nakaz płatniczy można wystawić na któregokolwiek ze współwłaścicieli, organ zobowiązany jest do ustalenia kręgu podatników danego podatku. Wszyscy podatnicy danego podatku muszą być wskazani w decyzji jako solidarnie zobowiązani. Dodatkowo SKO stwierdziło, że decyzja organu I instancji nie zawiera wymaganego prawem uzasadnienia faktycznego i prawnego.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. K. podał, że decyzja ta nie rozpatruje (pomija) meritum sprawy, tj. przyczyny, która spowodowała jego negatywny stosunek do obowiązku podatkowego. Podał, że do czasu likwidacji rowu melioracyjnego skutkiem decyzji Urzędu Gminy N., był solidnym podatnikiem, ponieważ nikt wówczas nie zamienił terenu jego działki w nieużyteczne rolniczo bagno, żądając za to jeszcze zapłaty. Skarżący zwrócił się w związku z tym do Sądu z prośbą o sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej określanej jako "p.p.s.a."), stwierdzić należy, iż prawa ona nie narusza.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie był art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p."), który stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z przytoczonego przepisu wynika zatem, iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego.
W rozpoznanej sprawie organ odwoławczy, dokonując kontroli decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. stwierdził, że organ ten nie ustalił kręgu podatników przedmiotowego podatku. Przechodząc do oceny tego stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy na osobach fizycznych ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości (lub podatku leśnego) dotyczącego przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego - stosownie do treści art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm.), dalej zwanej "u.p.r.", ustalana jest w jednej decyzji w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. W sposób odmienny ustawodawca potraktował wydawanie decyzji w ramach tzw. łącznego zobowiązania pieniężnego na grunty stanowiące współwłasność (współposiadanie) niestanowiące gospodarstwa rolnego, od gruntów tychże podmiotów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego (art. 6c ust. 2 u.p.r.).
Otóż w pierwszym przypadku tzw. łączne zobowiązanie pieniężne ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (współposiadaczy). W drugim przypadku, w ramach już gospodarstwa rolnego, decyzję (nakaz płatniczy) także wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (współposiadaczy), chyba że gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób. Wówczas nakaz płatniczy wystawia się wyłącznie na tę osobę. Łącznego zobowiązania pieniężnego dotyczą także art. 92 §1 i §2 O.p. Mianowicie zgodnie z tą regulacją, przepisu o odpowiedzialności solidarnej podatników, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania pieniężnego, nie stosuje się do zobowiązań pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. W tym przypadku zasady odpowiedzialności solidarnej stosowane są z chwilą doręczenia decyzji (nakazu płatniczego) osobie, na którą zgodnie z odrębnymi przepisami wystawia się decyzję (nakaz płatniczy).
Z powyższych przepisów wynika zatem, że organ podatkowy zobowiązany jest ustalić wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, nawet jeśli nakaz płatniczy wystawia na jednego ze współwłaścicieli. Wszyscy oni bowiem są solidarnie zobowiązani.
Z powyższych uwag jednoznacznie wynika, że prawidłowe ustalenie kręgu podatników jest sprawą fundamentalną dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Oczywiste jest bowiem, że decyzja czy postanowienie kończące postępowanie w sprawie jest aktem, który w sposób jednostronny i władczy kształtuje prawa i obowiązki imiennie oznaczonego adresata w indywidualnej sprawie podatkowej. Organ I instancji natomiast wskazał w decyzji jedynie S.K. jednocześnie - obok jego nazwiska i imienia - wskazując "współwłasność". Słusznie zatem SKO przyjęło, że nie jest w stanie dokonać weryfikacji prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia i zobowiązało organ I instancji do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, tak aby możliwym było ustalenie kręgu podatników przedmiotowego podatku i w konsekwencji wydanie prawidłowo uzasadnionej decyzji, w treści której wskazani zostaną wszyscy podatnicy danego podatku.
W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów skargi podkreślić należy, że wydając decyzję kasacyjną, organ odwoławczy nie może przesądzić treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz załatwienia jej pozytywnie lub negatywnie dla odwołującego się. Decyzja taka stanowi zatem wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. O treści rozstrzygnięcia może w przypadku tego rodzaju decyzji odwoławczej decydować wyłącznie organ pierwszej instancji, który to po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia obowiązany jest ją ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, a więc także argumentację podniesioną w odwołaniu od swojej wcześniejszej decyzji. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy otwiera zaś, zgodnie z brzmieniem art. 220 § 1 O.p., możliwość wniesienia przez stronę odwołania do organu wyższego stopnia.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd orzekł o jej oddaleniu, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a.