Uzasadnienie
W dniu [...].2003r małżonkowie G,.i S. J. złożyli korektę zeznania o dochodzie za 2002r, z której wynikała nadpłata w kwocie [...] zł [...] gr zamiast nadpłaty [...] [...] gr i podatku dochodowego w kwocie [...] zł [...]gr, co uzasadnili tym, że nie uwzględnili wydatków poniesionych na własne potrzeby mieszkaniowe tzw. duża ulga mieszkaniowa.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2002r w kwocie [...] zł, co z kolei uzasadnił tym, że w/w wydatki nie zostały ustalone na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, o którym mowa w utrzymanym przez art.4 ust.2 noweli z dnia 21 listopada 2001r (Dz.U.Nr.134 poz.1809) w mocy art.27 a ust 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1997r o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r Nr.90 poz.416 ze zm.) tj. "na podstawie faktury lub rachunku wystawionych wyłącznie przez podatników podatku od towarów i usług, nie korzystających ze zwolnienia od tego podatku ".
Natomiast S.J. jako prowadzący przedsiębiorstwo o nazwie Firma Budowlana " D " wystawił w dniu [...].2002r dla siebie i żony fakturę nr [...] za adaptację poddasza na lokale mieszkalne nr [...] i [...] w budynku wielomieszkaniowym nr [...] przy ul[...] w [...] na kwotę [...] gr, w tym podatek należny [...] zł (7%) przy czym załącznik do tej faktury stanowił kosztorys powykonawczy na należność w kwocie [...] zł.
To samo dotyczyło faktury nr [...] z dnia [...].2000r obejmującej ostatnią ratę [...] zł plus podatek należny 0% za sprzedaż lokalu nr [...] o powierzchni użytkowej 36,80 m kw znajdującego się w tym samym budynku.
Jednakże zaskarżoną decyzja Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano w 2002r że małżonkowie G i S.J. objęci byli ustawową wspólnością majątkową małżeńską. Zatem na gruncie przepisów k r. i o. uzasadniony jest wniosek, że dochód uzyskany przez S.J. z prowadzonej działalności gospodarczej należy traktować jako dochód ich dorobek wchodzący w zakres tej wspólności. W związku z czym fakt, iż stroną kupującą jest nie tylko on lecz również współmałżonek nie ma wpływu na istotę i rozstrzygnięcie sprawy. Przedmiot sprzedany przez niego, był również objęty tą współwłasnością Nie powstały więc stosunki zobowiązaniowe Miało miejsce jedynie przekazanie lokali mieszkalnych na potrzeby osobiste podatnika VAT jakim był skarżący, co podlegało temu podatkowi z mocy art.2 ust.3 opkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr.11 poz.50 ze zm.)
Od powyższej decyzji w/w małżonkowie złożyli odwołanie, w którym m. inn. podnieśli, że w zeznaniach o dochodzie za lata 2000 i 2002 uwzględnili po stronie przychodów kwoty należne netto z omawianych faktur.
Od kolejnego rozstrzygnięcia pełnomocnik skarżących złożył skargę,w której nie zgodził się, aby omówione umowy między skarżącym jako zbywcą a skarżącymi jako nabywcami były nieważne. Stosunek zobowiązaniowy jakim jest umowa sprzedaży wymaga uczestnictwa w nim dwóch stron tj. sprzedawcy i kupującego. W niniejszym nas przypadku mieliśmy do czynienia z dwiema stronami stosunku prawnego. Po jednej ze stron znalazł się sprzedawca w postaci jednoosobowej firmy budowlanej "D", po drugiej stronie natomiast występują dwie osoby fizyczne - G. i S.J. jako kupujący, Zgodnie z przepisami prawa, małżonkowie u których z mocy ustawy powstała wspólność majątkowa, nabywają w trakcie istnienia tej wspólności rzeczy bądź usługi, które wchodzą do ich majątku wspólnego. Tak jest w tym przypadku. Jednakże czynność prawna dokonana przez jednego z małżonków w niniejszym wypadku, ze względu na swoje rozmiary i przedmiot powinna być zaliczona do czynności przekraczających zwykły zarząd i do jej dokonania potrzebna jest zgoda drugiego współmałżonka.
Wyrażając zgodę na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd, drugi małżonek występuje jako osoba trzecia w rozumieniu art.63 § 1 kc. Poprzez fakt wyrażenia zgody małżonek nie staje się stroną czynności prawnej dokonanej przez drugiego małżonka. Stroną czynności nie są zatem oboje małżonkowie, lecz tylko ten z nich, który danej czynności dokonał. Tak więc odpowiedzialność wobec kontrahenta ponosi ten małżonek, który danej czynności dokonał, według reguł określonych w art.41 k.r. i o. Dłużnikiem jest zatem jeden z małżonków, wierzyciel natomiast może żądać zaspokojenia tylko z majątku wspólnego małżonków.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Utrzymano nią bowiem w mocy decyzję wydaną na podstawie art.75 § 3 pkt 1 lit.a in fine ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja Podatkowa (Dz.U.132 poz.926 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty mogą złożyć również podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy wykazali nadpłatę w wysokości niższej od należnej. Zwrot nadpłaty następuje bez wydania decyzji jeżeli skorygowane zeznanie nie budzi wątpliwości. A contrario obowiązek uzyskania stosownej decyzji stwierdzającej nadpłatę w określonej kwocie bądź odmawiającej stwierdzenia nadpłaty istnieje w przypadku, gdy skorygowane zeznanie budzi wątpliwości (art. 75 §4 w/w ustawy).
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżących o stwierdzenie nadpłaty budził wątpliwości, gdyż faktury na sprzedaż lokali mieszkalnych zostały wystawione w sposób niezgodny z aktem notarialnym Rep.A nr [...] z dnia [...].2001 sporządzonym w kancelarii notarialnej R. L.. Akt ten wprawdzie zawierał tytuł " Umowa o zniesieniu współwłasności umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali i umowy sprzedaży lokali, lecz nie oznaczało to że wszystkie lokale znajdujące się w budynku nr [...]przy ul. [...] w [...] były przedmiotem sprzedaży. Część tych lokali po ich wyodrębnieniu S.J. przekazał na osobiste potrzeby. Zresztą nie mogło być inaczej.Przed sporządzeniem powyższej umowy,działka, na której wzniesiono powyższy budynek stanowiła współwłasność małżonków G. i S.J. w [...] części na zasadach wspólności ustawowej. Współwłasność ta w myśl zasady super ficies solo cedit rozciągała się na analogiczną część tego budynku. Osoby współwłaścicieli nie uległy tu zmianie po ustanowieniu odrębnej własności lokali nr [...], [...] i [...]. Byli nimi nadal w/w małżonkowie.
Potwierdzeniem tego jest zamieszczony w tym akcie notarialnym wniosek o wpis odrębnej własności tych lokali do ksiąg wieczystych na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej ustawowej. W obrębie tej wspólności nie może nastąpić - jak to sugeruje się w skardze - przeniesienie własności z jednego małżonka na obojga i to nawet wówczas gdy prowadzi on przedsiębiorstwo w rozumieniu art.551 kc. Przedsiębiorstwo to nie ma bowiem zdolności prawnej na gruncie tego kodeksu. Umowa taka ze względu na brak przedmiotu jest więc nieważna (art.58 § 1 kc). Tym samym faktury dokumentujące umowę sprzedaży nie mogły stanowić dowodu na poniesienie przez skarżących wydatków na własne potrzeby mieszkaniowe.
Nie można się jednak zgodzić z organami podatkowymi, iż udokumentowanie wydatków poniesionych na budowę części domu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] mogło być przez skarżących udowodnione fakturami wewnętrznymi.. Zgodnie z art.16 ust 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w przypadku przekazania lokalu mieszkalnego na potrzeby osobiste podatnika podstawą opodatkowania jest wartość tego lokalu obliczona według cen sprzedaży stosowanych z głównym odbiorca. Z przepisu tego wynika, że podstawą opodatkowania jest tu wielkość zbliżona do ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego a nie do cen nabycia towarów lub usług do wytworzenia tego lokalu i to w latach, w których poniesiono wydatki na te nabycia. W rozpoznawanej sprawie chodzi o lata wcześniejsze niż rok podatkowy, o czym świadczy to, że ustanowienie odrębnej własności lokali mieszkalnych zostało dokonane na podstawie aktu notarialnego nr Rep.A nr [...] z dnia [...].2001r sporządzonego w kancelarii notarialnej R. L..
Również zakwestionowane faktury nie zawsze odpowiadały warunkom art.27 a ust.6 pkt.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ceny kosztorysowe są to ceny uzasadnione, uśrednione np. w skali matematycznej Natomiast przepis ten odsyła do cen po których faktycznie zakupiono towary i usługi.
Nadmienić należy, że przepis art.27 a ust.6 pkt.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przepis szczególny wyłączał zastosowanie przepisu ogólnego tj.art.180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja Podatkowa (Dz.U.Nr 137 poz. 926 ze zm) stanowiącego, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem.
Z kolei wg art.167 § 1 tej samej ustawy do czasu wydania decyzji przed organ I instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie. W związku z tym zamieszczone w odwołaniu żądanie (jak należy sądzić alternatywne) o stwierdzenie nadpłaty z innego tytułu niż tzw. duża ulga mieszkaniowa nie mogło być rozpoznane przez organy podatkowe.
Z tego względu Sąd działając na podstawie art.151 uppsa orzekł jak w sentencji.