Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r., wyrażając stanowisko w sprawie zgłoszonych przez Zobowiązanego zarzutów, Wójt Gminy T. uznał zarzuty zgłoszone przez O. S.A. w toczącym się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w W. postępowaniu egzekucyjnym dotyczące przedawnienia za nieuzasadnione, zaś zarzuty dotyczące kwestii odsetek uznał za uzasadnione.
W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że zarzut przedawnienia jest całkowicie niezasadny, albowiem w dniu 9 grudnia 2014 r. Urząd Skarbowy w W. działający jako finansowy organ postępowania przygotowawczego na podstawie art. 305 § 4 k.p.k. na wniosek Wójta Gminy T. wszczął dochodzenie w sprawie karnej skarbowej. A zgodnie z art. 70 § 6 pkt Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W związku z powyższym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został zawieszony w dniu 9 grudnia 2014r.
Natomiast zarzut błędnego wskazania w tytule wykonawczym wysokości odsetek oraz w związku z tym podjęcie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań w art. 27 ustawy o postępowania egzekucyjnego, organ uznał za uzasadniony. W tytule wykonawczym nie uwzględniono bowiem, że w sprawie odsetek od zaległości wystąpił okres ich nienaliczania.
Zażalenie na postanowienie - stanowisko wierzyciela - złożył pełnomocnik Spółki, kwestionując prawidłowość wydanego w sprawie orzeczenia. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienie zarzutów podnoszonych w piśmie z dnia 23 lutego 2015 r. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego nie mogło wywołać w przedmiotowej sprawie skutku polegającego na zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Zatem podjęcie egzekucji w dniu 11 lutego 2015 r. dotyczyło już zobowiązania przedawnionego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 15 maja 2015 r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i uznało za niedopuszczalny zarzut zgłoszony - na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - w zakresie przedawnienia obowiązku wynikającego z decyzji Wójta Gminy T. z dnia 9 grudnia 2014 r. nr RFN.3120.4.3.2014.IK określającej wysokość podatku od nieruchomości, oraz uznało za uzasadnione zarzuty zgłoszone - na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 oraz art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - w zakresie odsetek.
Kolegium podkreśliło, że organ I instancji orzekł, iż zarzut w zakresie przedawnienia obowiązku jest nieuzasadniony, niemniej jednak powyższe rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 34 § 1a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
W ocenie Kolegium w toku postępowania odwoławczego (uruchomionego na skutek wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy T. z dnia 9 grudnia 2014 r. 21 listopada 2014 r. nr [...], określającej O. S.A. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r.) pełnomocnik Spółki podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz wniósł o uchylenie decyzji Wójta Gminy T. i umorzenie postępowania podatkowego. Tak więc powyższy zarzut jest rozpoznawany w odrębnym postępowaniu podatkowym, dlatego też zgłoszenie takie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z dyspozycją przepisu art. 34 § la u.p.e.a. - jest niedopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze, Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie i orzekło o niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie przedawnienia obowiązku wynikającego z decyzji Wójta Gminy T. z dnia 9 grudnia 2014 r. oraz o zasadności zarzutów podniesionych przez Spółkę w zakresie odsetek - na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 10 u.p.e.a. Jak sam wierzyciel przyznał - w postanowieniu z dnia 30 marca 2015 r. - w przypadku odsetek nie uwzględniono okresu ich nienaliczania (zgodnie z art. 54 Ordynacji podatkowej). Zauważyć należy, że zgodnie z art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej nie nalicza się odsetek za zwłokę za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W rozpatrywanym przypadku Wójt Gminy T. nie doręczył decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jak wskazuje sam organ decyzja organu została doręczona w dniu 29 grudnia 2014 r., zaś postanowienie o wszczęciu postępowania zostało wydane w dniu 27 sierpnia 2014 r., a doręczone w dniu 8 września 2014 r.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.), przez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu przedawnienia w sytuacji, w której wymagał on merytorycznego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podniesiony zarzut pozostaje poza zakresem rozstrzygnięcia w innym postępowaniu sądowym, administracyjnym lub podatkowym i powinien być rozstrzygnięty w trybie rozpatrzenia zarzutów na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r. poz 1647), stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. Nr 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia, przy czym -zgodnie z art. 133§1 p.p.s.a. - sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54§2 p.p.s.a. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt: II OSK 1533/07, LEX nr 488467).
Warto na wstępie wskazać, że na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak, w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Tok rozumowania organu przedstawiający proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie zawierać winno uzasadnienie decyzji. (vide wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 października 2007r. sygn. akt: II SA/Bk 372/07 LEX nr 341059).
Sąd administracyjny ocenia zatem, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd dostrzegł jednak istotne braki dowodowe w postaci braku dokumentacji związanej z postępowaniem w sprawie określenia zobowiązania podatkowego firmie O. S.A. za rok 2009r. W zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak istotnych dowodów wskazujących, że zarzut zobowiązanego był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym. W aktach sprawy znajduje się jedynie postanowienie Urzędu Skarbowego w Wadowicach z dnia 28 stycznia 2015 r. nr Ks/601-172/14/RKs o zawieszeniu dochodzenia w sprawie popełnienia przestępstwa skarbowego.
Organy uchyliły się natomiast od merytorycznego badania zarzutu podnosząc, że kwestia ta jest przedmiotem badania w postępowaniu podatkowym w sprawie określenia O. S.A. podatku od nieruchomości za 2009 r. Na tę okoliczność nie przedstawiono jednak żadnego dowodu w szczególności nie przedstawiono decyzji Wójta Gminy z dnia 9 grudnia 2014 r. 21 listopada 2014 r. nr [...], odwołania podatnika od tej decyzji czy jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że w tej sprawie toczy się postępowanie, i że w trakcie tego postępowania przedstawiono i są rozpatrywane zarzuty tożsame z zarzutami będące przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie.
Powyższe dokumenty są o tyle istotne, że stanowią podstawę orzekania w niniejszej sprawie albowiem organ odwoławczy wywodzi, że w postępowaniu, na które się powoływał były bądź będą rozstrzygane kwestię, które są przedmiotem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Z kolei strona skarżąca w złożonej skardze okolicznościom tym zaprzecza, podnosząc, że "wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., podniesiony zarzut przedawnienia pozostaje poza zakresem rozstrzygnięcia w innym postępowaniu.. "
Brak dołączenia kluczowych dowodów na okoliczności będące istotą sporu, przy rozbieżnych stanowiskach stron powoduje, że Sąd nie ma możliwości weryfikacji twierdzeń zarówno organu jak i strony skarżącej.
Kwestia ta nie była również przedmiotem rozważań w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy poza lakonicznym stwierdzeniem, że zarzut zobowiązanego jest rozpoznawany w odrębnym postępowaniu nie wyjaśnił jakie kwestię w tym odrębnym postępowaniu będą rozpatrywane, jakie konkretne zarzuty zostały sformułowane w postępowaniu wymiarowym, co czyni zasadny wniosek, że poza powzięciem ogólnej informacji o złożonym odwołaniu organ odwoławczy kwestii tej nie badał. Brak jest bowiem szczegółowego omówienia tych kwestii jak i samych dowodów w aktach sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl postanowień § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracji i strony czynności prawnych oraz dowody pozwalające skonfrontować twierdzenia i zarzuty skarżących. Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących się przed organem pierwszej i drugiej instancji, przedkładane sądowi winny zawierać komplety dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji. Powyższe wymagania wynikają przede wszystkim z treści art. 122 i art. 187 § 1 ustawy Ordynacji podatkowej jako zasad proceduralnych, a także przepisów szczegółowych w zakresie zbierania i dokumentowania dowodów oraz art. 54 § 2 p.p.s.a.
Podkreślić natomiast należy, że przesyłając akta sprawy do Sądu, Kolegium znało treść skargi, w której skarżąca Spółka zaprzeczyła aby zarzut przedawnienia był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu i nie tylko nie ustosunkowała się do tego zarzutu ale również nie przesłała stosownych dowodów na sporną okoliczność. Zwrócić bowiem należy uwagę, że zalegające w aktach sprawy postanowienie Urzędu Skarbowego w W. nie jest dowodem na istnienie postępowania podatkowego, w którym rozpoznawany jest zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien szczegółowo wyjaśnić jakie zarzuty i w ramach konkretnie jakiego postępowania postępowania zostały złożone oraz wykazać to stosownymi dowodami w taki sposób aby twierdzenia organu mogły podlegać weryfikacji przez sąd administracyjny.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny ze względu na naruszenia przepisów postępowania wskazane, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania był art. 200 p.p.s.a.