Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E. Sp. z o.o. w K., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 08.12.2015r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień i listopad 2010r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów przedmiotem działalności spółki jest sprzedaż komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania.
Jej kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł. i obecnie zatrudnia ona siedmiu pracowników.
W 2014r. spółka uzyskała zysk w wysokości 448 771,56 zł, przy przychodzie w wysokości 92 951 752,26 zł. Przychód w ujęciu podatkowym wyniósł natomiast 93 496 339,41 zł.
Na dzień 31.03.2016r. spółka uzyskała zysk w wysokości 326 411,04 zł, przy przychodzie w wysokości 65 009 771,72 zł. Podstawa opodatkowania dostawy towarów oraz świadczenia usług przez podmiot w miesiącu kwietniu 2016r. wynosiła natomiast 7 180 206 zł.
Spółka nie jest właścicielem nieruchomości, posiada samochód osobowy Skoda Octavia Combi Tour Trumf, zamortyzowany w całości.
W [..] Banku S.A. w W. ma trzy konta. Saldo rachunku nr [...] na dzień 17.06.2016r. wynosiło 1 902 667,65 zł, saldo rachunku nr [...] na dzień 31.03.2016r. wyniosło 764,97 euro, a saldo rachunku nr [...] na dzień 16.05.2016r. wyniosło 15 555,69 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., 718) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy.
Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy (w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r., sygn. akt II FZ 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym, to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).
Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpatrywanym przypadku należy podkreślić dwie kwestie. Po pierwsze przedstawione wyniki finansowe podmiotu oraz jego zasoby pieniężne na rachunkach bankowych nie dają podstaw do przyznania mu pomocy z budżetu Państwa. Po drugie spółka uiszczając należny wpis od skargi per facta concludenta zaprzeczyła jakoby jej sytuacja była na tyle zła, iż uniemożliwia zapłatę kosztów sądowych. Biorąc zatem pod uwagę fakultatywność przyznania prawa pomocy w stosunku do podmiotów niebędących osobami fizycznymi, stwierdzić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych E.Sp. z o.o. w K., nie jest zasadne, mimo twierdzeń strony o braku środków finansowych na wpis od skargi. Spółka wygospodarowała bowiem pieniądze i wpłaciła należną kwotę 14 369 zł.
Zwolnienie od kosztów sądowych w takiej sytuacji byłoby więc sprzeczne z intencją instytucji prawa pomocy oraz zasadą sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego, wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).
W związku z tym, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., 718) orzeczono jak w sentencji.