Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Z.P. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...]wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, oraz na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Wojewodę M. Odpisy tytułów wykonawczych, których wierzycielem był Zakład Ubezpieczeń Społecznych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 17 lipca 2009r. wraz z zawiadomieniem nr [...] o zajęciu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008r. Natomiast tytuł wykonawczy, którego wierzycielem jest Wojewoda M. zobowiązany odebrał w dniu 23 marca 2013r.
W piśmie z dnia 20 marca 2013r. Z.P. zakwestionował tytuły wykonawcze, których wierzycielem był Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Wobec wątpliwości co do charakteru powyższego pisma, organ egzekucyjny wezwał Z.P. do jego sprecyzowania, tzn. czy należy je traktować jako zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne czy jako skargę na czynności egzekucyjne.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie zobowiązany wskazał, że jego pismo powinno zostać potraktowane jako zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Naczelnik Urzędu Skarbowego mając na uwadze, że zarzut w przedmiotowej sprawie złożony został po upływie ustawowego terminu tj. 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych, postanowieniem z dnia 6 maja 2013r. nr [...] działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 18 oraz art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2012r., poz. 1051 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonego zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W zażaleniu na to postanowienie strona powtórzyła zarzuty stawiane w piśmie z dnia 20 marca 2013r., tj. przedawnienia zaległości objętych tytułami wykonawczymi z tytułu należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zobowiązany wniósł ponadto o wszczęcie postępowania w sprawie sformułowanego zarzutu.
Postanowieniem z dnia 2 lipca 2013r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygniecie organu pierwszej instancji, podkreślając, że termin do wniesienia zarzutów upłynął z dniem 24 lipca 2009r. tj. prawie 4 lata wcześniej. Na bezwzględny nakaz orzekania o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) zwraca zaś uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona ponownie podniosła zarzuty w oparciu o przepis art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. nieistnienie obowiązku, przedawnienie zaległości oraz brak doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego. Skarżący wyjaśnił ponadto, że prowadzona przez niego firma została wyrejestrowana z dniem 1 października 1999r. Zakwestionował również stwierdzone przez organy obu instancji uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Końcowo zażądał zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym za 2012r. zajętej zawiadomieniem nr [...] z dnia 22 marca 2013r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji (postanowień) z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 w/w ustawy).
Sąd administracyjny stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji (postanowienia) w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy). Ponadto sąd rozstrzyga – w myśl art. 134 § 1 ustawy – w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które uzasadniałoby uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniesionych zarzutów z uwagi na niezachowanie terminu do ich wniesienia.
Podstawę prawną wydanego przez organ I instancji postanowienia stanowił przepis art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") w związku z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1051 ze zm. powoływanej dalej jako "u.p.e.a.").
Stosownie do art. 61a k.p.a. gdy żądanie o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Pismem z dnia 20 marca 2013r. skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego kwestionując istnienie zaległości składkowych wobec ZUS oraz wskazując na bezprawność podjętych w stosunku do niego czynności egzekucyjnych. W wyniku wezwania przez organ egzekucyjny do sprecyzowania zawartego w tymże piśmie żądania, skarżący wskazał, że jego pismo z dnia 20 marca 2013r. należy zakwalifikować jako zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc, że jego zaległości wobec ZUS z 1999r. uległy przedawnieniu.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., możliwość wniesienia zarzutów jest ograniczona w czasie. Dłużnik może złożyć zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Termin ten uznać należy za termin procesowy. Uchybienie takiemu terminowi powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może do zamknięcia drogi dalszego postępowania (por. Kodeks postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo CH Beck. 2008, s. 335 i nast.).
Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmujące należności składkowe wystawione przez ZUS zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 17 lipca 2009r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. Termin 7 dni do wniesienia zarzutów upłynął zatem z dniem 24 lipca 2009r. a więc prawie 4 lata temu.
W sprawie poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu, skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności co oznacza, że zarzuty wniesione zostały po terminie, co skutkuje koniecznością uznania ich za bezskuteczne. Zarówno na etapie postępowania administracyjnego (w zażaleniu) jak i w skardze nie przedstawiono zarzutów odnoszących się bezpośrednio do zaskarżonego rozstrzygnięcia tj. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, natomiast argumentacja skarżącego nakierowana była na wykazanie braku zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyroku z dnia 6 maja 2010r., sygn. akt II FSK 2175/08, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "zgłoszenie zarzutu, którego podstawa nie została wymieniona w art. 33 pkt 1-10 u.p.e.a. lub uchybienie terminu do złożenia zarzutu na podstawach tam wskazanych powoduje bezprzedmiotowość lub bezskuteczność czynności zobowiązanego".
W kontekście powyższego należy stwierdzić, że przy tak ustalonym stanie faktycznym, organy obu instancji słusznie stwierdziły, że nie jest możliwe merytoryczne rozpatrywanie zarzutów złożonych przez skarżącego z uwagi na złożenie ich po terminie.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.