Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 06.06.2012r.,Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2006r. do grudnia 2006r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.M. ur. w 1971r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną B. M. ur. w 1972r. oraz córkami: W. M. ur. w 2003r. i K. M. ur. w 1999r.
Małżonkowie w 2004r. wprowadzili ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Mieszkają wraz z rodzicami J. M. w jednym domu.
J. M. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą C. i uzyskuje z niej dochód w wysokości 1500 zł., miesięcznie, brutto. W 2011r. uzyskał z tego tytułu dochód w wysokości 204 762,33 zł. przy przychodzie na poziomie 33 443 842,03 zł. W miesiącu sierpniu 2012r. podstawa jego opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju wyniosła 13 574zł. Jest on właścicielem: nieruchomości o pow. 0,62 ha, położonej w Z., Gmina N. (obciążonej; hipoteką umowną zwykłą w kwocie 350 000 zł., na rzecz "P" w W., hipoteką umowną kaucyjną w kwocie 125 000 zł., na rzecz "P" w W., hipoteką umowną w kwocie 2 720 000 zł., na rzecz "P". w W. oraz hipotekami przymusowymi na rzecz Skarbu Państwa, Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w kwotach: 3 960 484 zł., 4 443557 zł., 238 768 zł., 172 884 zł. i 8884 zł.), czterech samochodów (FS- Lublin Żuk A 11, Nissan Terano, Fiat 223 Doblo, Fiat 169 Panda Van) i przyczepy (Thule T1).
Saldo konta osobistego J. M. na dzień 30.09.2012r. wynosiło 4,46 zł. a firmowego 335 zł.
B. M. zatrudniona jest w firmie "G." na stanowisku przedstawiciela handlowego z wynagrodzeniem 1 111,86 zł., netto, miesięcznie. W 2011r. uzyskała z tego tytułu dochód w wysokości 13 041,57 zł. przy przychodzie na poziomie 14 460 zł.
Jest ona właścicielem nieruchomości o pow. 0,0026 ha i 0,08 ha, położonych w Ś., Gmina W. oraz współwłaścicielem nieruchomości o pow. 0,0770 ha, położonej również w Ś., zabudowanej domem mieszkalnym,w którym mieszka rodzina. Ponadto jest ona właścicielką samochodu marki Suzuki Grand Vitara.
Strona skarżąca przedłożyła: rachunek za gaz w wysokości 258,68 zł. (za okres dwóch miesięcy) wystawiony na J. M., rachunek za odbiór stałych odpadów komunalnych na kwotę 102 zł., wystawiony na B. M. oraz rachunki: za wodę na kwotę 179 zł. i za energię elektryczną na kwotę 718 zł., wystawione na J.M.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06).
Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi więc dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków, żeby uznać je za konieczne lub za zbędne. Brak danych w tym zakresie lub ich niepełność skutecznie uniemożliwia taką analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet w części. Trzeba bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Stąd też analiza sytuacji strony skarżącej musi być tak wnikliwa.
W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła natomiast dokładnego spisu wydatków związanych z bieżącymi potrzebami a przesłanie wymienionych rachunków nie stanowi spełnienia w pełni tego wymogu. Rodzina strony skarżącej mieszka bowiem z rodzicami J. M. Obie rodziny partycypują w bieżących wydatkach. Nie jest jednak wiadome w jakich częściach i jak przekłada się to na wartości pieniężne. Nie są też znane wartości innych nieudokumentowanych wydatków – nawet orientacyjne. Ponadto J. M. został zobowiązany do przedłożenia stosownego zaświadczenia na okoliczność posiadania lub nieposiadania samochodów. Zaświadczenie zostało co prawda przesłane, nie uwzględnia ono jednak z jakiego rocznika są wymienione w nim pojazdy. W takiej sytuacji wnioskodawca powinien tą informacje podać, zwłaszcza, że był do tego zobligowany wezwaniem. Dane dotyczące rocznika samochodu stanowią bowiem bardzo istotną cechę w oparciu o którą określa się wartość danego pojazdu.
W konsekwencji trzeba więc stwierdzić, że strona skarżąca nie dość wystarczająco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc pełnego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r., sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz.270) należało orzec jak w sentencji.