Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 26.06.2013r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2009r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów K. D. ur. w 1970r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką U.D. ur. w 1995r. i synem J.D. ur. w 1999r. Obecnie jej jedynym dochodem są alimenty na dzieci otrzymywane od J.D. w łącznej kwocie 2000 zł., miesięcznie (1200 zł. + 800 zł. = 2000 zł.). Ich wysokość ustalona została ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym, dnia 14.05.2004r., sygn. akt [...].
Wnioskodawczyni podjęła się wprawdzie prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu gospodarstwa agroturystycznego – pensjonat "S", jednak w ostatnim okresie działalność ta nie jest praktycznie wykonywana m.in. z uwagi na zastrzeżenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. W 2012r. K.D. osiągnęła dochód w wysokości 2 367, 60 zł.
Miesięczne wnioskodawczyni przeznacza na zakup żywności, ubrań i leków kwotę ok. 1000 zł. Pozostałą część dochodów wydaje na opłacenie rachunków, pokrycie kosztow prowadzenia gospodarstwa domowego oraz te związane z potrzebami uczących się dzieci.
Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Jest właścicielką starego drewnianego domu, nadającego się do rozbiórki, o pow. 100 m2, domu murowanego o pow. 350 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,75 ha.
Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r., sygn. akt. FZ 794/04).
Podkreślić też należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869).
Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 2000 zł. W przedstawionej sytuacji uiszczenie tej kwoty jest więc poza możliwościami płatniczymi wnioskodawczyni, która cały uzyskiwany dochód, w tej samej wysokości, wydaje na bieżące wydatki rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz.270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.