Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2013 r. Prezydent Miasta K. odmówił C.P. (skarżący) wszczęcia postępowania w sprawie określenia podatku rolnego z tytułu współwłasności działki za 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący żądał rozstrzygnięcia kwestii opodatkowania zgodnie z posiadanym udziałem w nieruchomości tj. w 1/3, podczas gdy drugim współwłaścicielem w 2/3 był Uniwersytet Jagielloński. Jako podstawę prawną organ wskazał art.165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) i argumentował, że skoro złożona deklaracja w sposób prawidłowy zawierała dane o całości powierzchni działki i wysokości należnego podatku od zobowiązanych solidarnie współwłaścicieli – a na dodatek podatek ten został w całości zapłacony – to brak było podstaw do wszczynania postępowania wymiarowego.
W złożonym zażaleniu skarżący przyznawał, że zapłacił zaległości wynikające z skierowanych do niego upomnień z dnia 27 listopada 2012 r. i 7 sierpnia 2012 r. Wskazywał, że wprawdzie złożył deklarację za 2013 r., w której wykazał całość gruntów rolnych, ale do chwili nabycia 2/3 udziału w działce przez Uniwersytet Jagielloński, należności podatkowe były regulowane przez współwłaścicieli proporcjonalnie, w tym przez poprzednich współwłaścicieli tj. R.P. i J. P.. Dodatkowo skarżący złożył w Urzędzie Miasta K. korektę deklaracji za 2013 r., w której wykazał jedynie przypadającą mu 1/3 powierzchni działki wyjaśniając, że tylko z tej części zobowiązany jest płacić należny podatek.
Postanowieniem z dnia 1 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ powtórzył, że skoro prawidłowa deklaracja została złożona, podatek został zapłacony to nie ma podstawy prawnej aby zgodnie z art.21 §3 Ordynacji podatkowej wydać w sprawie decyzję.
Skarżący w złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wskazał, że postanowienia organów są dla niego krzywdzące – w efekcie musi bowiem zapłacić również podatek z 2/3 działki należącej do Uniwersytetu Jagiellońskiego, pomimo, że posiada jedynie 1/3 działki. Wskazał przy tym, że wszystkie należności (115 i 67,80 zł) uregulował, ale dodawał, że: "Nie może być tak by stary schorowany emeryt płacił na Uniwersytet za jego 2/3 działki".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i argumentował jak dotychczas.
Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. skarżący na pytanie Sądu oświadczył, że w odpowiedzi na złożone przez niego korekty deklaracji organ przysłał mu jedynie pismo, z którego wynika, że ma obowiązek płacenia podatku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga była zasadna.
Przedmiotem sporu była zasadność odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego wymiaru podatku rolnego za 2013 r. Skarżący uważał, że nie powinien być obciążany podatkiem obliczonym od powierzchni działki będącej w posiadaniu Uniwersytetu Jagiellońskiego i to w sytuacji gdy uczelnia ta została zwolniona z podatku odrębną decyzją. Domagał się więc wydania w tej sprawie decyzji określającej wysokość jego należności. Organ wskazywał natomiast, że ze względów formalnych nie może prowadzić postępowania bowiem należny podatek w prawidłowej wysokości został zadeklarowany i zapłacony, co miały potwierdzać akta sprawy.
W ocenie Sądu twierdzenia organów co do ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie do końca są zgodne z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy.
W aktach tych znajduje się bowiem m.in. pierwotna deklaracja dotycząca należnego podatku rolnego za 2013 r. złożona przez skarżącego 12 marca 2013 r., w której skarżący wykazał całość działki nr 71 obr 38 o pow. 2,2413 ha i należny podatek w kwocie 350 zł płatny w czterech ratach po 88 zł tj. 15 marca, 15 maja, 15 września oraz 15 listopada 2013 r. (k.16-19). Analogiczną deklarację złożył Uniwersytet Jagielloński (k.6-9), przy czym decyzją z dnia 26 marca 2013 r. Prezydenta Miasta Krakowa zwolnił uczelnię z podatku rolnego za rok 2013 z tytułu posiadania użytków rolnych ujętych w deklaracjach na podatek rolny za 2013 r.
Z akt wynika również, że w związku z kierowanymi do skarżącego upomnieniami dotyczącymi płatności zaległości podatkowych za 2012 r., skarżący złożył 18 grudnia 2012 r. w Urzędzie Miasta K. pismo domagające się "wydania decyzji w przedmiotowej sprawie". W dniu 15 marca 2012 r. złożył ponaglenie wskazując, że ma to istotny wpływ na wysokość należności "w bieżącym roku podatkowym" (k.22). W odpowiedzi na wezwanie organu o sprecyzowanie wniosku skarżący zaznaczył m.in., że zwraca się z wnioskiem o rozstrzygnięcie w formie decyzji wysokości należnego podatku za 2012 r. i 2013 r. w stosunku do posiadanego areału tj. 2/3 powierzchni użytków wskazując, że kierowane upomnienia z 2012 r. oznaczają, że został obciążony nienależnym podatkiem – "który nie jest adekwatny w stosunku do faktycznego stanu posiadania..."(k.25).
Ponadto w dniu 12 kwietnia 2013 r. skarżący złożył korektę deklaracji za 2013 r. wyraźnie wskazując, że ma to związek z wniesionym zażaleniem na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (k.34-37). O tym fakcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zostało poinformowane odrębnym pismem skarżącego z dnia 15 maja 2013 r. (k.45-46).
W ocenie Sądu organy mylnie przyjęły, że skarżący poprzez złożenie pierwotnej deklaracji w istocie nie kwestionuje wysokości należnego podatku za 2013 r. Ponadto, wbrew sugestiom organów, brak jest dowodów, aby w dacie postanowienia organu I i II instancji całość należności za 2013 r. została zapłacona.
Skarżący wprawdzie złożył pierwotnie deklarację za 2013 r. z wykazaną całością powierzchni działki będącej w posiadaniu obu współwłaścicieli (skarżącego i Uniwersytetu Jagiellońskiego), ale też niemal od samego początku kwestionował wymiar należności. Organ I instancji właściwie nie pouczył skarżącego, że w tym celu należy złożyć korektę deklaracji – przyjął natomiast w postanowieniu z dnia 2 kwietnia 2013 r., że całość należności za 2013 r. została zapłacona, co nie wynika z akt sprawy (w tym okresie była zapłacona całość należności za 2012 r.). Tak ustalony w sposób błędny stan faktyczny stał się podstawą zastosowania w sprawie art. 165a Ordynacji podatkowej – organ bowiem uznał, że nie może prowadzić postępowania podatkowego w celu wydania decyzji, o której mowa w art.21 §3 Ordynacji podatkowej.
Błąd ten nie został dostrzeżony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które a priori przyjęło 1 lipca 2013 r. (data wydania zaskarżonego postanowienia), że całość należności za 2013 r. została zapłacona, pomimo, że nie upłynęły jeszcze terminy płatności dwóch ostatnich rat podatku. Organ pominął również fakt, że skarżący złożył korekty deklaracji za 2012 i 2013 r. potwierdzając swoje intencje kwestionowania wysokości należnego podatku.
W związku z powyższym Sąd doszedł do wniosku, że organy błędnie zastosowały w sprawie art. 165a Ordynacji podatkowej. Skarżący od początku bowiem kwestionował wysokość należnego podatku, a dodatkowo na etapie postępowania zażaleniowego złożył stosowne korekty.
W ponownym postępowaniu organy przeprowadzą postępowanie wymiarowe oraz ewentualnie w przedmiocie nadpłaty, o ile rzeczywiście całość należności za 2013 r. w wysokości pierwotnie deklarowanej została zapłacona przez skarżącego.
Sąd nie mógł natomiast odnieść się do merytorycznej kwestii tj. zasadności twierdzeń skarżącego, a to dlatego, że skarga dotyczyła postanowień o charakterze formalnym (odmawiających wszczęcia postępowania). Jedynie na marginesie Sąd zauważa, że aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych (zapadłe w podobnej sprawie ale dotyczącej podatku od nieruchomości) w sytuacji gdy jeden z współwłaścicieli korzysta ze zwolnienia podatkowego i spełnia warunki do zwolnienia z podatku nakazuje obliczać w ten sposób należny podatek, że "...od wysokości obowiązku podatkowego naliczonego od całej nieruchomości należy odliczyć, obliczając wymiar należnego podatku, kwotę, która wynika z opodatkowania części zwolnionej (wykorzystywanej przez podmiot zwolniony i odpowiadający zwolnieniu przedmiotowemu)" - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2013 r., II FSK 2096/11; dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
W związku z powyższym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Uchylenie postanowienia organu I instancji nastąpiło w trybie art.135 powołanej ustawy, zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Sąd więc zasądził na rzecz skarżącego kwotę 100 zł uiszczonego wpisu.