Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzjami z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] określił spółce z o.o. "[...]" zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za okres od lutego 2001 do maja 2001 r. Decyzje te zostały doręczone Spółce w sposób zastępczy i za datę doręczenia przyjęto -[...] czerwca 2002 r. Kwoty wynikające z wymienionych wyżej decyzji nie zostały zapłacone.
Prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec majątku spółki dotyczące innych należności podatkowych okazało się bezskuteczne. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2000r. Nr [...] zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialnym za zaległości podatkowe w podatku VAT za okres od lutego 2001r. do maja 2001r. spółki z o.o. "[...]" T. A. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego, decyzją z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] ustalił T. A. odpowiedzialnym całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe w podatku VAT spółki z.o.o. "[...]". Od przedmiotowej decyzji w dniu [...] października 2005r. Pan T. A. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie w dniu 12 grudnia 2005r. wydał decyzję Nr [...], którą uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem zastosowania prawidłowej podstawy prawnej w ponownie wydanym orzeczeniu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w związku z decyzją Dyrektora tut. Izby Skarbowej ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia w sprawie. Decyzją z dnia [...] marca 2006r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] orzekł o odpowiedzialności T. A. za zaległości podatkowe w podatku VAT spółki z.o.o. "[...]"za okres od lutego do maja 2001 r.
W złożonym odwołaniu Pan T. A. podniósł, iż organ podatkowy nie wykazał spełnienia przesłanek określonych w art. 116 §1 ustawy Ordynacja podatkowa. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazał bowiem majątek spółki, z którego egzekucja zaspokoi zaległości podatkowe.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 13.06.2006 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji uznając, iż postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo a w sprawie wystąpiły pozytywne przesłanki z art. 116 Ordynacji podatkowej. Zwrócono uwagę na fakt bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz na fakt, iż nie składano wniosków o ogłoszenie upadłości spółki, jak również nie wszczęto postępowania układowego. Natomiast w czasie gdy powstały przedmiotowe zaległości podatkowe członkiem zarządu spółki był T. A. Wyjaśniono również kwestię majątku wskazanego przez Skarżącego.
Mianowicie w toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego wcześniejszych zaległości dokonano zajęcia ruchomości stanowiącej własność spółki na łączną kwotę [...] zł. Część z tych ruchomości na kwotę [...] zł została sprzedana, pozostała część ruchomości została zabezpieczona i zmagazynowana w piwnicy dłużnika, do której jeden klucz posiadał sam Pan T. A., drugi klucz pozostał w posiadaniu Urzędu Skarbowego [...]. Zabezpieczona i zmagazynowana część ruchomości zaginęła i w tym przedmiocie postępowanie prowadzi Prokuratura Rejonowa dla [...] w K. Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił naruszenie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (DZ.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w stosunku do spółki "[...]" nigdy nie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności.
Tym samym nie wykazano, ewentualnej bezskuteczności postępowania egzekucyjnego. Powoływanie się przez organy podatkowe na rzekome czynności komornika sądowego również nie zasługuje na uznanie, albowiem w stosunku do spółki nie były podejmowane żadne czynności egzekucyjne również przez ten organ egzekucyjny
Zauważono również, iż w posiadaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] od czerwca 1999 roku znajdują się zajęte i odebrane ruchomości, których wartość - wg sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę w lipcu 1999 roku wyceny - wielokrotnie przewyższa wartość zaległości spółki. Fakt, iż po upływie ponad 7 lat od momentu zajęcia i odebrania tych ruchomości Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie potrafi wyjaśnić ich losu świadczy jedynie o wątpliwych kompetencjach tego organu. Skarżący podkreślił, iż nieudolna próba przerzucenia na niego odpowiedzialności za brak należytej staranności ze strony organu egzekucyjnego za zajęte i odebrane ruchomości winna stanowić powód najgłębszego zaniepokojenia oraz troski ze strony organu nadzoru. Zdaniem Skarżącego w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego naruszony został art. 122 w/wym. ustawy, albowiem pominięte zostały moje wnioski dowodowe zgłoszone pismem z dnia [...] stycznia 2006 r.
Na koniec Skarżący podważył prawidłowość naliczenia odsetek co w powiązaniu z brakiem wskazania sposobu obliczenia odsetek uniemożliwia ich weryfikację.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu pominięcia wniosku dowodowego z dnia [...] stycznia 2006 r. organ wyjaśnił, iż co prawda na dzienniku podawczym odnotowano wpływ pisma T. A. w dniu [...] stycznia 2006 r. jednakże pomimo zadekretowania go do Działu Egzekucji pismo to tam nie wpłynęło, i pomimo poszukiwań pisma nie odnaleziono.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje 0
Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Z kolei z § 2 wynika, że odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.
Zakresem przedmiotowym odpowiedzialności kategorii osób trzecich objęte są: zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, a także ich oprocentowanie i koszty postępowania egzekucyjnego.
Przesłankami orzekania o odpowiedzialności tych podmiotów są:
- a) powstanie zobowiązania w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki,
- b) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części,
- c) nie wykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku,
- d) nie wskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki. Analiza ww. przepisu wykazuje, iż jedną z przesłanek wyłączająca odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialności jest wskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającej zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki. W niniejszej sprawie w trakcie postępowania T. A. pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. wskazał mienie spółki, z którego jego zdaniem egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych. Wskazał bowiem ruchomości stanowiące własność spółki " [...] " zajęte i odebrane w czerwcu 1999 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji fakt ten zignorował. Organy przyznały, iż rzeczywiście dokonano zajęcia ruchomości stanowiącej własność spółki na łączną kwotę [...] zł. z czego jedynie część ([...] zł) została sprzedana. Z rozbrajającą szczerością stwierdziły jednak, iż zabezpieczona i zmagazynowana część ruchomości zaginęła. Nie przeszkodziło im to jednak na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie odpowiedzialności T. A. za zobowiązania spółki bez ustosunkowania się do tego jakie konsekwencje zaistniała sytuacja ma dla skarżącego. Ograniczono się jedynie do stwierdzenia, iż w tej sprawie toczy się postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową dla [...]. Zdaniem Sądu sytuację taka uznać należy za niedopuszczalną. Na organie bowiem ciąży obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. A więc dowody winny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza i ocena winna być dokonana w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu.
Jeżeli więc organy podatkowe podejrzewały, iż T. A. wskazane mienie usunął z pod dozoru organu egzekucyjnego co niewątpliwie miałoby wpływ na ocenę przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej kwestie te powinny rzetelnie wyjaśnić. Tymczasem organy podatkowe ograniczyły się jedynie do zainicjowania postępowania karnego i nie czekając na jego wyniki i nie mając wiedzy co dokładnie stało się z zabezpieczonym mieniem wydały niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie.
Stanowi to naruszenie art. 187 Ordynacji i jest wystarczająca przesłanką do uchylenia zaskarżonej decyzji. Tym bardziej, iż postępowanie karne zainicjowane przez Organy podatkowe zostało zakończone postanowieniem o umorzeniu śledztwa wobec stwierdzenia braku dostatecznych danych uzasadniających popełnienie przez T. A. przestępstwa z art. 300 § 2 kk. polegającego na udaremnianiu lub uszczuplaniu zaspokojenia wierzyciela przez dłużnika.
Natomiast ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu [...] czerwca 1999 r. poborcy skarbowi dokonali zajęcia ruchomości stanowiące własność spółki z o.o. "[...]". Z czynności tej sporządzono dwa protokoły zajęcia ruchomości obejmującej środki trwałe dłużnika, które ujęto w 18 pozycjach. Jednocześnie spisano protokół odebrania tych rzeczy. Jak ustaliła Prokuratura Rejonowa od momentu odebrania zajętych rzeczy stanowiących własność spółki, T. A. nie podejmował się obowiązków dozoru, jak również obowiązki te nie zostały mu powierzone ani również nie wyrażał na to zgody. A zatem z formalnego punktu widzenia ww. ruchomości o wartości ok. [...] zł były i są w dyspozycji organu egzekucyjnego, który w tym przypadku jest Naczelnik Urzędu Skarbowego.
Ruchomości te zostały wskazane przez T. A. jako mienie spółki "[...]" w ramach postępowania w sprawie odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Pomimo tego, iż na dzień wydania zaskarżonej decyzji egzekucja w ww. mienia była niemożliwa (mienie zaginęło) zdaniem sądu brak było podstaw do orzeczenia takiej odpowiedzialności. Podatnik nie może bowiem ponosić negatywnych skutków zaniedbań organu egzekucyjnego związanych z nieprawidłowym dozorem nad powierzonym mieniem. W takiej sytuacji uznać należy, iż podatnik prawidłowo wskazał mienie, z którego możliwym byłoby przeprowadzenie egzekucji, gdyby organ właściwie dozorował to mienie co było jego obowiązkiem. W przedmiotowym przypadku nie można bowiem oprzeć się tylko i wyłącznie na gramatycznej wykładni przepisu art. 116§ 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, gdyż prowadzi ona do skutków niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy.
W wyroku z dnia 8 stycznia 1993 r. (III ARN 84/92) Sąd Najwyższy stwierdził wyraźnie: "Wykładnia gramatyczne-słownikowa jest tylko jednym z przyjmowanych powszechnie w rozumowaniu prawniczym sposobów wykładni, a wnioski z niej płynące mogą być również często mylące i prowadzić do merytorycznie błędnych, niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy, a w końcu również do niesprawiedliwych i krzywdzących stronę procesu rezultatów. Dlatego też musi być ona uzupełniana wnioskami płynącymi z zastosowania innych rodzajów wykładni: historycznej, systemowej, funkcjonalnej, logicznej, a wreszcie - jeśli nie przede wszystkim - celowościowej, która w odniesieniu do indywidualnych spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych uznana jest za najodpowiedniejszą i najlepiej pro wadzącą do rozszyfrowania intencji i celów ustawodawcy".
Organy podatkowe kierując się zasadą dochodzenia do prawdy materialnej, mają w toku postępowania obowiązek, stosownie do art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Istotną rolę w tym procesie spełnia strona tego postępowania, która może żądać przeprowadzenia określonego dowodu. Skuteczność żądania jest uzależniona od spełnienia przesłanek z art. 188 Op. Zgodnie z tym przepisem z żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
Tymczasem organ drugiej instancji zignorował wniosek dowodowy podatnika w zakresie przesłuchania świadków w ogóle do niego się nie ustosunkowując. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wyjaśnił, iż wniosek z dnia [...].01. 2006 r. nie był mu znany. Przyznał natomiast, iż na dziennik podawczy Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...].
- 06. 2006 r. wpłynęło pismo T. A. dotyczące wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Pismo to zadekretowane do działu Egzekucji również zaginęło.
O ile można zrozumieć, iż w natłoku spraw, dużej liczby korespondencji może dojść do zagubienia pisma to jednak zwrócić należy uwagę, iż Skarżący w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podnosił zarzut pominięcia wniosku dowodowego. Sprawa ta na etapie postępowania odwoławczego również nie była wyjaśniana i została pominięta.
Zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego skutkującym wadliwość decyzji.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutu Skarżącego, iż nie wszczęcie postępowania egzekucyjnego do należności objętych zaskarżoną decyzją pozbawia organ podatkowy możliwości dochodzenia tej należności w postępowaniu o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Zdaniem sądu materiał zgromadzony w trakcie szeregu postępowań w innych sprawach potwierdził w sposób nie budzący wątpliwości bezskuteczność postępowania egzekucyjnego z majątku spółki. A zatem ustalanie sytuacji majątkowej spółki było tylko powielaniem wcześniejszych ustaleń i byłoby sprzeczne z ekonomiką postępowania.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w/w ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.