Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. P. – K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10.06.2015r., Nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.P.-K ur. w 1970r. jest rencistą z I grupą inwalidzką, przyznaną z powodu jaskry, praktycznie nie widzi. Po śmierci matki w dniu 06.07.2015r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe.
Wnioskodawca otrzymuje rentę socjalną w wysokości 458,13 zł. oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł., miesięcznie. Jego dochód w 2014r. wyniósł 8 489,74 zł.
Jego miesięczne wydatki obejmują: opłatę za mieszkanie – ok. 673,19 zł., opłatę za energię elektryczną – 56,84 zł., opłatę za gaz – 25 zł., opłatę za telefon – 30 zł., koszty leków – ok. 50 zł. Strona skarżąca stara się też spłacać kredyt w wysokości 134 zł., miesięcznie.
Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania, stanowiącego odrębna własność lokalu, o pow. ok. 46,70 m2, nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Nie jest też właścicielem samochodu.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).
Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia pełnomocnika.
Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 28.11.2014r. ustanowił dla J.P.-K. adwokata. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył natomiast dla wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata T.S. który reprezentuje zresztą stronę do tej pory. Stąd też rozpoznanie wniosku w tej części stało się zbędne i należało umorzyć postępowanie w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata.
W rezultacie więc, rozpatrywanie przedmiotowego wniosku zasadne jest tylko w części zwolnienia od kosztów sądowych.
Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja nie daje natomiast, zdaniem orzekającego, możliwości uiszczenia przez nią jakichkolwiek kosztów sądowych. Wnioskodawca jest osobą niedowidzącą, bez żadnych zasobów pieniężnych. Otrzymuje niewysoką rentę i zasiłek pielęgnacyjny. Po śmierci matki świadczenia te nie wystarczają już na pokrycie bieżących kosztów utrzymania J. P. – K. Wcześniej prowadził on bowiem wspólne gospodarstwo domowe z matką, która otrzymywała emeryturę w wysokości 980 zł., miesięcznie. Poczynienie w tej sytuacji jakichkolwiek oszczędności przez wnioskodawcę na pokrycie kosztów sądowych jest więc praktycznie niemożliwe.
Działając wobec tego w oparciu o zasadę aby nie ograniczać stronie skarżącej prawa do sądu, orzekający przychylił się do wniosku J.P.-K., w tym zakresie.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) orzekający zwolnił wnioskodawcę od kosztów sądowych a w zakresie ustanowienia adwokata postępowanie zostało umorzone, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7) w zw. z art. 249a w/w ustawy.