Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 05.07.2012r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" K.R. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną W. R. ur. w 1973r., córką K. R. ur. w 1991r. i synem A. R. ur. w 1993r.
K. R. prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje ok. 15 000 zł, miesięcznie. Żona nie pracuje, K. R. studiuje w trybie dziennym a syn ma zamiar podjąć studia w trybie zaocznym.
Wnioskodawca jest właścicielem; mieszkania o wartości 150 000 zł., obciążonego hipoteką z tytułu zaciągniętego kredytu, samochodów towarowych służących do prowadzenia jego działalności gospodarczej oraz samochodu osobowego, na który zaciągnięty został kredyt.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).
Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r., sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11).
Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma natomiast znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzekającego podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
K. R. ma wprawdzie na utrzymaniu czteroosobową rodzinę, podkreślić jednak trzeba, że uzyskiwane przez niego zarobki są na tyle wysokie, że nie można w tym przypadku mówić o znamionach ubóstwa czy nawet biedy, które predestynowałyby do przyznania prawa pomocy. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13.09.2011r. (Dz.U. z 2011r., nr 192, poz. 1141) minimalne wynagrodzenie za pracę w 2012r. wynosi 1500 zł. tymczasem miesięczny dochód wnioskodawcy opiewa na sumę ok. 15 000 zł. co czyni możliwym poczynienie przez niego oszczędności na koszty sądowe w postaci wpisu od skargi, nawet na poziomie 4472,26 zł., jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie. Nie są też znane żadne przeciwwskazania aby żona wnioskodawcy, która jest kobietą młodą, podjęła pracę zarobkową jeżeli zdaniem K. R. wyżej wymieniona kwota dochodu nie pozwala mu na partycypację w kosztach sądowych.
Stwierdzić należy więc, iż w świetle w/w okoliczności, na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych, jest niezasadne.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270).