Uzasadnienie
M.M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną L.M.. Miesięczny dochód rodziny wynosi 1.080,28 zł i stanowi go renta wnioskodawcy. W skład majątku M.M. wchodzi działka wielkości 27 arów w M.Wyżnej obciążona hipoteką kaucyjną na rzecz R. (wymagana kwota do zapłaty 256.885 zł) i innych wierzycieli. Nie posiada on innych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Zamieszkuje w domu swojej mamy emerytki. W rubryce "wierzytelności" skarżący wpisał "Firma Leasingowa T. [...] ".
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Jedynym źródłem jego utrzymania jest renta, która musi wystarczyć na pokrycie kosztów utrzymania skarżącego i jego żony. Małżonka jest bowiem osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. M.M. od wielu lat leczy się psychiatrycznie i obecnie przebywa w szpitalu w K. Nie może podjąć żadnej pracy, a każde obciążenie renty spowoduje brak środków do życia. Na leczenie przeznacza w miesiącu kwotę 150 zł, a za media płaci 150 zł.
Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżący przedłożył następujące dokumenty: zaświadczenie o pobycie w szpitalu z dnia 18 stycznia 2017 roku, kopię przekazu pocztowego z potwierdzeniem wypłaty renty za grudzień 2016 roku w kwocie 1.088,28 zł oraz kopię potwierdzenia z dnia 22 listopada 2016 roku przyjęcia przez L. M. terminu stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Mając na uwadze przedstawioną we wniosku sytuację skarżącego, należy stwierdzić, że uiszczenie kosztów sądowych przekracza jego aktualne możliwości finansowe. Jedynym źródłem utrzymania M.M. jest niewysokie świadczenie rentowe w kwocie 1.088,28 zł. Kwota ta przypada na dwie osoby, bowiem małżonka skarżącego nie osiąga żadnych dochodów, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący jest osobą schorowaną, od wielu lat pozostającą w leczeniu, z czym wiążą się dodatkowe wydatki obciążające budżet rodziny. Wnioskodawca nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Nieruchomość, której jest właścicielem, od 1998 roku obciążona hipoteką kaucyjną, nie przynosi wnioskodawcy żadnych dochodów.
W przedstawionej sytuacji poniesienie kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie i bliskim minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącego prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.