Wyrok WSA w Krakowie z 22 kwietnia 2004 r., I SA/Kr 151/04

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu l kwietnia 2004r.

Sprawa

sprawy ze skargi Firmy F. Spółka z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 2.01.1996r Nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J. W. koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złote). III. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej F. sp. z o.o. koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych). IV. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę [...] zł ([...] złote) tytułem wpisu sądowego, który nie został uiszczony przez F. Spółka z o.o.

Skład

Przewodniczący Sędzia: Sędziowie
NSA Józef Gach (spr) NSA Grażyna Jarmasz Asesor WSA Anna Znamiec Iwona Sadowska - Białka protokolant

Uzasadnienie

W wyniku kontroli z dnia 19.11.1993r. Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określiła Przedsiębiorstwu Handlowemu C. w B. opłatę skarbową w łącznej kwocie [...] starych zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Jako podstawę prawną wskazała art. 10 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 31.01.1989r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 ze zm.) i § 67 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2.10.1991 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz. U. Nr 90, poz. 405 ze zm.) a jako podstawę faktyczną - nie uiszczenie opłaty skarbowej od udzielonych i otrzymanych pożyczek.

Od powyższego wyniku właściciel w/w przedsiębiorstwa J. W. złożył żądanie skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.

Urząd Skarbowy w G. po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w decyzji nr [...] z dnia [...].1995r. dokonał wymiaru opłaty skarbowej dla J. W. w kwocie [...] st. zł. (a po denominacji [...] zł). Jednocześnie organ ten przyjął, że na zasadzie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej solidarnie odpowiadają pożyczkobiorcy za następujące części tej kwoty, tj. odpowiednio F. sp. z o.o. [...] st. zł (a po denominacji [...] zł) i C. w Z. [...] st. zł (a po denominacji [...] zł).

Organ l instancji przyjął, że wypłaty kwot [...] zł i [...] zł nie mogą być zakwalifikowane jako przedpłaty, gdyż następowały pomimo braku dostaw papierosów i ich rozliczeń.

Decyzją nr [...] z dnia [...].1996r. Izba Skarbowa - po rozpatrzeniu odwołania od wymienionej decyzji Urzędu Skarbowego w G. w części dotyczącej ustalenia opłaty skarbowej w kwocie [...] zł od pożyczek udzielonych w 1992r. przez C. sp. z o.o. w Z. Spółce C. w B. - uchyliła decyzję w tej części i orzekła tę opłatę w kwocie [...] zł.

Decyzją nr [...] z dnia [...].1996r. Izba Skarbowa - po rozpatrzeniu odwołania od wymienionej decyzji Urzędu Skarbowego w G. w części dotyczącej ustalenia opłaty skarbowej w kwocie [...] zł od umowy pożyczki udzielonej w 1992r. przez Spółkę C. w B. F. Sp z o.o. w K. - utrzymała w mocy decyzję w tej części.

Wyrokiem z dnia 18.07.1996r. sygn. akt. l S.A./Kr 238/96 i l SA/Kr 192/96 NSA OZ Kraków stwierdził nieważność pierwszej z wymienionych decyzji Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji w części dotyczącej C. sp. z o.o. w Z., a w pozostałym zakresie decyzje tych organów uchylił. Z uzasadnienia wyroku wynika, że decyzja ta została skierowane do C. sp. z o. o. w Z. zamiast do J. M. właściciela przedsiębiorstwa C. w Z. Brak zaś tu było następstwa prawnego. Do rozpatrzenia pozostała skarga na drugą z wymienionych decyzji Izby Skarbowej, w której J. W. i F. sp. z o.o. w K. (a obecnie w R.) wnieśli

1. o stwierdzenie jej nieważności wraz z poprzedzającą decyzją organu l instancji, jako wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej (§ 8 ust. 1 pkt 4 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lutego 1992r. w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych (Dz. U. Nr 16, poz.
2. względnie

2. o uchylenie tych decyzji z powodu naruszenia art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 78, art. 81 i art. 167 § 1, § 3 i § 6 k.p.a. polegające na: nie zapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności nie zapewnieniu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przy jednoczesnym doręczeniu wyniku kontroli tylko jednej z nich, oraz nie uwzględnieniu wniosków dowodowych stron.
3. Przepisów art. 720 k.c., art. 7 i 77 k.p.a. w ten sposób, że wskutek niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wyprowadzono wniosek, że pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy pożyczki.

Z uzasadnienia skargi wynika, że skoro umowa pożyczki wiązała się z prowadzoną działalnością gospodarczą, stron to własność miejscową w sprawie należało ustalić według siedziby jednej z nich.

Gdy chodzi o meritum sprawy, to organy skarbowe pominęły fakt, że również F. sp. z o.o. było dostawcą papierosów. Wynika to nie tylko z umów ich dostawy, lecz i z ustalenia obrotów handlowych z tego tytułu między tymi stronami.

Zamówienia, o których mowa w tych umowach były składane ustnie albo telefonicznie. Inną jest natomiast kwestią, że nie zawsze doszło do ich realizacji. W tym zakresie decydujący głos mieli producenci papierosów ze względu na swoją monopolistyczną pozycję.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko wyjaśniła, że umowy dostawy papierów, na które powołują się strony w skargach są wątpliwym dowodem w sprawie, ponieważ nie były one udostępnione inspektorowi kontroli skarbowej. Ponadto w aktach sprawy nie ma zamówień, o których mowa w tych umowach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 4 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lutego 1992r. w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych właściwość tę w sprawach opłaty skarbowej ustała się według miejsca zamieszkania lub siedziby jednej ze stron tej umowy. W sprawie stronami tymi byli J. W. zam. w G. i F. sp. z o.o. z ówczesną siedzibą w K.. Na nich bowiem jako odpowiednio osobie fizycznej i osobie prawnej zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej ciążył solidarnie obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej od umowy pożyczki. Natomiast przedsiębiorstwo handlowe C., które prowadził J. W. było tylko przedsiębiorstwem w znaczeniu przedmiotowym (art. 551 kc) i jako takie mogło być jedynie przedmiotem stosunków prawnych tj. abstrakcyjnego (zwanego "obowiązkiem podatkowym") i konkretnego (zwanego "zobowiązaniem podatkowym"

Nie jest również zasadny zarzut skargi co do nie zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, gdyż zostały one zawiadomione o jego wszczęciu. Stąd F. sp. z o.o. wzięła udział w postępowaniu podatkowym, a nawet złożyła wyjaśnienia w dniu [...].1995r.

Z kolei J. W. w dniu [...].1995r. został zapoznany z projektem wymiaru opłaty skarbowej.

Natomiast za zasadny należy uznać zarzut skargi co do nie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania stron na okoliczność treści oświadczeń woli stron, które złożyły i które budzą istotne wątpliwości.

Nie wystarcza tu oparcie się przez organy skarbowe tylko na fakcie dokonania przez J. W. w dniu [...].1992r. przekazanie kwoty [...] st. zł na rzecz F. sp. z o.o. w sytuacji, gdy pierwszy na koniec kwietnia 1992r. miał do drugiej wierzytelność za dostarczone papierosy w kwocie [...] zł.

Organy te nie wzięły bowiem pod uwagę tego, że na koniec miesiąca maja 1992 r. stan wierzytelności ogółem J. W. do F. wynosił [...] zł. Oznacza to, że F. spłacił w miesiącu maju kwotę [...] st. zł ([...] + [...]) - [...] = [...] st zł. Dane te jednak wynikają z akt karno - skarbowych.

W aktach podatkowych znajdują się tyko dwa polecenia przelewu wystawione przez F. w dniu [...].1992r. z adnotacją "zapłata za papierosy", bądź "zapłata za towar" W aktach karno- skarbowych przelewów tych jest więcej. Stąd jasnym staje się dlaczego organy podatkowe nie były w stanie ustosunkować się do niektórych twierdzeń stron skarżących.

W związku z tym przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy skarbowe celowym byłoby dopuszczenie także dowodu z akt karno skarbowych.

Zatem skoro organy skarbowe nie zebrały materiału dowodowego w sprawie w sposób wyczerpujący, to ich ustalenia faktyczne należy uznać za dowolne i przez to naruszające z art. 80 kpa. Powyższe uchybienie mogło przy tym mieć istotny wpływ na wynik sprawy co powoduje, że skarga jest uzasadniona.

Na marginesie sprawy zwrócić należy, że Sąd Rejonowy wyrokiem sygn. akt [...] z dnia [...].1998r. uniewinnił J. W. od zarzutu popełnienia przestępstwa karno- skarbowego polegającego na uszczuplenie opłaty skarbowej od umów pożyczki.

Wyrok ten Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił w ten sposób, że postanowieniem sygn. akt l SA/Kr 191/96 z dnia 11.02.2004r. podjął zawieszone postępowanie sądowe. Natomiast Sąd nie uznał, aby dopuszczenie dowodu z tych akt mogło doprowadzić do przyśpieszenia załatwienia niniejszej sprawy. W postępowaniu tym bowiem m.in. inne strony niż J. W. zostały przesłuchane jako świadkowie. Taka instytucja nie jest znana kontroli skarbowej ani postępowaniu podatkowemu. W związku z tym nie można w tych postępowaniach dołączyć do akt podatkowych uwierzytelnionych protokołów z przesłuchania w/w osób. Zatem w postępowaniu podatkowym należy przesłuchać te osoby w charakterze stron (art. 86 k. p.a.)

Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 207 § 1 pkt 3i art. 208 kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.