Uzasadnienie
Skargą z dnia 27 października 2008 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzja ostateczna Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 września 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 lipca 2008 r. w sprawie ustalenia podatku od spadku.
Skarga została sporządzona i podpisana przez pełnomocnika – A.K.-J.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 listopada 2008 r. A.K.-J. została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 2 grudnia 2008 r. Pismem z dnia 3 grudnia 2008 r. A.K.-J. wniosła o przedłużenie terminu do złożenia pełnomocnictwa do 14 dni, ponieważ reprezentowana przez nią osoba przebywa w USA i obieg korespondencji potrwa dłużej niż 7 dni.
Następnie w załączeniu do pisma z dnia 15 grudnia 2008 r. będącego odpowiedzią na wezwanie z dnia 26 listopada 2008 r. zostało przesłane pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą dla A.K.-J.
Sąd wystosował do pełnomocnika skarżącej pismo z dnia 16 grudnia 2008 r. zawierające informację o braku podstawy prawnej do przedłużenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi oraz pouczenie o możliwości wystąpienia w przypadku uchybienia terminu z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przesyłka pocztowa zawierająca przedmiotowe pismo, pomimo dwukrotnego awizowania pod adresem zamieszkania A.K.-J. (w dniach 23 i 31 grudnia 2008r.) nie została podjęta.
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę, wskazując, że skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przesyłka pocztowa zawierająca odpis tego postanowienia, pomimo dwukrotnego awizowania pod adresem zamieszkania A.K.-J. (w dniach 17 i 25 marca 2009r.) nie została podjęta.
W dniu 19 kwietnia 2012r. A.K.-J. skierowała do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej. Jak wyjaśniła w uzasadnieniu, przez okres ponad 3,5 roku nie otrzymała żadnej korespondencji z Sądu, a przy tym czekała cierpliwie na rozpoznanie jej sprawy. Dopiero w dniu 12 kwietnia 2012r. zaniepokojona przedłużającym się stanem niepewności zatelefonowała do Sądu dowiadując się o zapadłym w sprawie rozstrzygnięciu i kierowanych do niej pismach. Autorka wniosku podkreśliła, że nie otrzymała też wspomnianego w postanowieniu o odrzuceniu skargi awizo z poczty, gdyby bowiem tak było już w grudniu 2008r. wystąpiłaby ze stosowną inicjatywą przywrócenia terminu. Tymczasem o zaistniałej sytuacji dowiedziała się dopiero we wspomnianej dacie 12 kwietnia 2012r., po czym niezwłocznie wystąpiła ze skargą na działania Poczty Polskiej S.A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 88 powołanej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu, który jest spóźniony lub niedopuszczalny z innych przyczyn podlega odrzuceniu.
Mając na uwadze naświetlone wyżej okoliczności sprawy, podkreślić należy, że A.K.-J. była świadoma uchybienia terminowi jeszcze w grudniu 2008r., co wynika jednoznacznie z samego faktu sformułowania przez nią żądania przedłużenia terminu do złożenia pełnomocnictwa. Skoro w dniu 16 grudnia 2008r. nadała na poczcie przysyłkę zawierającą pełnomocnictwo, którego dotyczyło wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, to najpóźniej w tym właśnie dniu zaczął biec siedmiodniowy termin o jakim mowa w przepisie art. 87 § 1 p.p.s.a. (tj. ustała przyczyna uchybienia terminowi), a w konsekwencji najdalej 23 grudnia 2008r. upływał on w sposób ostateczny. Wniosek skierowany do Sądu po upływie trzech lat jest zaś w oczywisty sposób spóźniony.
Dodatkowo, trudno uznać przytoczone we wniosku przyczyny uchybienia terminowi za przypadek wyjątkowy w rozumieniu art. 87 § 5 p.p.s.a. Dokonując takiej oceny przedstawionych okoliczności Sąd miał przede wszystkim na względzie fakt, że – stosownie do wyjaśnień samej autorki wniosku - pomimo braku jakiejkolwiek korespondencji z Sądu dotyczącej sprawy czekała ponad trzy lata by zwrócić się z pytaniem o stan sprawy. Z drugiej strony przesłanki uzasadniającej zaistnienie "wyjątkowego przypadku" nie można wywodzić z braku faktycznego pouczenia strony o braku podstawy prawnej do przedłużenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi oraz pouczenie o możliwości wystąpienia w przypadku uchybienia terminu z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, skoro strona nie otrzymawszy żadnej odpowiedzi na swój wniosek o przedłużenie terminu przeszła nad tym do porządku dziennego, niepodejmując żadnych kroków w kierunku poznania przyczyn braku odpowiedzi, chociażby przez telefoniczne zapytanie, jak to uczyniła dopiero w dniu 12 kwietnia 2012r.
Niemniej istotnym jest w tym kontekście, że doręczenie przesyłki zawierającej pouczenie, jak i skargi potwierdzane było każdorazowo sporządzonym przez doręczyciela zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nie ulega zaś wątpliwości, iż powstałe wskutek zapisków osoby doręczającej korespondencję świadectwo faktu i daty awizowania przesyłki ma charakter dowodu prima facie, co oznacza, że kreuje swoiste domniemanie prawidłowości doręczenia, to jednak jego zakwestionowanie w toku niniejszego postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu niewątpliwie wymaga uwiarygodnienia okoliczności przeciwnych. W tym miejscu odwołać się można mutatis mutandis do wypowiedzi Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 30 kwietnia 1998r., sygn. akt III CZ 51/98 zapadłym na gruncie procedury cywilnej, zgodnie z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki sądowej jest urzędowym dokumentem potwierdzającym fakt i datę doręczenia.
Osoba, która twierdzi, że doręczenia dokonano w innej dacie, tudzież w ogóle go nie dokonano - powinna tę okoliczność udowodnić. Tymczasem w warunkach niniejszej sprawy twierdzenia A.K.-J. oparte na jej wiedzy nie znajdują potwierdzenia w żadnych innych okolicznościach o charakterze zobiektywizowanym.
W tej sytuacji uznać należy, iż wniosek ten podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny (por. postanowienia NSA z dnia 22 stycznia 2009 roku, II OZ 26/09; z dnia 28 listopada 2008 roku, II OZ 1258/08; z dnia 27 października 2008 roku, I FZ 398/08; z dnia 16 października 2008 roku, II FZ 442/08; z dnia 3 września 2008 roku, I FZ 350/08, źródło: orzeczenia.nsa.gov.pl). Kwestia dopuszczalności przywrócenia terminu po upływie roku od jego uchybienia stanowi przesłankę dotyczącą postępowania, należy więc do warunków dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, a nie do przesłanek merytorycznych, a więc do warunków zasadności wniosku. Skoro istnienie wyjątkowego przypadku należy do przesłanek dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, jej brak powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 p.p.s.a., a nie oddaleniu (por. J. Jagieła, Przegląd Sądowy 2000/7-8 str. 176).
Odpowiadając natomiast na wątpliwości dotyczące długości terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wyjaśnić należy, że przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. – ustanawiający wspomniany siedmiodniowy termin - ma zastosowanie do wszystkich pism w sprawie, z tym że pouczenie o rygorze pozostawienia pisma bez rozpoznania ma miejsce wtedy, gdy ustawa nie stanowi inaczej. Jeżeli braki ma pismo będące skargą, przewodniczący, wzywając do uzupełnienia braków takiego pisma, poucza o rygorze odrzucenia skargi, a nie pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na zasadzie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.