Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T.W. o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 16.07.2012r., nr [...], w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2008r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów T.W. ur. w 1952r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej matki – W.W. ur. w 1930r. Zameldowany jest on w lokalu, w którym mieszka matka. Mieszkanie to stanowi lokal zastępczy a 11 grudnia 2012r. odbyć się ma rozprawa w sprawie o eksmisję. T. W. otrzymuje rentę w wysokości 856,92 zł., miesięcznie, netto. W 2011r. z tego tytułu uzyskał 16 250,76 zł. dochodu. Wnioskodawca podnosi, iż pieniądze z tego świadczenia nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb w zakresie żywności, odzieży i leków a konieczność całodobowej opieki nad chorą matką uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Jedyna kwota, którą udało mu się wygospodarować wynosi 100 zł., i została ona wpłacona na poczet opłat w niniejszej sprawie.
Strona skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości czy przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Nie posiada też żadnych oszczędności.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie przyznania skarżącemu prawa pomocy (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04).
T. W. jest osobą niezamożną, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Otrzymuje wprawdzie co miesiąc stały dochód w postaci emerytury, świadczenie to jest jednak wydawane na bieżące potrzeby. Podkreślić też trzeba, że pieniądze te często nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb żywnościowych czy farmakologicznych a konieczność stałej opieki nad matką uniemożliwia mu podjęcie pracy. Stąd też sytuacja ta predestynuje wnioskodawcę do przyznania prawa pomocy. Nie można jednak pominąć faktu, że T. W. zdołał zaoszczędzić kwotę 100 zł., którą wpłacił tytułem opłat w niniejszej sprawie. Kwota ta odpowiada natomiast wysokości wpisu od skargi w niniejszym postępowaniu (por. §1 pkt. 1 Rozporządzeni Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi,Dz. U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193 z p.zm.). Uiszczenie jej zatem umożliwia rozpoznanie merytoryczne wniesionej skargi.
Biorąc więc pod uwagę interes fiskalny Państwa i zasadę partycypacji strony skarżącej w kosztach postępowania w miarę jej możliwości finansowych, orzekający oddalił wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przyjmując natomiast, iż kwota 100 zł., jest jedyną sumą którą wnioskodawca jest w staniu uiścić na obecnym etapie postępowania, przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1, art. 245§1-3, art. 246§1 pkt. 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2012r. poz.270)