Uzasadnienie
Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 lipca 2014 roku w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego skarżąca E.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem W.M.. Ich miesięczny dochód wynosi 1.876,05 zł i stanowi go świadczenie emerytalne wnioskodawczyni w wysokości 1.416,05 zł i renta MSW jej syna w wysokości 460 zł. E.M. nie posiada żadnego majątku, nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy strona podniosła, iż utrzymuje się jedynie z emerytury. Posiada dłużników, ale bez prawomocnego nakazu zapłaty. E.M. została oszukana przez firmę F., na kwotę wielokrotnie przewyższającą wszystkie jej długi. Obecnie ponosi koszty kilku egzekucji komorniczych (Km 1524/13, Km 193/14). Miesięczne koszty utrzymania rodziny przedstawiają się następująco: utrzymanie około 1.100 zł, koszty lekarstw to ok.400 zł, żywność 400 zł. Strona zamieszkuje w mieszkaniu, które sprzedała swojej synowej S. Miało to na celu zrealizowanie projektu zakupu nowego mieszkania poprzez firmę F. Przez oszustwo, którego jest ofiarą, nie posiada środków finansowych, a do spłacenia pozostaje rata bankowa w wysokości 1.700 zł. W spłacie kredytu pomaga rodzina.
Odnosząc się do zarządzenia referendarza sądowego wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca poinformowała, że prowadzi gospodarstwo domowe również z synową S. M. oraz wnukiem M. M.. Zarówno skarżąca, jak i jej synowa nie posiadają konta bankowego. Konto skarżącej zostało zlikwidowane po zajęciu przez komornika z uwagi na rosnące koszty, zaś konto S. M. zostało zamknięte z uwagi na zadłużenie i zajęcia komornicze. Skarżąca, ani jej syn i synowa nie posiadają lokat bankowych. Do pisma załączone zostały kpie następujących dokumentów: przedruku z [...], zeznania PIT-37 za 2013 rok E. M. (przychód: 28.823,44 zł), zeznania PIT-36 za 2013 rok W. M. (przychód: 23.507,40 zł), zeznania PIT-37 za 2013 rok S. M. (przychód: 19.200,00 zł), historii z rachunku bankowego W. M. za okres od 22 lipca do 22 października 2014 roku (saldo: -13.853,45 zł), przekazu pocztowego emerytury E. M. za października 2014 roku w kwocie 1.416,05 zł oraz zaświadczenia pracodawcy JMP Sport J.P. z dnia 24 października 2014 roku o zatrudnieniu i wynagrodzeniu S. M. (średnie miesięczne wynagrodzenie netto to 1.242,20 zł).
W piśmie z dnia 1 grudnia 2014 roku pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że wpłata kwoty 2.000 zł na konto bankowe nie jest dochodem ani E. M., ani W. M.. Jest to przelew z obcego konta, który ma zapewnić minimalny wpływ na rachunek, aby utrzymać jedyne konto dla całej rodziny i nie doprowadzić do wypowiedzenia kolejnego kredytu (w tym przypadku odnawialnego w PKO). J.B. jest znajomym rodziny, który zapoznał ich z firmą F. Aktualnie prowadzone jest wobec niego śledztwo, a E. M. oraz W. i S. M. są pokrzywdzonymi. Skarżąca uzgodniła z J. B., że ten będzie co miesiąc przelewał kwotę 2.000 zł, która będzie zarejestrowana na rachunku jako wpływ, a następnie jest oddawana, bądź pożyczana "na przeżycie". W sierpniu 2014 roku W. M. pożyczył od znajomego kwotę 21.600 zł na zapłatę zobowiązań, "które już nie mogły dłużej czekać". Pełnomocnik skarżącej podał, iż koszty mieszkania, energii elektrycznej i wyżywienia wynoszą 1.200 zł, koszt raty hipotecznej 1.400 zł, a wydatki na leki 300 zł. Rodzina ma zaległości w płatnościach czynszu za mieszkanie na kwotę ok. 5.000zł.
Do pisma załączone zostały kopie następujących dokumentów: zawiadomienia z dnia 20 października 2014 roku o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwanie do zapłaty długu, umowy pożyczki pieniężnej z dnia 18 sierpnia 2014 roku, pięciu odcinków płatności za energię elektryczną opiewających na kwoty 50,85 zł (jeden) i 172,61 zł (pozostałe), dowodów wpłaty czynszu w kwocie 509,46 zł na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w N..
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
W ocenie orzekającego E. M. uwiarygodniła, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.416,05 zł netto miesięcznie. Pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym syn i synowa osiągają dochody w wysokości odpowiednio 460,15 zł i 1.242,20 zł. Łączny dochód czteroosobowej rodziny wnioskodawczyni wynosi zatem 3.118,40 zł, co oznacza, że na osobę w rodzinie przypada kwota 779,60 zł. Są to dochody na tyle niskie, że w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania członków rodziny skarżącej. Wnioskodawczyni, ani żadna z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Saldo rachunku bankowego W. M. jest ujemne i na dzień 22 października 2014 roku wynosiło -13.853,45 zł. Spłacie podlega także zaciągnięty przez S. M. kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata wynosi 1.407,70 zł. W takiej sytuacji wygospodarowanie przez stronę nawet niewielkich kwot na pokrycie kosztów sądowych może być bardzo utrudnione
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.