Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2015 r. nr [...] na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.Dz.U. z 2013 r. poz. 267), art. 17, art. 18, art. 27 § 1 pkt 9 oraz art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych przez S.R. zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W jego uzasadnieniu organ wskazał, że prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku S.R. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 6 listopada 2014r. nr [...] wystawionego przez Wojewodę M. na należność z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowego.
Ponadto organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 lutego.2015r. nr [...] wystawionego przez P. SA z tytułu opłaty abonamentowej RTV. Organ wskazał, że tytuł wykonawczy nr [...] został doręczony w dniu 19 stycznia 2015r., a tytuł wykonawczy nr [...] w/wymieniony odebrał osobiście w dniu 19 marca 2015r., natomiast zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc nieistnienie obowiązku, zobowiązany złożył pismem z dnia 22 maja 2015 r., przy czym powyższe zarzuty egzekucyjne strona skierowała do Sądu Rejonowego w W., który następnie przekazał je organowi egzekucyjnemu. Oceniając powyższe organ egzekucyjny stwierdził, że przedmiotowe zarzuty zostały złożone po ustawowym terminie do ich wniesienia, co musiało skutkować odmową wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie S.R. podnosząc naruszenie przez organ egzekucyjny art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oraz art. 61 a § 1, art. 6, art. 9 i art. 11 Kpa., wniósł o merytoryczne rozpatrzenie zarzutów egzekucyjnych, z uwagi na nieistnienie obowiązku. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany podniósł, że organ egzekucyjny nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o doręczeniu tytułów we wskazanych terminach. Zobowiązany zaznaczył też, iż niezgodne ze stanem faktycznym są twierdzenia o doręczeniu ich w dniu 19 stycznia 2015r., oraz w dniu 19 marca 2015r.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu powyższego zażalenia działając na podstawie z art. 18, art. 17 oraz art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zarzuty, o których mowa w art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, są środkiem zaskarżenia, który służy na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wyłącznie zobowiązanemu. Jest to dla strony podstawowy środek obrony przed niezgodnym z prawem wszczęciem egzekucji do jej majątku. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wynika to z treści art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera m. in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Uchybienie terminu - nawet jednodniowe - do złożenia zarzutów czyni więc czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną. Organ wskazał także, iż z akt sprawy wynika, że kopia tytułu wykonawczego z dnia 6 listopada 2014r. nr [...] wystawionego przez Wojewodę M. na należność z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowego została doręczona w dniu 19 stycznia 2015r. pełnoletniemu domownikowi A.R., która zobowiązała się przekazać przesyłkę zobowiązanemu (potw. odbioru w aktach). Natomiast kopia tytułu wykonawczego z dnia 16 lutego 2015r. nr [...] wystawionego przez P. SA została odebrana przez zobowiązanego osobiście w dniu 19 marca 2015r. (w aktach znajduje w/w tytuł, gdzie w kolumnie H. znajduje się podpis strony). Siedmiodniowy termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego upłynął zatem odpowiednio dla poszczególnych tytułów w dniu 26 stycznia 2015r. i w dniu 26 marca 2015r. Natomiast podanie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne wpłynęło do Sądu Rejonowego w W. w dniu 27 maja 2015r., a więc po ustawowym terminie.
Odpowiadając na zarzut strony, iż organ egzekucyjny nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń zawartych w zaskarżonym postanowieniu, organ stwierdził, że taka argumentacja strony jest niezgodna z dokumentami znajdującymi się w aktach spawy, o których była mowa powyżej. Natomiast S.R. w złożonym zażaleniu nie powołał żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. W tej sytuacji, zd. organu, zasadne było wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w trybie art. 61a § 1 Kpa. Przepis ten stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61 a § 1 Kpa należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. tak jak w przedmiotowej sprawie upływ terminu do złożenia zarzutów, stanowiący brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Dlatego też, zd. organu, organ I instancji prawidłowo zastosował art. 61a Kpa w niniejszej sprawie, odmawiając wszczęcia postępowania, gdyż zarzuty zostały złożone po terminie. Naczelnik Urzędu Skarbowego uzasadnił swoje rozstrzygnięcie przytaczając dowody odnoście terminu doręczenia tytułów wykonawczych. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca dokładnie określił termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, iż przedmiotowe zarzuty winny zostać złożone w ustawowo określonym terminie, a nie w dowolnym. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie administracyjnym np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24.11.2010r. sygn akt [...], w którym sąd stwierdził, iż dokonaną przez stronę czynność zgłoszenia zarzutów po upływie 7 dniowego terminu organ egzekucyjny powinien uznać za bezskuteczną.
Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 6, art. 9 i art. 11 Kpa, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w trakcie postępowania zbadano, kierując się między innymi zasadami ogólnymi o których jest mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego, czy złożone przez stronę zarzuty były zgłoszone w terminie. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego strony miała możliwość udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania, co dawało jej możliwość przeglądania akt egzekucyjnych i składania wyjaśnień oraz wniosków. Zgodnie z art. 10 § 1 Kpa, strona ma prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji należy jej umożliwić wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Procedura Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje obowiązek stworzenia możliwości bez konieczności wyznaczenia na powyższe dodatkowego terminu, jak to ma miejsce np. w Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie możliwości udziału strony w postępowaniu, zostały stworzone. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy należało, zd. organu odwoławczego, odmówić wszczęcia postepowania.
W skardze od powyższego postanowienia wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S.R., zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez bezzasadne uznanie, iż skarżący uchybił terminowi na wniesienie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez jego nieuprawnione zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia, które sprzeczne jest z obowiązującymi przepisami prawa, art. 8 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, z uwagi na fakt, iż uchybienia treści postanowienia organu I instancji wskazane przez skarżącego zostały utrzymane w postanowieniu zapadłym przed organem odwoławczym, bez wyjaśnienia podstaw dla podjęcia takich rozstrzygnięć przez organ II instancji, art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez orzeczenie, dla którego nie sposób doszukać się podstaw prawnych oraz naruszenie art. 9 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez brak wyjaśnienia zasadności zapadłego a w sprawie rozstrzygnięcia, mimo ustawowego obowiązku - domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, a także uchylenia poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego ewentualnie uwzględnienia skargi przez Dyrektora Izby Skarbowej w myśl art. 54 § 3 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty uprzednio zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a.- następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, nie doszło bowiem do wskazywanych przez skarżącego naruszeń prawa ważących dla prawidłowości przyjętych przez organy obu instancji rozstrzygnięć.
Oceniając zarzuty skargi, które zd. Sądu, w całości nie zasługują na uwzględnienie należy wskazać, ze zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Treść tego przepisu jest jednoznaczna, nie budzi wątpliwości, a wynika z niej, iż ustawodawca dokładnie określił termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i oznacza to, że przedmiotowe zarzuty winny być złożone w ustawowo określonym terminie, a nie dowolnym. Z akt nin. sprawy jednoznacznie wynika, że kopia tytułu wykonawczego z dnia 6 listopada 2014 r. nr [...] wystawionego przez Wojewodę M. na należność z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowego została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 19 stycznia 2015 r., bowiem przesyłkę tę odebrał pełnoletni domownik A.R., która zobowiązała się do przekazania jej skarżącemu (vide potwierdzenie odbioru k. 18 akt adm.).
Natomiast kopia tytułu wykonawczego z dnia 16 lutego 2015 r. nr [...] wystawionego przez P. S.A. została przez skarżącego odebrana osobiście w dniu 19 marca 2015 r., co zostało przez skarżącego potwierdzone jego podpisem na przedmiotowym tytule wykonawczym w kolumnie H (vide k. 14 akt adm.). W tej sytuacji, zd. Sądu, organy obu instancji słusznie i zasadnie uznały, iż termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego upłynął odpowiednio dla poszczególnych tytułów w dniu 26 stycznia 2015 r. i w dniu 26 marca 2015 r., a złożenie pisma zawierającego zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułów w dniu 27 maja 2015 r. nastąpiło po upływie ustawowego terminu do ich złożenia.
W tym stanie, zd. Sądu organy obu instancji zasadnie także uznały, iż w sprawie ma zastosowanie art. 61a §1 Kodeksu postepowania administracyjnego, który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w tym przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania i taką właśnie przyczyną jest niewątpliwie upływ terminu do złożenia zarzutów, stanowiący brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W tym też kontekście zarzuty zawarte w pkt 1. i 2. skargi jawią się jako chybione.
Za nieuzasadnione i nie znajdujące żadnych podstaw Sąd uznał także zarzuty skargi odnoszące się do art. 6, art. 8, art. 9 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Analiza badanej sprawy pozwala stwierdzić bowiem, że organy obu instancji podjęły swoje działania zgodnie z zasadą legalności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania, czynnego udziału strony i przekonywania. W toku prowadzonego postępowania skarżący miał możliwość udziału w każdym jego stadium, co dawało możliwość przeglądania akt, składania wyjaśnień oraz wniosków, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Analiza treści orzeczeń obu instancji pozwala też stwierdzić, że organy te w swoich rozstrzygnięciach wyjaśniły powody dla których odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych, powołując na tę okoliczność stosowne przepisy prawa oraz wyjaśniając ich treść.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.