Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1605/14 referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego – radcy prawnemu J.A.G. dnia 22 kwietnia 2015 r. Pełnomocnik skarżącego wniosła dnia 29 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej korespondencję) zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zażalenie należało odrzucić jako niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) od postanowień i zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Natomiast zgodnie z art. 194 § 1 cytowanej ustawy zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w punktach 1-10 tego przepisu. Prawo wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w przedmiocie prawa pomocy przewiduje przepis art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 252 § 3 zdanie drugie tej samej ustawy zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie wnioskodawcy.
W świetle powołanej wyżej regulacji wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie referendarza sądowego należało ocenić jako niedopuszczalne.
Wprawdzie wniesiony środek zaskarżenia zawiera wszelkie elementy, które pozwoliłyby zakwalifikować go jako sprzeciw na postanowienie referendarza, niemniej jednak należy mieć na uwadze, że tylko strona działająca samodzielnie przed sądami administracyjnymi ma prawo do uzyskania potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczenia jej o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Tymczasem przedmiotowe zażalenie zostało sporządzone i wniesione przez radcę prawnego, a więc przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego należy się spodziewać świadomego doboru właściwych środków zaskarżenia. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zamiarem pełnomocnika było wniesienie zażalenia, o czym świadczy wyraźne oznaczenie tego środka zaskarżenia i zaadresowanie go do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie– czyli w trybie przewidzianym dla zażaleń. Za powyższą konstatacją dodatkowo przemawia fakt powołania w treści złożonego środka zaskarżenia art. 227 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który mówi o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Abstrahując od faktu, że powołanie się przez fachowego pełnomocnika na te podstawę prawną jest całkowicie chybione, to ewidentnie świadczy o zamiarze złożenia środka zaskarżenia w postaci zażalenia, nie zaś sprzeciwu.
Stanowisko Sądu w przedmiocie odrzucenia zażalenia nie jest odosobnione. Zwrócić należy uwagę na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II GZ 510/12, z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I FZ 565/12, z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OZ 992/09, z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1450/13, z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1813/14 (dostępne w bazie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca bowiem uwagę, że: "Zarówno sprzeciw, jak i zażalenie są środkami zaskarżenia o charakterze mniej sformalizowanym, niż skarga do sądu administracyjnego lub skarga kasacyjna. Nie oznacza to jednak, że ustawa nie stawia tym pismom sądowym jakichkolwiek wymogów formalnych, a jedynym elementem odróżniającym te środki jest ich nazwa" (por. ww. postanowienie NSA z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1813/14).
W tym stanie rzeczy zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.