Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia 17 maja 2011 r. na podstawie art. 123 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm) oraz art. 17, art. 18 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W jego uzasadnieniu organ wskazał, że jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Firmy Brukarsko-Drogowej "P" sp. z o.o. na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego na zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r., że odpis w/w tytułu wykonawczego doręczono stronie zobowiązanej w dniu 17 listopada 2005 r. i jednocześnie zastosowano środek egzekucyjny polegający na zajęciu ruchomości, że w dniu 5 stycznia 2006 r. wystawił aktualizację tytułu wykonawczego nr [...], w związku z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej nr [..] z dnia 28 grudnia 2005 r., uchylającą decyzję organu pierwszej instancji w całości i określającą ponownie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. oraz, że odpis zaktualizowanego tytułu wykonawczego został doręczony stronie w dniu 24 stycznia 2006 r. Oceniając zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ stwierdził, że określenie przez Dyrektora Izby Skarbowej wysokości zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż zostało ono pierwotnie określone, obligowało wierzyciela wyłącznie do niezwłocznej aktualizacji tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzono już postępowanie egzekucyjne.
Ponadto wskazał, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zastosowano w listopadzie 2005 r. środek egzekucyjny w postaci zajęcia ruchomości, który skutecznie przerwał bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 1999 r.
Na powyższe postanowienie Firma Brukarsko-Drogowa "P" sp. z o.o. złożyła zażalenie zarzucając w nim naruszenie: - art. 123 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie wniesionego przez zobowiązanego zarzutu w sytuacji, gdy egzekucja obejmowała wygasłe przez przedawnienie zobowiązanie, - art. 7 i art. 8 w zw. z art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieodniesienie się do wszystkich przedstawionych w toku prowadzonego postępowania argumentów strony, uzasadniających trafność zarzutu podniesionego w oparciu o art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, - art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na wadliwym i niewystarczającym uzasadnieniu odmowy uwzględnienia podniesionego zarzutu, - § 9 pkt 1 b rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 6 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 92 ust.1 Konstytucji RP poprzez stwierdzenie, że upoważnienie ustawowe zawarte a art. 6 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie obejmuje możliwości uregulowania instytucji aktualizacji tytułu wykonawczego w rozporządzeniu Ministra Finansów. Strona żaląca się wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do meritum sprawy.
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm) oraz art. 18 i art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu powyższego zażalenia uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie zarzutów jako bezprzedmiotowe. Po przytoczeniu przebiegu postępowania organ odwoławczy wskazał, że w dniu 16 kwietnia 2009 r., a zatem jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie nr [...], którym umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...], a tym samym postępowanie dotyczące rozpoznania zarzutów odnoszących się do tego postępowania egzekucyjnego stało się bezprzedmiotowe.
Skoro w dniu wydania zaskarżonego postanowienia przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie toczyło się z powodu wcześniejszego jego umorzenia to bezzasadnym było rozpatrzenie zarzutów przez organ egzekucyjny, który zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego powinien umorzyć postępowanie w sprawie zarzutów jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy podkreślił, że stanowisko wyrażone w niniejszym postanowieniu wynika z utrwalonej linii orzecznictwa sądowo - administracyjnego m.in. w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn.akt I SA/Kr 1513/10 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W skardze od powyższego postanowienia wniesionej przez "P" Firmę Brukarsko-Drogową Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Sp. z o.o. w K. strona skarżąca - zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania, w sytuacji gdy w sprawie nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki mogące stanowić podstawę umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, art. 33 oraz 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. poprzez brak merytorycznego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz naruszenie art. 107 §3 w zw. z art. 126 Kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. oraz art. 11 Kpa poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnienia przyczyn umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość - domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2-krotności stawki określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i ponownie przytoczył argumenty uprzednio zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do treści art. 145§1 pkt 1a/ i c/ cyt. ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie uchyla je w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Skarga jest nieuzasadniona albowiem nie doszło w zaskarżonym postanowieniu do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Bezspornym było w sprawie nin. że Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne wobec strony skarżącej na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego na zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r., że odpis w/w tytułu wykonawczego doręczono stronie zobowiązanej w dniu 17 listopada 2005 r. i jednocześnie zastosowano środek egzekucyjny polegający na zajęciu ruchomości, że w dniu 5 stycznia 2006 r. wystawił aktualizację tytułu wykonawczego nr [...], w związku z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 28 grudnia 2005 r., uchylającą decyzję organu pierwszej instancji w całości i określającą ponownie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r., że odpis zaktualizowanego tytułu wykonawczego został doręczony stronie w dniu 24 stycznia 2006 r., że w dniu 30 stycznia 2006r. strona skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, twierdząc, iż obowiązek będący przedmiotem tego postępowania wygasł na skutek uchylenia orzeczenia, będącego podstawa wystawienia tytułu wykonawczego oraz, że postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2009 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...].
Istota powstałego między stronami sporu sprowadza się do oceny dopuszczalności umorzenia postępowania w sprawie złożonych przez stronę skarżącą – w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) – zarzutów do postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy przed rozpoznaniem tych zarzutów organ egzekucyjny umorzył to postępowanie egzekucyjne do, którego te zarzuty się odnosiły.
Sąd rozpoznający niniejszą skargę, w pełni podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje bezprzedmiotowość zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Co do zasady bowiem bezprzedmiotowość postępowania powoduje, że nie może ono prowadzić do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem (wnioskiem) zainteresowanego.
Zgodnie z treścią art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000 r. Dz. U.Nr 98 po.1071 ze zm.) organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć jako brak przedmiotu postępowania administracyjnego, a więc sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1, a więc indywidualnej sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, przez umocowany do tego organ. Dla spełnienia dyspozycji art. 105 § 1 Kpa niezbędne jest zatem brak w danej sprawie jednego z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej.
W związku z tym należy uznać, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. Może to wynikać z różnego rodzaju okoliczności zarówno podmiotowych, gdy z żądaniem występuje podmiot nie mający przymiotu strony w takim postępowaniu, albo przedmiotowych, gdy przyczyna bezprzedmiotowości tkwi w samym przedmiocie żądania. A wiec wtedy, gdy nie ma ono charakteru sprawy administracyjnej albo brak jest w ogóle przedmiotu żądania, lub też jest ono niedopuszczalne proceduralnie na danym etapie postępowania.
W piśmiennictwie i orzecznictwie akcentuje się konieczność i celowość rozróżnienia między bezprzedmiotowością postępowania a bezzasadnością żądania strony. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być prowadzone. Dopiero wynik tego postępowania pozwala na ocenę zasadności wniosku strony.
W omawianej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2009 r, a zatem po wniesieniu przez stronę skarżącą zarzutów na to postępowanie. Zakończyło się zatem w ten sposób postępowanie wszczęte na wniosek wierzyciela domagającego się prowadzenia egzekucji, a tym samym przestał istnieć przedmiot do którego odnosiły się zgłoszone zarzuty. W tej zaś sytuacji tj. sytuacji braku postępowania egzekucyjnego do którego odnoszą się zgłoszone zarzuty nie można ani załatwić sprawy zgodnie z wnioskiem strony skarżącej ani też wniosku tego oddalić. Brak jest bowiem przedmiotu w odniesieniu do którego należałoby badać merytorycznie kwestie objęte zarzutami.
Reasumując, skoro postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego [...] zostało umorzone to postępowanie w przedmiocie zarzutów na to postępowanie, na co wskazano powyżej, stało się bezprzedmiotowe i tym samym organ egzekucyjny nie mógł zajmować stanowiska w sprawach podnoszonych przez stronę skarżącą, w szczególności odnośnie argumentów dotyczących wygaśnięcia obowiązku objętego tytułem wykonawczym wobec uchylenia orzeczenia będącego podstawą wydania tytułu wykonawczego, w oparciu o który prowadzone było przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, czy też odnośnie przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r.
W tym też kontekście stwierdzić należy, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej formułowane w skardze skierowanej do Sądu, a także należy uznać, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105§1 K.p.a. tj. uchylił w całości postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne jako bezprzedmiotowe. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz art. 151 p.p.s.a.