Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 03.08.2011r., nr [...],w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2009r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów K.Z. ur. w 1988r. jest studentem III roku Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w N.. We wrześniu 2010r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, która w tym roku przyniosła mu 167 223,84 zł. przychodu. Obecnie wraz z siostrą K.Z. ur. w 1992r. oraz bratem B. Z. ur. w 1994r. pozostaje na utrzymaniu rodziców – J. Z. ur. w 1964r. i J. Z. ur. w 1956r. Zarówno w stosunku do K. Z. jak i w stosunku do J. Z. orzeczono lekki stopień niepełnosprawności. J. Z. prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z niej ok. 2000 zł. dochodu miesięcznie. W 2010 roku uzyskał on łącznie 21 952,70 zł. dochodu przy przychodzie wynoszącym 63 373,49 zł. J.Z. Prezydent Miasta N. przyznał świadczenie w formie zasiłku rodzinnego na dziecko; w kwocie 98 zł., miesięcznie, na K. Z. oraz w kwocie 91 zł., miesięcznie na B. Z. (od 01.05.2012r. – 98 zł.).
Świadczenie obejmuje również dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu pokrycia wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła w wysokości 50 zł. miesięcznie na K.Z. i w wysokości 50 zł., miesięcznie na B.Z.
Rodzina mieszka w domu jednorodzinnym, znajdującym się wraz z budynkiem, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza na działce o pow. 11 a. Właścicielami nieruchomości są małżonkowie. Rodzina na utrzymanie wydaje ok. 2600 zł., miesięcznie.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty sadowe czy koszty wynagrodzenia pełnomocnika w razie przyznania prawa pomocy (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09). Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych K.Z.. Stąd też został on wezwany do przedłożenia, szeregu dokumentów.
Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni. Nie przysłała bowiem wyciągów z kont bankowych K.Z. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan oraz wyciągów z firmowych kont bankowych J.Z. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan. Dokumenty te są natomiast bardzo istotne, z punktu widzenia oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż tłumaczenie strony skarżącej, jakoby przeszkodą w przesłaniu przedmiotowych wyciągów bankowych były trudności z ich zdobyciem, nie jest przekonujące i nie zasługuje na uwzględnienie. K.Z. twierdzi bowiem, iż bank prowadzący jego konto (Raiffeisen Bank Polska S.A.) jak i bank, prowadzący firmowe konto J.Z. (Bank Śląski S.A.) nie przesyłają miesięcznych wyciągów, a okres oczekiwania na takie dokumenty wynosi 2 tygodnie. Trzeba jednak podkreślić, iż od momentu wystosowania pisma strony skarżącej (01.12.2011r.) zawierającego tą argumentację, do dnia orzekania (09.01.2012r.) minął już przeszło miesiąc a przedmiotowe dokumenty nie zostały nadesłane.
Zwrócić należy uwagę, iż dokonując oceny możliwości płatniczych danej strony trzeba przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Tymczasem brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia tą operację a co za tym idzie i rzetelną analizę sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Strona skarżąca powinna się zatem liczyć, iż w przypadku wyżej opisanego zachowania orzekający nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r., sygn. akt I FZ 394/08).Mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy, iż K.Z. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09,). W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz.
79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270 z p. zm.).