Uzasadnienie
Niemniejsza sprawa została wszczęta na skutek skargi P.K. na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej z upoważnienia Ministra Finansów dnia 20 sierpnia 2008 roku, znak [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 805 zł i dochód z umowy zlecenia w łącznej kwocie ok. 700 zł miesięcznie. Razem z siostrą A. K. utrzymuje niepracującego ojca, z którym razem zamieszkują. Siostra skarżącego zarabia 1600 zł brutto miesięcznie. Ojciec nie pracuje, nie uzyskuje dochodów, natomiast brat. Skarżący podał nadto, że posiada 200 akcji "O" o łącznej wartości nominalnej 250 zł. P. K. ponosi połowę kosztów, związanych z wynajmem mieszkania – w całości wynoszą one 849 zł czynszu oraz ok. 300 zł opłat za media miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2009 roku referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. We wniesionym w terminie sprzeciwie P. K. określił dochód rodziny jako około 2500 zł netto miesięcznie, a także podniósł, że przedmiotem skargi jest problem prawnopodatkowej kwalifikacji zbywania akcji "O"
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.)- od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.).
Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te- a wśród nich wpis- są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie- na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863).
Wynikający ze złożonych oświadczeń i przedłożonych dokumentów stan majątkowy skarżącego oraz jej rodziny w ocenie Sądu nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy. Istotnie, dochody trzyosobowej rodziny skarżącej nie są wysokie, wynoszą łącznie ok. 2500 zł netto, zaś koszty utrzymania mieszkania sięgają połowy tej kwoty. Jednakże należy wziąć pod uwagę, iż skarżący posiada 200 akcji "O", których aktualna, rynkowa cena wynosi 24,40 zł za jedną akcję (cena zamknięcia na dzień [...] kwietnia 2009 roku), co daje łączną wartość 4880 zł. P. K. posiada zatem możliwość uzyskania środków finansowych zarówno na opłacenie kwoty wpisu od skargi, który zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) wynosi 200 zł, jak i na opłacenie pomocy prawnej, jeżeli uznaje ją za niezbędną.
Pozyskanie tych pieniędzy w ten sposób nie narazi rodziny skarżącego na uszczerbek bieżącego utrzymania. Prawo pomocy jest instytucją, stworzoną z myślą o osobach, które z definicji nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy, nie rezygnując przy tym z koniecznego, niezbędnego dla egzystencji utrzymania, a odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć im drogę do sądu. Natomiast zdaniem Sądu bez znaczenia dla kwestii zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu pozostaje okoliczność, iż skarga dotyczy podatkowych konsekwencji zbycia tych właśnie akcji.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.