Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 grudnia 2012 r.nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił skarżącemu R.O. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w roku 2006 w wysokości 59 596 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący zarzucił naruszenie m.in. art. 20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., poz.176 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i nieuwzględnienie w dochodzie netto otrzymanych od towarzystw ubezpieczeniowych odszkodowań oraz otrzymanej pożyczki,
Decyzją z dnia 31 marca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji podnosząc ponownie m.in. zarzut naruszenia art.20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z dnia 7 września 2011 r. I SA/Kr 965/11 Sąd zawiesił postępowanie sądowe na zgodny wniosek stron w trybie art. 126 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 720 ze zm.)
Pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. organ wniósł o podjęcie postępowania z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia, a to wydanie przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 18 lipca 2013 r., SK 18/09 wyroku dotyczącego zgodności z Konstytucją RP art. 20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W dodatkowym piśmie z dnia 21 października 2013 r. organ zauważał, że zgodnie z poglądami Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonymi w wyrokach z dnia 17 października 2013 r., II FSK 2413/11, II FSK 2322/11, II FSK 2598/11 oraz II FSK 2426/11 (przyznawał przy tym, że nie jest znane mu pisemne uzasadnienia, a stanowisko NSA zostało przedstawione w ustnych motywach wyroków) skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego należało zastosować jedynie do niezakończonych postępowań podatkowych. Natomiast w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja została wydana 31 marca 2011 r., a więc przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (18 lipca 2013 r.), co uzasadniło wniosek o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. postępowanie sądowe zostało podjęte, a sprawie została nadana nowa sygnatura akt I SA/Kr 1642/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
|Skarga zasługiwała na uwzględnienie. |
|Przedmiotem sporu była m.in. wykładnia art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która w rozpatrywanej sprawie |
|zadecydowała o rozkładzie ciężaru dowodu, a w konsekwencji o ustaleniach faktycznych i wymiarze podatku. Badając prawidłowość tejże wykładni |
|należało przy tym z urzędu uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., SK 18/09, zgodnie z którym (pkt I. 2 |
|sentencji) art. 20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych "...w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia |
|2006 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji" (publ. Dz. U. z 2013 r., poz. 985). |
|Trybunał Konstytucyjny stwierdził w ww. wyroku niezgodność art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z przepisami |
|Konstytucji bez odnoszenia tej niezgodności do określonego rozumienia badanego przepisu (tzw. prosta niekonstytucyjność). Odmiennie więc niż |
|w przypadku tzw. wyroków interpretacyjnych, w których Trybunał uznaje badany przepis za niekonstytucyjny przy określonym jego rozumieniu, |
|skutkiem wydania przez Trybunał ww. wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. jest obalenie domniemania zgodności tego przepisu z Konstytucją bez |
|względu na to jak on byłby interpretowany. |
|Rozpatrujący skargę sąd administracyjny z urzędu uwzględnił skutki powyższego wyroku pomimo, że zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją |
|decyzją organu I instancji została wydana przed jego ogłoszeniem. Zasada wedle, której sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonego |
|aktu na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jego wydania nie ma bowiem zastosowania w przypadku derogacji przepisu dokonanej przez |
|orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Szereg argumentów za takim stanowiskiem przytacza doktryna i judykatura. |
|Ponadto, zgodnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że sąd administracyjny |
|powinien uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa, o|
|którym mowa w powyższym przepisie, może nastąpić również po wydaniu decyzji administracyjnej, gdy podstawą wznowienia postępowania |
|administracyjnego jest stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu będącego podstawą prawną decyzji (art. 240 § 1 |
|pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Jeżeli więc w toku |
|postępowania sądowoadministracyjnego zapadnie wyrok stwierdzający niekonstytucyjność normy, na której oparto decyzję administracyjną, |
|istnieje konieczność uchylenia takiej decyzji (por: R. Hauser, J. Trzciński, "Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w |
|orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego", wyd. II, Warszawa 2010, s. 50-51). Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w |
|jednym z pierwszych wyroków jaki zapadł po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego tj. wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r. II FSK 2370/11 (pkt 6.3|
|akapit drugi uzasadnienia wyroku). |
|Sądowi znany jest przy tym fakt, na który powoływał się pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej, że w analogicznych sprawach Naczelny Sąd |
|Administracyjny w ww. wyrokach z dnia 17 października 2013 r. oddalił skargi kasacyjne od wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych |
|oddalających skargi na decyzje w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów. Z uwagi jednak, że do dnia sporządzenia niniejszego uzasadnienia w|
|internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) nie zostały ujawnione uzasadnienia ww. wyroków, Sąd nie mógł |
|się odnieść bezpośrednio do argumentacji uzasadniającej tego typu rozstrzygnięcie. Sąd jednak zauważa na marginesie sprawy, że powoływane |
|przez organ rozstrzygnięcia wydają się być odosobnione – zapadające później orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (po dacie |
|wyrokowania w niniejszej sprawie, ale w okresie sporządzania uzasadnienia) są korzystne dla skarżących (por. wyroki NSA: z dnia: |
|22 października 2013 r., II FSK 2466/11, z dnia 24 października 2014 r., II FSK 2891/11 oraz II FSK 2673/11). Z uzasadnień powyższych wyroków|
|(dostępnych w internetowej bazie) wynika, że orzekające składy podzielają pogląd, że niekonstytucyjność przepisu tworzącego umocowanie do |
|wydania decyzji w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych |
|źródłach przychodów jest okolicznością, która przesądza o wadliwości (niezgodności z prawem) podjętego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji – |
|sąd administracyjny będąc związany sentencją powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, obowiązany jest wziąć pod uwagę niekonstytucyjność |
|przepisu tworzącego podstawę do wydania decyzji w przedmiocie wymiaru podatku. Stan, o którym mowa, istniał w czasie podjęcia rozstrzygnięcia|
|przez organ podatkowy. Bez znaczenia dla przeprowadzonej oceny prawnej jest zatem fakt utraty przez art. 20 ust. 3 ustawy o podatku |
|dochodowym od osób prawnych mocy obowiązującej dopiero z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw (por. ww. wyrok |
|NSA z dnia 22 października 2013 r., II FSK 2466/11). |
|Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy I instancji powinien zatem umorzyć postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość – brak |
|podstawy prawnej do ustalenia podstawy opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych |
|źródłach przychodów za 2006 r. |
|Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji stosując przepisy art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o |
|postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. |
|Uchylenie decyzji organu I instancji nastąpiło w trybie art.135, zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia |
|naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, |
|której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. |
|Orzeczenie w pkt II wyroku nastąpiło zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że w razie |
|uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci|
|moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. |
|O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy ten stanowią, że w razie |
|uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną |
|czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego |
|dochodzenia praw. Sąd zasądził więc od organu kwotę 1 500 zł tj. sumę uiszczonej opłaty sądowej. |