Uzasadnienie
W dniu [...] 2004 roku B. S. złożył do Urzędu Skarbowego [...] w Krakowie wniosek o umorzenie zaległości podatkowej za lata 2001-2003 w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami.
Decyzją z dnia [...] 2004 roku NR [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił B. S. umorzenia zaległości podatkowej w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał,iż decyzja wydawana w oparciu o przepis art.67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 1997r. Nr 137,poz.926 z 1997r. z późn. zm.) ma charakter uznaniowy. Przedłożone zaś przez B.S. dokumenty nie znalazły uzasadnienia dla pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku. Zdaniem organu I instancji pomimo wykazania przez podatnika braków środków na zapłacenie zaległości podatkowej organ podatkowy nie jest zobligowany do wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej. Ponadto wskazano, iż aczkolwiek organ podatkowy ma obowiązek badać aktualną sytuację podatnika to jednak zdaniem organu I instancji nie wynika z tego zakaz badania przyczyn powstania zaległości, a także postawy podatnika w dążeniu do uregulowania zaległości, które to fakty z uwagi na kolejny wniosek podatnika w sprawie przyznania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego były organowi I instancji znane.
Ponadto wskazano,iż przy podejmowaniu podobnych decyzji ważna jest ocena, czy rezygnacja Skarbu Państwa z należności jest uzasadniona, dlatego też wnioski podatników o zastosowanie ulgi rozpatrywane są pozytywnie jedynie w szczególnych okolicznościach. Zdaniem organu I instancji umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej stawiałoby B. S. w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów gospodarczych i naruszałoby zasadę równości podmiotów. Pozytywne zaś rozpatrzenie wniosku oznaczałoby akceptację konsekwencji decyzji i działań B.S. z jednoczesnym udzieleniem kredytu.
Od powyższej decyzji B. S. w dniu [...] 2004 roku wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż powyższa decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa,a ponadto jest wyrazem niezrozumienia sytuacji jednostki i traktowania jej w sposób instrumentalny i wniósł o umorzenie zaległości podatkowych, albowiem nie posiada środków ani na jednorazową zapłatę, ani też na jakąkolwiek formę rat ze względu na krytyczną sytuację finansową i zły stan zdrowia. Ponadto wskazał,iż utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł,z której [...] zł stanowi zajęcie komornicze na poczet alimentów, oraz [...] zł stanowi zaliczka na podatek, z czego netto otrzymuje [...] zł, ma zakaz podjęcia jakiejkolwiek pracy, ma na utrzymaniu 5-cioro dzieci, nie posiada samochodu ani środków finansowych. Praktycznie jest osobą bezdomną i stara się o zdobycie mieszkania zastępczego.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia 15 listopada 2004 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa i organ I instancji zebrał i dokonał właściwej analizy całości materiału dowodowego zgodnie z treścią art.187 ustawy- Ordynacji podatkowej, w szczególności zbadał okoliczności i przyczyny powstania zaległości oraz sytuację finansową podatnika. A w przedstawionym stanie faktycznym zdaniem organu II instancji nie stwierdzono występowania szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od pobrania podatku. W interesie publicznym jest bowiem terminowe płacenie podatków.Ulgi zaś podatkowe, w tym umorzenia są instytucją szczególną i stanowią odstępstwo od konstytucyjnej zasady obligatoryjnego płacenia podatków na jednakowych zasadach.
Ponadto wskazano, iż B. S. korzystał z ulg podatkowych m.in. w dniu [...].2002 r. decyzją Izby Skarbowej w [...] nr [...] umorzono mu zaległości w podatku zryczałtowanym w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami.
Kolejne zaś udzielenie ulgi w spłacie w formie umorzenia zaległości byłoby likwidacją ustawowego obowiązku podatkowego. Ponadto wskazano,iż B. S. objęty był postępowaniem restrukturyzacyjnym, jednakże z uwagi na brak uiszczenia opłaty restrukturyzacyjnej i wystąpienia bieżących zaległości umorzono postępowanie restrukturyzacyjne. Dodatkowo organ wskazał,iż jednym z podstawowych obowiązków osób prowadzących działalność gospodarczą jest terminowe regulowanie zobowiązań podatkowych. Strona zaś nie podjęła żadnych starań zmierzających do zmniejszenia zaległości podatkowej, doprowadzając swym działaniem do umorzenia prowadzonego postępowania restrukturyzacyjnego.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę i podniósł, iż wydana decyzja jest dla niego krzywdząca i wskazał,iż w odwołaniu zawarł wszelkie bardzo istotne sprawy, które stanowiły o jego nie wywiązaniu się w stosunku do Skarbu Państwa z należności podatkowych. Stwierdził także, iż nawet rozłożenie tej zaległości na raty, w jego sytuacji materialnej, osobistej i zdrowotnej jest również nierealne. Ponadto wskazał,iż już od ponad roku nie jest podmiotem gospodarczym i nie stać go,aby ponownie nim zostać, z uwagi na sytuację zdrowotną i finansową, która w porównaniu z rokiem 1998 uległa znacznemu pogorszeniu. W pozostałym zakresie podtrzymał zarzuty przedstawione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości uzasadnienie przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002r.poz.1269 z poźn. zm - oznaczana dalej w skrócie jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada,czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.)
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zostały naruszone przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu została naruszona podstawowa zasada postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej określona w art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacji podatkowej (Dz.U.Nr 137 poz.926 z późn.zm.), zgodnie z którą organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Realizacji tej zasady służy przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakładający na organy podatkowe obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy. Zdaniem Sądu organy podatkowe nie dokonały prawidłowo ustaleń faktycznych jak i ich oceny. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika wbrew twierdzeniom organu II instancji jaka była sytuacja majątkowa skarżącego i jego rodziny. Ogólnikowość twierdzeń tam zawartych nie pozwala na dokonanie prawidłowej kontroli przez Sąd.
Organ I instancji między innymi podniósł," iż aczkolwiek organ podatkowy ma obowiązek badać aktualną sytuację podatnika to jednak zdaniem organu I instancji nie wynika z tego zakaz badania przyczyn powstania zaległości, a także postawy podatnika w dążeniu do uregulowania zaległości, które to fakty z uwagi na kolejny wniosek podatnika w sprawie przyznania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego były organowi I instancji znane." Powyżej wskazane fakty znane organowi I instancji nie zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji, aby Sąd miał możliwość się z nimi zapoznać. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje także dowodów na podstawie których dokonano przedstawionej oceny i nie wskazuje dokumentów,które stały się podstawą dokonanych ustaleń.
Zgodnie z art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (Dz U nr 137 poz 926 z późniejszymi zmianami) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.
Sąd podziela wyrażony pogląd,iż ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego, przy uwzględnieniu oczywiście wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się więc do stwierdzenia, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.
Swobodne uznanie nie może jednak prowadzić do dowolności i musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego i rozważenia powyższych przesłanek.
W szczególności konieczne jest określenie dokładnej sytuacji finansowej i rodzinnej podatnika. Należy w szczególności wziąć pod uwagę wysokość dochodu i wartość posiadanego majątku, ale także ponoszone wydatki i możliwości zarobkowych skarżącego. Aby ocena tych przesłanek nie była dowolna musi być dokonana w formie umożliwiającej jej sądową kontrolę. Powinno to zatem znaleźć wyraz w treści decyzji, która zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej musi zawierać między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Ustawodawca określił także w art. 2l0 § 4 powyższej ustawy jakie elementy składają się na tę część uzasadnienia. Powinno ono obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W omawianej sprawie uzasadnienie decyzji powyższego nie wskazuje, a zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia,iż w przedmiotowej sprawie nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające możliwość umorzenia powyższego podatku ze względu na brak występujących przesłanek " ważnego interesu podatnika" lub " ważnego interesu publicznego".
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit c ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002r.poz.1269 z poźn. zm).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art.205 wyżej wymienionej ustawy.