Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.K.-J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 09.08.2012r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 rok.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz akt spraw o sygn. I SA/Kr 845-846/12 Z.K.-J. ur. w 1956r. jest obecnie osobą bezrobotną i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W Sądzie Rejonowym w Z. przepracowała 35 lat a w 2010 r. wręczono jej wypowiedzenie umowy o pracę. Do września 2011r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W tym roku uzyskała też dochód w wysokości 6 614 zł.
Strona skarżąca nie ma żadnych oszczędności i żyje bardzo skromnie. Rachunek za telefon wynosi ok. 43,05 zł., miesięcznie, a rachunek za energię elektryczną ok. 39,45 zł., miesięcznie. Podkreśla też, iż w dalszym ciągu toczy się w Sądzie Pracy sprawa z jej powództwa a ona nie ma praktycznie środków do życia.
Strona skarżąca jest właścicielką domu mieszkalnego z 1928r. o pow. 150 m2, nieruchomości rolnej o pow. ponad 2 ha, która wskutek niespełnienia wymogów unijnych nie może korzystać z odpowiednich dopłat. Z.K.-J. jest ponadto współwłaścicielką gospodarstwa rolnego odziedziczonego po bracie S.K.-J. w ¼ części. Dział tego spadku nie został jednak jeszcze przeprowadzony.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r., sygn. akt. FZ 794/04). Niewątpliwie warunków tych nie jest w stanie zapewnić sobie osoba bezrobotna, zwłaszcza bez prawa do zasiłku, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku. Sytuacja Z.K.-J. nie daje więc, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270) orzeczono jak w sentencji.