Uzasadnienie
Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie (dalej: NMUC-S, organ) decyzją z dnia 19 grudnia 2022 r., nr 358000-COP2.4102.4.2022.12 utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 29 listopada 2021 r. nr 358000-CKK1-5.4102.5.2021.20 ustalającą P.L. (dalej: Strona, Skarżący) wysokość zobowiązania podatkowego od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w podatku dochodowym od osób fizycznych w 2016 r. w kwocie 146.094,00 zł.
Przesyłka pocztowa zawierająca powyższą decyzję NMUC-S z dnia 19 grudnia 2022 r. została skierowana do S.A. jako pełnomocnika Strony na adres [...]. Po dwukrotnym awizowaniu nieodebrana przesyłka została dnia 11 stycznia 2023 r. zwrócona do nadawcy.
P.L. wniósł na ww. decyzję NMUC-S z dnia 19 grudnia 2022 r. pismem z dnia 4 lutego 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W skardze Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji m.in., że prawdopodobnie zostały naruszone przepisy Ordynacji podatkowej odnośnie doręczeń, w związku z czym decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Decyzję wysłano na adres S.A., a pełnomocnik ten od kilku miesięcy nie był już pełnomocnikiem strony, o czym Urząd Celno-Skarbowy został poinformowany. Strona posiada kopię decyzji, a oryginał nie został odebrany.
W odpowiedzi na skargę NMUC-S wniósł o jej oddalenie.
Z kolei w piśmie procesowym z dnia 10 marca 2023 r. NMUC-S zwrócił uwagę, że ww. decyzje doręczono pełnomocnikowi Strony, tymczasem aktualnie Stronę reprezentuje syndyk. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIX Wydział Gospodarczy z dnia [...] r., sygn. [...] ogłoszona została upadłość Skarżącego, jako osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej. Jednocześnie ww. Sąd wyznaczył syndyka w osobie A.F. (publikacja: MSiG nr [...] z 2021, poz. [...]).
Powołując się na treść art. 144 ust. 1 w zw. z art. 4912 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (obecnie Dz.U. z 2022 r., poz. 1520; dalej P.u.), NMUC-S wskazał, że skoro nie doręczył decyzji syndykowi masy upadłości Skarżącego, to nie wywołuje ona skutków prawnych. W tych okolicznościach organ stwierdził, że zmienia swoje stanowisko z odpowiedzi na skargę i wnosi o odrzucenie skargi, jako złożonej przedwcześnie, tj. przed doręczeniem decyzji organu II instancji. NMUC-S załączył wydruk z MSiG nr [...] z 2021, poz. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a., a zgodnie z treścią art. 54 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi odbywa się za pośrednictwem organu, którego rozstrzygnięcie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
Z treści cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, iż warunkiem wniesienia skargi na decyzję administracyjną jest uprzednie skuteczne doręczenie rozstrzygnięcia skarżącemu.
Odnosząc się do powyższego warunku w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 138a § 1 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zgodnie z przepisem art. 138i § 2 O.p. ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego.
W sprawie nie jest sporne, że postanowieniem z dnia [...] r., sygn. [...] Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIX Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość Skarżącego, jako osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej, jednocześnie wyznaczając syndyka w osobie A.F. (publikacja: MSiG nr [...] z 2021, poz. [...]).
Jak słusznie wskazał organ w piśmie procesowym z dnia 10 marca 2023 r., w myśl art. 144 ust. 1 P.u., po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.
Z zalegającego w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie, że została ona adresowana i skierowana do pełnomocnika Skarżącego, który według Niego od kilku miesięcy nie był już jego pełnomocnikiem, o czym organ wiedział.
Bezsporne jest, że decyzja ta nie została doręczona ani bezpośrednio Skarżącemu, ani też ustanowionemu dnia 31 sierpnia 2021 r. syndykowi, o którym to ustanowieniu ogłoszono w Monitorze Sądowym i Gospodarczym dnia [...] r.
Zasady i sposób doręczania pism w postępowaniu podatkowym uregulowane zostały w art. 144-154c O.p. i tylko w przypadku ich zachowania doręczenie jest skuteczne.
Doręczanie decyzji z pominięciem ustanowionego syndyka nie może być uznane za skutecznie dokonane.
Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony, a same przepisy mają charakter gwarancyjny. Naruszenie przepisów w zakresie doręczeń oznacza, że przesyłka nie została skutecznie adresatowi doręczona.
Skoro nie dokonano w sprawie prawidłowego doręczenia decyzji organu podatkowego kończącej postępowanie, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tę decyzję, ponieważ decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego w sposób wymagany przepisami prawa.
Artykuł 212 O.p. określa moment, w którym decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila doręczenia tej decyzji stronie postępowania, czyli - w przypadku gdy ustanowiono syndyka - temuż syndykowi. Dopiero od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał, oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym. Nie można zatem twierdzić, że doręczenie decyzji innej osobie, niż ta, która została expressis verbis wskazana w art. 144 ust. 1 P.u., wywołuje jakikolwiek skutek prawny, w sytuacji gdy doręczenie takie uchybia tej normie i nie ma wiążącego charakteru dla organu, po myśli art. 212 O.p.
Taką decyzję, która nie została doręczona, czy też ogłoszona, można określić jako decyzję nieistniejącą, biorąc pod uwagę, że nie może ona wywołać żadnych skutków prawnych (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, wyd. 6, Warszawa 2008, s. 305).
Skoro zatem wadliwe doręczenie decyzji stronie nie wywołuje żadnych skutków prawnych, brak jest podstaw do rozważań na temat wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Oczywistym jest bowiem, że procedowanie nad nieistniającą w obrocie prawnym decyzją, a zatem gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia, zawsze ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że to na organie spoczywa obowiązek prawidłowego doręczenia decyzji. Dopiero prawidłowe doręczenie decyzji może otworzyć bieg terminu do wniesienia skargi.
Wobec powyższego należy uznać, że skarga została sporządzona i nadana zanim rozpoczął bieg termin do jej wniesienia.
W tym stanie rzeczy skargę należało uznać za przedwczesną, co powoduje, iż zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.