Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11.09.2012r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2006r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów T.N. ur. w 1987r. jest studentem i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje dochody z tytułu wykonywanych umów o dzieło. Przez ostatnie pięć miesięcy tj. od dnia 14 lipca 2012r. do dnia 15 grudnia 2012r. uzyskał on przychód w wysokości 4224 zł., brutto, co daje średnie, miesięczne, wynagrodzenie w wysokości 844,80 zł. We wniosku o przyznanie prawa pomocy określił je jednak na poziomie 1000 zł., brutto, miesięcznie. W roku 2011 uzyskał dochód w wysokości 3 426 zł., przy przychodzie na poziomie 6 852 zł.
Jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą 821,25 zł. i obejmują: opłatę za gaz ok. 53,20 zł., opłatę za energie elektryczną – 139,43 zł., opłatę za internet -154,97 zł., opłatę z tytułu użytkowania lokalu - 473,65 zł. Ponadto spłaca on kredyt hipoteczny zaciągnięty w Banku Pekao S.A., którego miesięczna rata wynosi 1 613,23 zł.
Strona skarżąca podaje, iż nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro, jest natomiast właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. 59 m2, znajdującego się w K. przy ul. J. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r., sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11).
Podkreślić też trzeba, że to do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach o prawie pomocy. Ocena natomiast całokształtu wskazanych przez stronę okoliczności należy do Sądu, związanego regułą ustanowioną przez art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wytycznymi takimi jak: zgodność prowadzonego wnioskowania z zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innymi elementami, które pozwalają domniemywać, że skutek w postaci faktu uprawdopodobnionego może w ogóle nastąpić (por. postanowienie NSA z dnia 09.05.2005r., sygn.. FZ 579/04, por. też postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09).
Tymczasem w rozpatrywanym przypadku przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazują, iż uzyskuje on zarobki w średniej, miesięcznej wysokości 844,80 zł., a jego wydatki łącznie z ratą kredytu wynoszą 2 434,48 zł. miesięcznie.
Sytuacja ta przeczy zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oraz poddaje pod wątpliwość wiarygodność oświadczeń składanych przez stronę skarżącą. W takim wypadku natomiast wykluczone jest przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Stąd też analiza sytuacji strony skarżącej musi być bardzo wnikliwa i nie może opierać się na niekompletnych faktach lub informacjach nieznajdujących odzwierciedlenia w rzeczywistości.
W związku z powyższym przedmiotowy wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270).