Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29.10.2009r., nr [...], w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na rok 2009.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz przedłożonych dokumentów Z. B. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie osiąga dochodów, nie zamierza też w związku z tym składać zeznania podatkowego za 2009r., nie ma oszczędności ani lokat bankowych. Posiada jedynie zadłużenie w wysokości 70 000 zł. z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek, którego nie spłaca. Jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 0,58 ha, domu o pow. 90 m2 i znajdującego się w nim mieszkania o pow. 12 m2. Ponosi koszty energii elektrycznej w wysokości 34,91 zł.
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2010 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia Referendarz stwierdził, że skarżący pomimo wezwania nie wskazał źródeł dochodu, jego wysokości w skali miesiąca oraz nie określił swoich miesięcznych wydatków. Przyjął zatem, że skarżący nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym i uniemożliwił ocenę jego sytuacji finansowej.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący stwierdził, że rzetelnie wykazał swój stan majątkowy i rodzinny, który jego zdaniem wskazuje, że wniosek winien zostać uwzględniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.- dalej oznaczana jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest zakresie stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy zauważyć, również, co niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, iż zgodnie z treścią powołanego powyżej przepisu regulacja w nim zawarta, stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej zgodnie z art. 199 powołanej ustawy, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien kierować się właśnie tą zasadą. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku skarżącego Z. B. uznał, że nie wykazał,iż nie posiada środków pieniężnych na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Skarżący nie wskazał jakie są jego źródła i wysokość dochodu oraz jakie są jego koszty utrzymania. Samo wskazanie posiadanej nieruchomości, kwoty zadłużenia i wysokości opłat za energię nie jest wystarczające w tym zakresie. Również w sprzeciwie skarżący nie podał danych umożliwiających ocenę jego faktycznej sytuacji majątkowej.
Treść art. 246 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu dane przedstawione przez skarżącego w toku postępowania były niewystarczające do oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Nadto, pomimo wezwania, skarżący nie przedłożył potrzebnych danych. W związku z tym ocena sytuacji materialnej skarżącego jest niemożliwa.
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej jej możliwości finansowych (por. M. Knysiak - Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s. 85). Tymczasem ten drugi element, w niniejszym postępowaniu pozostaje niewiadomy w świetle oświadczeń skarżącego.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak na wstępie.