Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 września 2013 r.
We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i teściem. Ich miesięczny dochód wynosi 4.605 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 2.050 zł oraz świadczenie emerytalne teścia w wysokości 2.555 zł. Mąż skarżącej nie pracuje, nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu. Sprawuje opiekę nad ojcem.
Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi mieszkanie o pow. 49 m2. Mąż skarżącej jest współwłaścicielem mieszkania o pow. 30 m2. W sądzie toczy się sprawa o podział nieruchomości – dom o pow. 100 m2 po zmarłej matce B.L. Skarżąca dysponuje oszczędnościami w kwocie 55.000 zł.
Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż ustanowienie radcy prawnego pozwoli uporządkować sytuację powstała po przyjęciu WSA w Krakowie odwołania skarżącej. Bez pomocy radcy prawnego działania skarżącej wydają się zabierać jedynie cenny czas, zamiast posuwać sprawy do rozwiązania. Natomiast zwolnienie z opłaty sądowej to już kwestia oceny czy sprawa prócz niewielkiego aspektu prywatnego ma szerszy charakter społeczny. Według skarżącej ma.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo - administracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia.
Należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich, a do takiej kategorii osób z pewnością nie można zaliczyć skarżącej z jej majątkiem i miesięcznymi dochodami. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.).
Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W przedmiotowej sprawie skarżąca wykazała, iż jest współwłaścicielem mieszkania, dysponuje stałym miesięcznym dochodem, bez obciążeń. Jej mąż dysponuje majątkiem znacznych rozmiarów, de facto dysponuje dochodem uzyskiwanym przez ojca. Jaka sama wykazała dysponuje oszczędnościami w kwocie 55.000 zł.
W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Skarżąca posiadająca stały miesięczny dochód, majątek w postaci nieruchomości oraz oszczędności może bez jakiegokolwiek uszczerbku przeznaczyć zgromadzone środki pieniężne (oszczędności) na prowadzenie postępowania sądoweg0o.
Podsumowując należy stwierdzić, że przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawczyni nie maja środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).