Uzasadnienie
Wraz ze skargą na przedmiotową decyzję B.H. wniósł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie w dniu 05.12.2012r. ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu.
Jak wynika z uzasadnień wniosków, zawartych w nim "oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów B.H. ur. w 1963r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M.H. ur. w 1962r. Wnioskodawca cierpi na miastenię oraz pozostaje w stałym leczeniu neurologicznym.
Jego żona jest w leczeniu onkologicznym i nie może podjąć zatrudnienia. Obecnie jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie B.H. z tytułu umowy o pracę w "I" Sp. z o.o. w K., w wysokości 1500 zł. brutto, miesięcznie (1 111,86 zł., netto). Pieniądze te w całości wydawane są na wyżywienie, ubrania oraz koszty leczenia małżonków. B.H. i M.H. zamieszkują w mieszkaniach dorosłych dzieci. Dzięki ich pomocy nie ponoszą oni kosztów związanych z użytkowaniem tych lokali.
W 2011r. B.H. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej poniósł stratę w wysokości 459 081,80 zł. W wyniku działania osób trzecich utracił praktycznie cały majątek. W związku z tym wniósł "wniosek o upadłość obejmującą likwidację majątku wnioskodawcy". Sąd Rejonowy w K., Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z dnia 26.07.2012r., sygn. [...], oddalił przedmiotowy wniosek. Podstawa orzeczenia był art.13 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U z 2012r., poz. 1112 z p. zm.) Sąd stwierdził zatem, że majątek dłużnika jest obciążony w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.
W stosunku do wnioskodawcy prowadzone jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowanie egzekucyjne dotyczące łącznej kwoty 773 236,95 zł. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. również prowadzi w stosunku do B.H. postępowanie egzekucyjne, w którym należność główna wynosi 255 525,23 zł.
Zarówno B.H. jak i M.H. nie posiadają ani oszczędności ani pojazdów mechanicznych. M.H. nie jest również właścicielką żadnych nieruchomości. Strona skarżąca jest natomiast współwłaścicielem nieruchomości położonej w K. przy ul. D. w 1/60 części, odziedziczonej po zmarłym ojcu S.H.. Status prawny przedmiotowej nieruchomości nie jest jasny a szacunkowa wartość przedmiotowego udziału wynosi ok. 2000 – 3000 zł.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r., sygn. akt. FZ 794/04).
Obecna sytuacja B.H. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych rodziny. Otrzymywane przez niego niewysokie wynagrodzenie wydawane jest w całości na bieżące potrzeby małżonków. Żona natomiast nie może pracować z powodów zdrowotnych. W celu zapewnienia egzystencji zmuszeni są także korzystać z pomocy dorosłych dzieci.
Strona skarżąca jest wprawdzie współwłaścicielem nieruchomości w 1/60 części, biorąc jednak pod uwagę, dwa postępowania egzekucyjne prowadzone w stosunku do niej i wysokość egzekwowanych kwot należy przyjąć, iż pozyskanie przez wnioskodawcę osobiści jakichś środków jest mało realne. Stąd też, konieczność poniesienia kosztów sądowych przez stronę skarżącą, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 5 348 zł. zagroziłaby realizacji podstawowych potrzeb życiowych B.H.i jego żony.
W związku z powyższym oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
Stąd też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.)